ویروس مسکن مهر دوره پنهان خود را طی می‌کند

صبح ساحل ، اجتماعی - صدف محمودی//حتما باید آوار روی سرمان می ریخت و عده ای قربانی می شدند تا آن ها که در سطح کلمه مسئول اند یادشان می آمد که یک جای کارشان می لنگد و کاسه چه کنم چه کنم در دست بگیرند. قصه همان داستان مسکن مهر است که در کلام ساده به نظر می آید: زلزله آمد، دیوارها دهان باز کردند، آوار شدند و بر سر ساکنان مسکن مهر ریختند. حالا تنها نگاه‌های گنگ و گیج ساکنان قبلی مسکن مهر سرپل ذهاب است که به سوی ساختمان‌های تخریب‌شده، زندگی‌های ترک‌خورده و جای خالی آدم‌های مرده، دودو می‌زند. سهراب مرده است اما هنوز نوشدارویی برای سهراب های دیگر آماده نشده، زلزله کرمانشاه همه نگاه ها را به مسکن مهر معطوف کرد مسکن مهری که با بی مهری سازندگانش روی سر ساکنین فروریخت که هنوز هم آمار دقیقی از آن ها در دست نیست.  معاون عمرانی استاندار کرمانشاه اعلام کرد بود تعداد کشته‌های مسکن مهر، ١٠٠نفر است و یک‌ روز بعدش، همان آمار را تکذیب کرد. او گفت که خبر کشته‌شدن ١٠٠نفر بر اثر زلزله در مسکن مهر درست نیست و برداشت نادرستی از حرف‌های او بوده است: «این آمار به جانباختگان منازل خود مالکی اطراف مسکن مهر است و هیچ ارتباطی به مسکن مهر ندارد.»آمار کشته‌های مسکن مهر سرپل ذهاب هنوز نامعلوم است، گفته می‌شود در این زلزله نزدیک به ٦٠٠ واحد از مسکن مهر آسیب جدی دیده‌اند و نزدیک به دو‌هزار و ٥٠٠ نفر آواره شده‌اند. همه اینها درحالی است که این شهر، ٨٠٠ واحد مسکن مهر داشت که ٢٠٠واحد در قسمت شمالی شهر بود و در زلزله آسیبی ندید. ساخت این واحدها از ‌سال ٨٩ شروع شد و‌ سال ٩٢، اهالی در آن ساکن شدند، اما زمان افتتاح رسمی‌اش‌ سال ٩٤ بود که گازکشی شد. اینها را مسئولان مسکن راه ‌وشهرسازی کرمانشاه اعلام کرده‌اند.اما مسکن مهر یک ویروس واگیر دارد است که در تمام کشور حضور جدی دارد تنها در کرمانشاه این ویروس با وقوع زلزله دهان به بلع باز کرد ولی در باقی شهر های ایران ویروس مسکن مهر دوره پنهان خود را طی می کند و معلوم نیست چه بلای آسمانی دیگری این دیو را از خواب بیدار کند. شوربختانه بزرگ ترین مسکن مهر ایران شهرک پیامبر اعظم شهر بندرعباس است، شهری که چنان زلزله خیز است که اخبار آن در میان دیگر خبرها گم می شود و سالانه زلزله های زیادی را به چشم می بیند. اما اگر این اتفاق برای شهر بندرعباس بیفتد چه خواهد شد؟ مسئولین دراین باره چه می گویند؟ هیچ سازمانی آمادگی مقابله با چنین زلزله‌ای را در شهر بندرعباس نداردبه نقل از ایسنا، مدیرعامل سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی بندرعباس در این باره گفت: نه‌تنها آتش‌نشانی بندرعباس بلکه هیچ سازمانی آمادگی مقابله با چنین زلزله‌ای را در شهر بندرعباس ندارد، هیچ امدادگری در هیچ ایستگاه و اورژانس و هیچ نیروی امنیتی در پاسگاه نخواهد ماند و همه دنبال مشکلات خودشان هستند و ما باید قدرت بیان و پذیرش این واقعیت را داشته باشیم. وی ادامه داد: اکنون دنیا به سمتی رفته که مردم خود در شرایط بحرانی امدادگر باشند اما متأسفانه در کشور ما همیشه در زمان بحران سطح زیادی از مردم از کمبود یا عدم حضور امدادگران در محل حادثه ناراضی هستند بدون اینکه این نکته را در نظر بگیرند که در وضعیت بحرانی هیچ‌گاه تعداد رسمی امدادگران منطقه یا حتی استان نمی‌تواند جوابگوی آن حادثه باشد.