گام های پیشرفت زنان مهندس در حصارهای جامعه مردسالار

صبح ساحل ، اجتماعی - سالهای ابتدایی شکلگیری رشته های مهندسی در ایران یک مهندس علاوه بر تمام ویژگی های ذکر شده در ابتدای گزارش، بیشتر یک حرفه مردانه بود و دختران به خصوص در رشته های عملی تر، تمایل چندانی برای تحصیل در آن را نداشتند. ورود دختران به رشته های مهندسی با افزایش حضور آنها در دانشگاهها اوج گرفت. آن‌طور که آمارها نشان می‌دهند نسبت تحصیل دختران در رشته‌های فنی و مهندسی از 4 درصد در سال 1365 به 30 درصد در سال 1388 رسید که رقم بسیار قابل توجهی بود اگر چه کوشیده شد تا این استقبال و شوق دختران برای تحصیل در رشته های مهندسی در سالهای ابتدایی دهه 90 با ممنوعیت ورود آنها در برخی از رشته های مهندسی کندتر شود، به همین دلیل برخی از دانشگاهها ظرفیت های مهندسی خود را بر روی دختران بستند و انتخاب رشته هایی مانند مهندسی عمران، مهندسی کامپیوتر، مهندسی مکانیک ومهندسی کشاورزی و برخی دیگر از رشته های مهندسی را فقط برای پسران ممکن ساختند هرچند حالا یک سالی است ظرفیت ها در اغلب داشگاهها برای پذیرش دختران و پسران باز هم برابر شده است اما حتی این کار هم نتوانست از علاقه روزافزون دختران به رشته های مهندسی بکاهد. «دکتر حسین موسوی زادگان رییس دانشگاه مهندسی دریایی بندر عباس» معتقد است: دانشجویان دختر رشته مهندسی به دلیل انگیزه بالا و کارایی خوبی که دارند علاوه بر تعدیل محیط های درسی به دانشجویان پسر هم برای تلاش و تحصیل بیشتر انگیزه می دهند. این استاد دانشگاه می گوید مشکلی که در زمینه حضور دختران در رشته های مهندس وجود دارد عدم تعریف درست جایگاه آنها در این رشته هاست اتفاقی که اگر به صورت درست و علمی انجام شود دختران مهندس می توانند در برخی از سرفصل های رشته مهندسی مثلا در بخش های طراحی و مشاوره طرح های مهندسی بسیار خوب عمل نمایند.اگر چه زنان مهندس در جامعه ما بر اساس غالب بودن تفکر مردانه بیشتر در رشته هایی مانند طراحی مشغول به کارند ولی هستند مهندسان خانمی که در سطح اول جامعه مهندسی اجرایی ایران فعالیتهای خوب و موثری دارند اما در خوشبینانه ترین حالت زنان برای ثابت کردن توانایی های خود باید وقت و انرژی بیشتری نسبت به مردان به خصوص در رشته های مهندسی در محیط کار صرف نمایند. این را «یاسمین شعبانی فارغ التحصیل مهندسی دریا» می گوید او که به عنوان کارشناس ارشد صنایع دریایی و فارغ التحصیل یکی از مردانه ترین رشته های مهندسی است ،می گوید: اگر چه تعداد زنان شاغل در این رشته زیاد و کارایی آنها خوب بوده ولی باز هم مدیران شرکت ها و کارخانه های کشتی سازی ترجیح می دهند تا مردان را نسبت به زنان در اولویت استخدام قرار دهند. شعبانی به عنوان یک دختر هرمزگانی با شناخت و علاقه رشته مهندسی دریا را انتخاب کرده ولی می گوید این رشته برای خانم ها به دلیل کار در محیط های صنعتی آلوده و خارج از شهر دارای سختی های زیادی است . مساله کار کردن در محیط های مردانه شاید بزرگترین معضل دختران برای تحصیل و کار در رشته های مهندسی باشد «سعیده  طیبی کارشناس ارشد مهندسی عمران و استاد دانشگاه « به دلیل دردسر های کار کردن در محیط های مردانه می گوید بعد از ازدواج و بچه دار شدن ترجیح می دهم بیشتر تدریس کنم و به کارهای طراحی بپردازم تا هم از استرس و فشارهای سر و کله زدن با مردان دور باشم و هم از تحصیلاتی که داشته ام استفاده کنم او معتقد است یک زن برای کار در محیط های کارگاهی و اثبات تواناییهای خودش باید فشارهای زیادتری نسبت به مردان را تحمل کند. در کنار این تفکر برخی از مهندسان خانم معتقدند کاری نیست که آنها نتوانند انجام بدهند این را «راضیه طالبی دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی ساخت در صنایع دریایی» می گوید به نظر او زمانی که آنها واحدهای عملی را در کنار دانشجوهای پسر و در شرایط یکسان می گذرانند پس می توانند در محیط های کاری هم مانند آنها کار کنند به نظر او هر چیزی بستگی به خواست خود فرد دارد. جامعه مهندسی کشور ما مانند هر محفل علمی دیگری در کنار ارایه خدمات ارزشمند و گرانبهای علمی و عملی به صنعت و دانش ایران زمین نیازمند به روز آوری و بازنگری در اصول و کلیات است تا بتواند بر پایه آن به رشد بیشتر و ارتقای کیفیتی متناسب با سطح دانش روز دنیا دست یابد غرض در ارایه گزارش فوق علاوه بر نقدی بدور از کلی گویی و تعارف بی مورد، شفاف سازی در مورد بخشی مهم و تاثیر گذار از جامعه تحصیل کرده ایران است که اگر رو به افول باشد بی شک اقتصاد و صنعت را با خود به پایین کشیده و اگر سر افراز و در راه ارتقای علمی و عملی باشد موانع و سختی های این روزهای اقتصاد ایران را بهتر برطرف خواهد ساخت. به امید روزی که مهندس علاوه بر یک لقب و عنوان زیبا یک کار، شرف حرفه ای و توان فنی بالا نیز در افراد صاحب آن ایجاد نماید.