در استفاده از فضای مجازی والدین اصلی ترین الگو هستند

صبح ساحل ، اجتماعی - نگرانی و دغدغه خانواده ها در استفاده از فضای مجازی امروز با گسترش فناوری و در دسترس بودن اینترنت برای عموم مردم بیشتر و ملموس تر شده است در ابتدای امر ضروری است تا گفته شود که میان  فضای مجازی و اینترنت تفاوت وجود دارد در واقع فضای مجازی بخشی از اینترنت است که به منظور امکان برقراری ارتباط با افرادی را به ما میدهد بدون اینکه اطلاعات چندانی از هویت فردی آنها داشته باشیم.فضای مجازی دارای جذابیت های زیادی است که همه افراد با گروه های سنی را به خود جلب میکند امروز این فضا مورد استفاده کودکان و یا حتی سالمندان نیز قرار میگیرد اما آنچه در مورد استفاده نوجوانان و جوانان از این فضا نگران کننده شده این است که  وابستگی اعتیاد گونه  نسل نوجوان و جوان به استفاده از فضای مجازی موجب می شود تا پویایی ، خلاقیت، نوآوری و ابتکار در میان آنها کمرنگ و یا از بین برود چرا که به دلیل در دسترس تر بودن این فضا نوجوانان و جوانان عمدتا وقت خود را صرف استفاده از آن میکنند.  زمانیکه نوجوان وارد این وهله می شود از بسیاری از رویارویی های اجتماعی و تعاملات خود را محروم کره و این عاملی برای کم رویی و درونگرا شدن نوجوانان می شود ضمن اینکه عملکرد تحصیلی آنان نیز دچار مشکلاتی شده و در عین حال منجر به اختلالات خواب و گوارش نیز می گردد این مساله در نهایت خود را به صورت افت تحصیلی و عملکرد ضعیف در وظایف خانه و مدرسه نشان می دهد همین مساله موجب بروز تعارض و تنش میان دانش آموز با والدین و اولیا مدرسه  و بی انگیزگی و دلسردی بیشتر خواهد شد مساله مهم دیگر اینکه استفاده بیش از حد از فضای مجازی رشد و تعاملات اجتماعی و شکل گیری هویت جنسی مناسب را در افراد مختل می کند زیرا گاهی نوجوانان در فضای مجازی خود را مطابق هویت جنسیشان بروز نمی دهد و تبعا آن هویت متناسب با جنسیت در آنها شکل نمی گیرد.علی رغم اینکه فضای مجازی دارای معایبی است می تواند جنبه های مثبتی نیز داشته باشد به عنوان مثال برخی از جنبه های مخفی شخصیتی فرزندان در فضای مجازی می تواند بروز نماید ،اضطراب از حضور در جمع دیگران کم شود و در افزایش اعتماد به نفس اجتماعی نوجوانان موثر باشد همچنین ترس آنها در ورود به بحث ها و جمع ها را کاهش دهد این فواید به مباحث علمی نیز قابل سرایت است که شامل تعامل با مدرسه و همکلاسی ها و حتی تعاملات علمی است .در مورد نگرانی والدین و و به طور کلی جامعه در زمینه گسترش میل و رغبت نوجوانان و جوانان در استفاده از فضای مجازی باید گفت فرهنگ سازی راهکاری است که می تواند بسیاری از مشکلات و بن بست ها در این مساله را رفع نماید اما علی رغم اینکه همه صحبت از فرهنگ سازی میکنند  هر کس بار این مسولیت را به دوش دیگری می اندازند مدرسه، جامعه، خانواده و حتی مجامع علمی و دانشگاهی  همه باید در بحث فرهنگ سازی سهیم و شریک باشند و در ایجاد فضایی مناسب برای رسیدن به یک فرهنگ غنی و درست همکاری نمایند. در حوزه های علوم اجتماعی و تربیتی باید کار علمی شود در بسیاری از کشورهای دنیا به جای محدود کردن فرزندان در استفاده از فضای مجازی برخی از دروس و مطالب علمی از این طریق ارایه می شود و با این کار نوجوانان به سوی مطالب علمی و استفاده صحیح از فضای مجازی سوق داده می شوند. در کشور ما نیز مدارس می توانند میل و رغب دانش آموزان نسبت به استفاده از فضای مجازی را با ارایه بخشی از دروس و مطالب علمی در این فضا برای دانش آموزان ارضا نمایند ضمن اینکه والدین نیز با مدیریت زمان استفاده از اینترنت می توانند الگوهای مناسبی برای فرزندان خود باشند . آنها باید به  موبایل بیشتر به عنوان یک وسیله ارتباطی نگاه کنند و با استفاده مطلوب و مدیریت شده بتوانند میل فرزندانشان نسبت به استفاده بیش از حد از فضای مجازی را کنترل نمایند. همچنین والدین نمی توانند فرزندان را از امکان داشتن موبایل و دنیای مجازی محروم نمایند اما می توانند با فراهم کردن  امکان استفاده از فضای مجازی به صورت شفاف و مدیریت شده و با یک نظارت درست و قوی خطرات این استفاده را از فرزندان خود دور نمایند.  این کار موجب می شود تا فرزندان به استفاده درست از فضای مجازی هدایت شوند. معلمان الگوهای بعدی دانش آموزان هستند در جایی که استفاده از موبایل و فضای مجازی برای دانش آموزان ممنوع است نباید معلمان اختیار این استفاده را آن هم در برابر آنها داشته باشند چرا که قدرت بالای الگو برداری کودکان و نوجوانان از معلمان موجب سرکشی و رفتن آنها به سمت استفاده از فضای مجازی خواهد شد.نهایت سخن اینکه اگر خانواده ها و مدارس نمی خواهند تا نوجوانان به سمت استفاده افراطی از فضای مجازی و آسیب های ناشی از آن پیش بروند باید نحوه آموزش های غیر جذاب را کنار گذاشته و برنامه های مدون و عملیاتی را برای جذب دانش آموزان داشته باشند. هوشمند سازی مدارس که حالا چند سالی است در استان فراگیر شده است نباید به استقرار چند کامپیوتر در مدارس و استفاده محدود از اینترنت خلاصه شود در واقع باید فضای مجازی را با برنامه ریزی در خدمت آموزش بچه ها درآوریم هوشمند سازی مدارس اگر به صورت درست و علمی پیاده می شود ضمن ایجاد جذابیت درسی برای دانش آموزان میتواند در نوع استفاده از اینترنت و فضای مجازی فرهنگ سازی درست و بهینه کرده و در نهایت خلاقیت و انگیزه دانش آموزان را ارتقا ببخشد.