مدیرعامل سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی بندرعباس با اشاره به اینکه دنیا و حتی کشورهای پیشرفته به این نتیجه رسیده‌اند که ۸۰ درصد نجات‌یافتگان توسط خود مردم نجات می‌یابند نه امدادگران، افزود: هدف‌گذاری اصلی این کشورها بر روی آموزش امدادرسانی به مردم است.مدیرعامل سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی بندرعباس اضافه کرد: در مواقع بحران باید دید شهرهای اطراف چه دارند و توانشان برای رساندن امداد به بندرعباس چقدر است، آیا امکانات میناب، کرمان، شیراز، بوشهر و دیگر شهرهای اطراف در حدی است که بتوانند به ما کمک کنند یا خیر؛ دنیا به این سمت رفته که شهرهای معین و نزدیک هم باید برای امداد به یکدیگر خود را تجهیز کنند.دانش با بیان اینکه باید سناریوی مدیریت بحران شهر بندرعباس قبل از وقوع حادثه نوشته شده باشد، ابراز کرد: از همین الان باید بدانیم اگر زلزله ۸ ریشتری در بندرعباس رخ دهد چند درصد خرابی و تلفات خواهیم داشت و به چه مقدار لوازم و تجهیزات نیاز داریم؛ آن موقع دیگر وقت جلسه گرفتن نیست که بگوییم چه داریم چه نداریم، آن موقع تنها باید یک جلسه گرفته شود که به هر کس بگویند چه کسی باید چه چیزهایی را به کجا برساند!وی در خصوص تخریب مسکن مهر در حادثه اخیر وضعیت مسکن مهر بندرعباس بیان کرد: اتفاقی که در مسکن مهر افتاده طبیعی است، چراکه با نظارت دقیقی ساخته نشده و تنها مجتمعی است که از شهرداری نه پروانه ساخت گرفته و نه پایان کار و سطح ایمنی‌شان بررسی نشده و تنها زمانی مشخص می‌شود که حادثه‌ای رخ دهد؛ حال تصور کنید مسکن مهر بندرعباس که بزرگ‌ترین مسکن مهر ایران است در صورت وقوع چنین حادثه‌ای دچار چه فاجعه جبران‌ناپذیری خواهد شد، مسئولین باید قبل از وقوع حادثه‌ای مسئله را جدی بگیرند.مدیرعامل سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی بندرعباس در پایان خاطرنشان کرد: مسئله آموزش و فرهنگ‌سازی به‌خصوص از سنین پایین و در مدارس باید بسیار جدی گرفته شود و دولت باید اعتباری برای اجرای یک طرح جدی آموزشی و حتی اضافه کردن واحد درسی مدیریت بحران به همه مقاطع تحصیلی و همین‌طور آموزش محله به محله مد نظر داشته باشد.شهر بندرعباس بافت فرسوده و سکونت‌گاه‌های غیررسمی بسیار زیادی  دارد که در برابر بلایای طبیعی به‌هیچ‌عنوان مقاومت لازم را ندارندرئیس کمیسیون عمران، حمل‌ ونقل و ترافیک شورای اسلامی شهر بندرعباس  دراین باره گفت: زلزله اخیر به مسکن مهر غرب کشور آسیب جدی وارد کرد، در بندرعباس نیز نگاه متخصصین این است اگر زلزله‌ای با این بزرگی یا حتی کمتر در بندرعباس رخ دهد مشخص نیست چه فاجعه‌ای در شهر به‌خصوص بافت فرسوده و مسکن مهر صورت می‌گیرد.