برگزاری آئین سنتی آردگیز گردانی در هرمزگان

صبح ساحل ، هنری - آئین سنتی آردگیز گردانی به مناسبت نیمه شعبان در هرمزگان برگزار شدآردبیزگردانی (در زبان محلی به آن «هارگیس گردون» ، «هارگیز گردون»، «آرگیز گردون» و «حک لیلی» نیز می‌گویند) از سنت‌ها و آیین‌های قدیم استان هرمزگان است که سالیان متمادی بین مردم این خطه رواج داشته و دارد. سه روز مانده به نیمه شعبان مردم خود را برای این مراسم آماده می‌کنند.مراسم آردبیز گردانی از روز سیزدهم ماه شعبان شروع و در شب پانزدهم و هم‌زمان با میلاد امام زمان (عج) به پایان می‌رسد.به گزارش ایسنا، در اجرای این مراسم تعدادی از ساکنین محله‌های قدیمی مخصوصاً کودکان بعد از نماز مغرب و عشا با در دست داشتن آردبیز (الك) به درب خانه همسایه‌ها رفته و اشعاری به مناسبت میلاد حضرت مهدی(عج) و تعجیل در ظهور آن حضرت می‌خوانند و با گفتن جمله «هارگیز گردون ما هادین» (آردبیز گردان ما رابدهید) با نذورات و انواع شیرینی‌ها پذیرایی می‌شوند.افراد گروه در شعرهای خود همراه با آواز به همسایه‌ها توصیه می‌کنند كه چنانچه با كسی قهر و کینه‌ای به دل دارید الآن موقع آشتی و صلح و همچنین دیدوبازدید و سركشی به خویشاوندان بوده و باید به فكر یتیمان، نیازمندان و محرومین محله باشیم؛ افراد محل نیز با دادن قند، حلوا، شیرینی و حتی پول نقد و تنقلات دیگر از گروه‌های آردبیزگردان استقبال می‌کنند.مردم بندرعباس و دیگر شهرهای هرمزگان در این روز با آذین‌بندی محلات و بازار و حتی سردر خانه‌ها و توزیع شربت و شیرینی این روز را به همدیگر تبریك گفته و اکثراً جشن‌های عقدکنان، عروسی، خواستگاری، حنابندان، ختنه‌سوران و حتی پختن نذری كه اغلب شله‌زرد و آش است به همین مناسبت برگزار می‌شود.همچنین اگر فرد و یا خانواده‌ای سیاه‌پوش و عزادار عزیزی باشد، رخت عزا را از تن بیرون آورده و در مراسم شله خوانی (مولودی) كه در مساجد و منبرهای محل برگزار می‌شود، شركت می‌کنند؛ شرکت‌کنندگان نذری را جهت تبرك و شفای بیماران استفاده می‌کنند و به دیدار بزرگان فامیل و عیادت بیماران رفته و خود را برای مهمانی ماه مبارك رمضان آماده می‌کنند. این مراسم  در کشورهای حاشیه جنوبی خلیج‌فارس هم برگزار شده و بین شیعیان و اهل سنت از اهمیت بسزایی برخوردار است.ثبت آئین معنوی آردبیزگردانی در فهرست آثار ملیمعاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری هرمزگان در این خصوص گفت: آئین سنتی آردبیزگردانی هر سال در شب نیمه شعبان بعد از نماز مغرب و عشاء در محله‌های بندرعباس برگزار می‌شود و تا نیمه‌های شب ادامه دارد، این مراسم به معنای این است که در شب نیمه شعبان کینه‌ها در الک ریخته و دل‌ها جلا داده می‌شود و مردم این استان چند روز پیش از میلاد قائم آل محمد با تهیه مقداری نخود ، کشمش ، حلوا ، شیرینی ، خرما ، شکلات ، قند و پول نقد منتظر گروه‌های آردبیز گردان می‌مانند.اشکان مختاری افزود: آردبیز گردانان که بیشتر آنان کودکان و نوجوانان هستند، در گروه‌های 5 تا 10 نفره به در خانه‌ها می‌روند و با خواندن شعرهایی در ستایش خدا و مدح حضرت مهدی (عج) هدیه می‌گیرند و این هدیه را متبرک می‌دانند.