کیانوش جهانبخش ادامه داد: ایران کشوری حادثه‌خیز است، بر روی نوار زلزله قرار دارد و چنین حوادثی باید هشداری برای تغییر نگاه و اصلاح ساختارها و انجام کار اصولی باشد، افزود: اگر این زلزله با این شدت و بزرگی در بندرعباس صورت می‌گرفت با توجه به نوع اقلیم و روند توسعه شهر مشخص نبود که چه فاجعه بزرگی به وجود می‌آمد.جهانبخش با تأکید بر اینکه باید سریعاً یک کارگروه تحلیل خطر در شهر بندرعباس شکل‌گرفته و از ظرفیت دانشگاه‌ها برای این موضوع استفاده شود تا برنامه‌ریزی‌مان در این زمینه علمی و تخصصی باشد، تصریح کرد: باید به شکل جدی کارگروه ارزیابی مقاومت ساختمان‌ها در برابر زلزله و سایر بلایای طبیعی در شهر بندرعباس شکیل شود و این ارزیابی به ویژه در مسکن مهر صورت بگیرد.وی ادامه داد: همان‌طور که می‌دانید زلزله اخیر به مسکن مهر غرب کشور آسیب جدی وارد کرد، در بندرعباس نیز نگاه متخصصین این است اگر زلزله‌ای با این بزرگی یا حتی کمتر در بندرعباس رخ دهد مشخص نیست چه فاجعه‌ای در شهر به‌خصوص بافت فرسوده و مسکن مهر صورت می‌گیرد.رئیس کمیسیون عمران، حمل‌ونقل و ترافیک شورای اسلامی شهر بندرعباس با بیان اینکه این کمیته باید ارزیابی دقیقی نسبت به ساختمان‌های مسکونی، عمومی و ادارات داشته باشد، عنوان کرد: در صورت اشکال در این ساختمان‌ها باید نسبت به مقاوم‌سازی و اصلاحشان حرکت کنند، از طرفی باید نگاه سخت‌گیرانه‌تری را نسبت به ساخت‌وسازها و توسعه عمرانی داشته باشیم.جهانبخش مسئله ایمنی شهری را بسیار جدی دانست و خاطرنشان کرد: باید نگاه سخت‌گیرانه‌ای به بحث ایمنی داشته باشیم و مانع از هرگونه ساخت‌وساز غیراصولی و غیرقانونی شویم؛ مجموعه شهرداری نیز در پروژه‌های عمرانی خود به شکل جدی وارد شود نگاه تخصصی‌تری داشته باشد.وی با اشاره به اینکه متأسفانه شهر بندرعباس بافت فرسوده و سکونت‌گاه‌های غیررسمی بسیار زیادی را دارد که در برابر بلایای طبیعی به‌هیچ‌عنوان مقاومت لازم را ندارند، بیان کرد: متأسفانه حتی دسترسی به امداد و نجات هم در حد خوبی وجود ندارد، در بسیاری محلات بندرعباس هنوز ماشین اورژانس و آتش‌نشانی نمی‌تواند وارد شود و این موضوع نه‌تنها در بافت فرسوده و سکونت‌گاه‌های غیررسمی بلکه در مناطق با ساخت‌وساز جدیدتر مثل خیابان دانشگاه و داماهی نیز وجود دارد.این عضو شورای اسلامی شهر بندرعباس با بیان اینکه متأسفانه در گذشته مجوزهایی صادرشده که نتیجه آن کوچه‌هایی با عرض کم و تراکم‌های بسیار بوده است، ابراز کرد: این شرایط اصلاً با مهندسی اصولی سازگاری ندارد و ایمنی شهر را به‌شدت زیر سؤال برده و باید تصمیم جدی در این زمینه گرفته شود.بندرعباس آمادگی وقوع  زلزله و سیل را نداردرئیس کمیسیون عمران، حمل‌ونقل و ترافیک شورای اسلامی شهر بندرعباس با بیان اینکه متأسفانه در شهر بندرعباس سرانه فضای باز امنی که مردم محلات بتوانند در زمان بحران و حادثه در آن‌ها تجمع کرده و اسکان موقت داشته باشند بسیار کم است، افزود: اداره کل راه و شهرسازی عمدتاً علاقه دارد به همه زمین‌ها کاربری مسکونی، تجاری یا بعضاً فضای سبز بدهد و عملاً با این ساخت‌وسازها فضای تجمعی امنی در محلات وجود ندارد.جهانبخش اضافه کرد: این هشدارها زنگ خطر را در شهر بندرعباس به شکل جدی درآورده است زیرا ما آمادگی وقوع زلزله و سیل را نداریم، نیروهای امداد و نجات ما هم در وضعیت مطلوبی قرار ندارند، هنوز به تعداد کافی بالگرد امداد و نجات نداریم و هنوز آموزش نیروهای امدادی در سطح مطلوبی قرار ندارد و با کمبود شدیدی در این زمینه روبه‌رو هستیم.حتی آمادگی پذیرش و ساماندهی و دفن اجساد در بندرعباس وجود ندارداین عضو شورای شهر بندرعباس با انتقاد از اینکه هنوز تجهیزات مناسب و مطلوب ایمنی شهر بندرعباس برای امداد و نجات و مقابله با بحران وجود ندارد، ادامه داد: مبحث پدافند غیرعامل را جدی نگرفتیم و در حد برگزاری همایش و نهایتاً سمینار و دوره‌های آموزشی کوتاه بسنده کرده و عملکرد بیشتری را نمی‌بینیم و در این زمینه جای کار بسیاری است.حتی آمادگی پذیرش و ساماندهی و دفن اجساد در بندرعباس وجود ندارد، پایگاه‌های اورژانس و امداد منطقه‌ای و محله‌ای در بندرعباس به تعداد انگشتان یکدست هم نیست این در حالی است که بیمارستان‌ها و مراکز درمانی ظرفیت محدودی دارند و جوابگوی حوادث نیستند.وی با تأکید بر اینکه شورا با یک رویکرد درست باید بودجه سال ۹۷ را با اولویت‌ بخشی فوریتی به ارتقاء ایمنی شهر بندرعباس اختصاص دهد، تصریح کرد: دعا می‌کنم هیچ‌گاه هیچ حادثه‌ای در کشور صورت نگیرد و دعا می‌کنم قبل از اینکه حادثه‌ای در شهر و کشورمان صورت بگیرد، آمادگی مقابله با آن بحران و فاجعه را داشته باشیم و ضریب خسارت جانی و مالی را به حداقل ممکن برسانیم.لزوم ارزیابی گسل‌ها، قبل از شروع به ساخت و فروش اراضی!رئیس کمیسیون عمران، حمل‌ونقل و ترافیک شورای شهر بندرعباس با بیان اینکه باید در این زمینه به دریا نیز به‌عنوان یک فرصت فکر کنیم، افزود: درصورتی‌که در ارزیابی مقاومت ساختمان‌ها مشخص شود که جانمایی مسکن مهر یا سایر اراضی بر روی گسل‌ها قرار گرفته باید مشاورین مسببین و مجریان آن شناسایی و محاکمه شوند.اداره کل راه و شهرسازی در حال استحصال اراضی جدید و جانمایی اراضی زمین و آماده‌سازی برای عرضه و فروش به مردم است و قطعاً باید بحث گسل‌ها و مسیر رودها، مسیر رودخانه‌ها و همه این موارد را ارزیابی کنیم و سپس مجوز واگذاری داده شود.جهانبخش در پایان با اشاره به اینکه واگذاری این اراضی به مردم یک خطای بسیار بزرگ و نابخشودنی است، اضافه کرد: این اراضی درصورتی‌که برروی گسل و در مسیر سیلاب و رودخانه قرار دارد و از طرفی درصورتی‌که توأم  با عدم نظارت بر ساخت‌وسازهای باکیفیت باشند، اشکال بزرگ‌تری به آن وارد خواهد شد زیرا به‌طور حتم در یک حادثه بسیار کوچک یا بلایای طبیعی بسیار کوچک فاجعه و بحران به وجود خواهد آمد.اما ساکنین مسکن مهر چه می گویند؟در ادامه اظهارات ساکنین شهرک پیامبر اعظم بندرعباس را می خوانید:-ورودی شهرک از سمت گلزار شهدا ب‌عنوان ورودی شهرکی که جمعیتی به‌اندازه یک شهر دارد بسیار کوچک است و باعث ترافیک‌ها سنگین و تصادف‌های متعدد می‌شود.