وی با اشاره به اینکه اهل سنت نیز با هدیه دادن شیرینی و شکلات به گروه‌های آردبیزگردان در این جشن سهیم می‌شوند، تصریح کرد: آئین معنوی آردبیزگردانی چهار سال پیش با شماره 1027 در فهرست آثار ملی ثبت شد.این مقام مسئول در پایان خاطرنشان کرد: مراسم آردبیزگردانی در بیشتر مناطق استان ازجمله محلات قدیمی بندرعباس، میناب، بندرکنگ، بندرلنگه و بنادر و جزایر هرمزگان برگزار می‌شود.با ثبت این مراسم به دنبال حفظ و نشر آن‌ها بودیمدبیر مجموعه خامس آل عباس نیز در این زمینه در گفت‌وگو با ایسنا، ابراز کرد: با ثبت این مراسم به دنبال حفظ و نشر آن‌ها بودیم چراکه در غیر این صورت تا چند سال دیگر مانند خیلی از آیین‌های سنتی دیگر استان به دست فراموشی سپرده شده و از بین می‌رفت.هادی عرب آردبیزگردانی را یک آیین معنوی و مذهبی دانست که نشان از اعتقاد و ایمان مردم این خطه دارد که به این طریق جشن نیمه شعبان را به همه اطلاع‌رسانی می‌کردند، افزود: بندرعباس و دیگر شهرهای هرمزگان در این روز با آذین‌بندی محلات، بازار و حتی سردر خانه‌ها و توزیع شربت و شیرینی این روز را به همدیگر تبریک می‌گفتند.آردبیزگردانی قدمتی 400 ساله و شاید بیشتر داردمسئول هیئت‌امنای مسجد صاحب‌الزمان محله پشت شهر نیز در گفت‌وگو با ایسنا، با بیان اینکه این مراسم در بیشتر شهرهای استان هرمزگان بندرلنگه و کنگ، میناب، جزایر قشم و هرمز و محلات قدیمی بندرعباس برگزار می‌شود، خاطرنشان کرد: پسرعموی پدربزرگم، 125 ساله بود که تعریف می‌کرد در زمان احمدشاه جوان بودم و از اجداد خودم شنیدم که این رسم و رسوم از آن زمان هم در محله پشت شهر و سایر محله‌های قدیمی بندرعباس رواج داشته و قدمتی بالای 400 سال و شاید بیشتر دارد.عبداللطیف ضیایی با اشاره به اینکه مردم دو شب قبل از میلاد امام زمان (عج) به پیشواز رفته و در شب میلاد این مراسم به اوج خود می‌رسد، عنوان کرد: از سیزدهم تا پانزدهم ماه شعبان مردم خصوصاً کودکان آردبیز یا الکی درست گرفته و به درب خانه‌ها می‌روند.دل‌های خود را از کینه‌ها الک کرده و با دلی صافبه پیشواز نیمه شعبان می‌رویممسئول قرارگاه تحول محله پشت شهر و حسین‌آباد با بیان اینکه رسم آردبیزگردانی نشانگر پایبندی مردم هرمزگان به اعتقادات و سنت‌هایشان است، افزود: خانواده‌های هرمزگانی این رسم را ترویج دادند تا به جوانان و نوجوانان بفهمانند که نه‌تنها مسلمانان بلکه تمام بشریت منتظر قائم هستند.ضیایی ادامه داد: الک به علت سوراخ‌های ریزی که دارد وقتی می‌خواهند با آن آرد را صاف کنند یا در گویش محلی بگیچند، می‌توان به‌وسیله آشغال‌ها و سنگ و کلوخ‌ها را از آرد جدا کنند و آردبیزگردانی حاوی این پیام است  که باید دل‌های خود را الک و از کثافات و کینه‌ها صاف کنیم و با دلی صاف، طاهر و پاک به پیشواز نیمه شعبان برویم.وی در پایان اضافه کرد: انشالله روزی خواهد رسید که امام و مولایمان از پشت پرده خواهد آمد و تمام بشریت را از ظلم و جور نجات خواهد داد.به گزارش ایسنا، آیین و مراسم سنتی آردبیزگردانی متعلق به استان هرمزگان بوده و در فهرست معنوی كشور به ثبت رسید است.