-خوری که فاضلاب شهرک به آن می‌ریزد، به‌خصوص در ساعات اوج گرما بوی تعفن بسیار بدی را ایجاد می‌کند و علاوه بر آن به دلیل نبودن نظارت و رسیدگی شهرداری، مردم زباله‌هایشان را در کنار آن رها می‌کنند و این بوی تعفن را تشدید کرده و در کیفیت زندگی ساکنین تأثیر مخربی دارد.-آلودگی‌های زیست‌محیطی به‌خصوص زباله‌هایی که در شهرک رها می‌شوند مشکلاتی از قبیل جمع شدن حشرات و موجودات موزی و سگ‌های ولگرد می‌شوند.- آسفالت نامناسب خیابان‌ها و عدم روشنایی معابر به‌خصوص در شب وضعیت وخیمی را به وجود آورده و رانندگی را سخت و پیاده‌روی را غیرممکن ساخته است.-اکثر معابر شهرک روشنایی ندارند و لامپ‌های اندک معابری هم که در آن‌ها لامپ‌های روشنایی قرارگرفته سوخته است،خیابان‌ها و به‌خصوص چهارراه‌های پرتردد شهرک خط‌کشی، تابلو و چراغ‌ راهنما ندارند و کل شهرکی با این جمعیت تنها یک پارک دارد که همآن‌هم خشک‌شده و وضعیت خوبی ندارد.-نمای ساختمان‌ها و دیواره‌های دور مجتمع‌ها توسط پیمانکاران بسیار بد ساخته‌شده است، پیمانکاران باید توسط دستگاه‌های نظارتی بازخواست شوند چراکه مردم انتظار دارند در مقابل پولی که پرداخت کرده‌اند واحد مناسب و امنی داشته باشند.-کنده‌کاری‌هایی که توسط شرکت‌ها و ادارات مختلف در خیابان‌ها می‌شود بدون تابلو، علامت و حصار کشی بوده و مردم تنها بر اساس آگاهی قبلی از کنارشان رد می‌شوند، اگر فرد غریبه‌ای به‌خصوص در شب وارد شود و به این مسائل آگاهی نداشته باشد صد درصد در چاله می‌افتد.-مدارس شهرک در یک مکان متمرکزشده‌اند، در خیابانی که این مدارس در آن قرارگرفته‌اند به علت عرض کم و عدم وجود هیچ‌گونه علائم و پلیس راهنما به‌خصوص در زمان تعویض شیفت، ترافیک بسیار زیادی ایجاد می‌شود؛ حداقل می‌توانند برای مدرسه درب ورود و خروج جدا تعبیه کنند تا بخشی از این رفت‌ وآمد به سمت دیگر مدرسه که در خیابان دیگری قرارگرفته منتقل شود و از بار ترافیکی آن بکاهد.در شهرک وجود دارد تنها چهار مدرسه داریم، در هر کلاسی بالاتر از 40 دانش‌آموز می‌نشیند.-تردد سگ‌های وحشی باعث شده هیچ خانواده‌ای از 9 شب به بعد جرات بیرون آمدن از واحد خود را نداشته باشد، این سگ‌ها وحشی و بیمار بوده و چندین بار تابه‌حال به ساکنین حمله کرده‌اند. -اکثر مجتمع‌ها در شهرک پیامبر اعظم (ع) در ارتفاع ساخته‌شده و هیچ دیوار یا حصار مناسبی دور آن‌ها تعبیه نشده است؛ مدتی پیش یک اتومبیل از پرتگاه سقوط کرد که با کمک ماشین آتش‌نشانی و مردم و به‌سختی بالا کشیده شد.- راه‌پله‌های اکثر ساختمان‌ها در این شهرک غیراستاندارد بوده و حفاظی ندارند، یک پله 20 سانتی‌متر و دیگری 30 سانتی‌متر است.سال گذشته فرزندم از راه‌پله به زمین افتاد و بیشتر از پنج ماه از رفتن به مدرسه محروم شد، شکایت کردیم و از کارشناسان دادگستری خواستیم وضعیت ساختمان را بررسی کنند اما متأسفانه نتیجه‌ای نداشت. حال باید دید که آیا مسولین تا حادثه دیگر  همچنان دست روی دست می گذارند و تنها از پیامدهای احتمالی می گویند ؟ یا چاره ای برای این مهم می اندیشند!