ارتباط دانشگاه و صنعت جاده‌ای فراموش شده در توسعه هرمزگان

صبح ساحل ، اقتصادی - یکی از موضوعاتی که در سند چشم‌انداز بیست‌ساله به آن اشاره‌شده، ارتباط دانشگاه و صنعت و ضرورت فراهم کردن زمینه توسعه دانش و فناوری و بررسی عوامل تأثیرگذار در جهت کمک به افزایش این ارتباط است. 

به گزارش ایسنا،  ارتباط صنعت و دانشگاه موضوعی است كه بیش از یك دهه به‌صورت جدی در فضای علم و فناوری كشور مطرح و در جامعه علمی و دانشگاهی به این ارتباط مهم پرداخته‌شده است.

علم و فناوری به‌عنوان محرک اصلی در ابعاد اجتماعی و نیروی مؤثر بر کلیه فعالیت‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و منشأ ایجاد رشد اقتصادی و تحول فرهنگی است كه در سند چشم‌انداز بیست‌ساله‌ی كشور مورد تأكید ویژه‌ای قرارگرفته است.

عدم ارتباط قوی دانشگاه با صنعت در كشور، علاوه بر دلایل ساختاری به اصل وجودی دانشگاه‌ها و صنایع و عدم وابستگی آن‌ها به یكدیگر را نشان می‌دهد و بر ساختارهای معیوب اقتصادی، صنعتی، اجتماعی تأکید دارد، و حکایت از نبود حلقه‌های واسط و نوع فرایند مدیریتی حاكم بر ارتباط هر دو بخش در سطوح كلان دارد.

در زمینه تولید علم و فناوری علاوه بر گسترش فعالیت‌های پژوهشی لازم است از نتایج این پژوهش‌ها نیز استفاده مناسب شود یعنی با انجام یک پژوهش بتوان یک معضلی در جامعه حل کرد بنابراین باید نظام آموزش عالی گسترش یابد و یك نظام ملی نوآوری در جهت ایجاد ارتباط بین نهادهای تولیدكننده دانش و فنّاوری و نهادهای نیازمند به این نوع دانش‌ها ایجاد شود.

فعالیت‌های تحقیقاتی و پژوهشی در کشورهای توسعه‌یافته مثل آمریکا و انگلیس نقش محوری هم برای صنعت، هم برای مراکز علمی و تحقیقاتی دارد و در جهت برطرف کردن انواع مشکلات جامعه نقش اصلی دارد. در این کشورها هنگامی‌که در جامعه مشکلی به وجود می‌آید مراکز دانشگاهی و پژوهشگران هستند که در جهت رفع آن‌ها اقدام می‌کنند به‌عبارت‌دیگر مراکز علمی و دانشگاهی در این کشورها تمام و کمال در اختیار حکومت‌ها و دولت‌های خود هستند و در جهت اهداف آن‌ها حرکت می‌کنند.

ارتباط صنایع موجود در کشور با شرکت‌های خارجی از حد بالایی برخوردار است و مؤید  این است که صرفاً واردات ماشین‌آلات و تجهیزات و نگاه صنعت به خارج برای رفع مشكلات و گرفتاری‌هایی است که در کشور قابل‌حل شدن نیست و حتی در خصوص خرید ماشین‌آلات و تجهیزات از خارج دولت قانون‌هایی نیز وضع کرده است.

بررسی‌ها در زمینه ارتباط دانشگاه و صنعت در کشور نشان می‌دهد عزم جدی از سوی مسئولان جهت ارتباط با دانشگاه و مراکز تولید علم  وجود ندارد گرچه مراکز علمی کشور توانایی برآورده ساختن نیازها دز حوزه‌هایی مثل صنعت و بازار و حتی تجارت و بازرگانی دارند اما به دلایلی این ارتباط به‌صورت قوی برقرار نشده به‌عنوان‌مثال در چند سال گذشته قرارداد ساخت قطار با کشورهای خارجی بسته شد درحالی‌که این توانایی در کشور وجود دارد و می‌توان در داخل حتی به قیمتی پایین‌تر تولید کرد.

مثالی دیگر در این زمینه می‌توان به ساخت دستگاه ایکس ری پیشرفته توسط وزارت دفاع اشاره کرد یا در زمینه ساخت سامانه اظهار از دور گمرک در کشور توسط دانشگاه تهران ساخته شد که می‌توان گفت حتی نمونه خارجی هم ندارد. باید گفت دیدگاه‌های همكاری بلندمدت و راهبردی با دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی در جهت برآورده ساختن نیازهای علمی  صنعتی كشور نقشی کمی دارد.

با این وصف می‌توان نتیجه گرفت در جهت برآورده کردن نیازهای علمی و فناوری در سطح کشور در مرحله اول لازم است مسئولان اراده جدی در جهت واگذاری این موارد به مراکز علمی کشور داشته باشند درصورتی‌که اگر این نیازها به این مراکز اعلام نشود حتی در صورت وجود توانایی در ساخت و برآورده کردن آن‌ها این امکان برای دانشگاه‌ها و مراکز علمی به وجود نمی‌آید.

همچنین نماینده مردم هرمزگان در مجلس گفت: امروز هرمزگان نیازمند رشته های مرتبط با حوزه بنادر، دریامحور، صنایع و رشته های تبدیلی و تکمیلی است تا توسعه پیدا کند و بدنبال آن بتوان همگام با فرآیندهای توسعه ای، نیروی انسانی متخصص را هم در رشته های گوناگون در استان پرورش داد.

حسین هاشمی تختی در گفت و گو با ایسنا، افزود: دانشگاه های ما نتوانستند با صنایع هماهنگ باشند و موفق نشدند رشته هایی که در هرمزگان مورد نیاز است را در استان به طور کامل تامین کنند و این نشانه منطبق نبودن سندهای آمایش سرزمینی با سندهای آموزشی است.

عضو کمیسیون عمران در مجلس شورای اسلامی بیان داشت: در دانشگاه های استان هرمزگان رشته های زیادی وجود دارد که برای استان کارآیی لازم را ندارد و نیاز استان بشمار نمی رود و ما وظیفه داریم تا این مسئله را پیگیری و رفع کنیم .

رئیس جهاد دانشگاهی واحد هرمزگان در این زمینه به خبرنگار ایسنا گفت: ارتباط صنعت و دانشگاه در کشور خیلی ضعیف است و این موضوع یک مشکل در تمامی کشورها است و مختص کشور ما نیست.

سهیل دادخواه خاطرنشان کرد: البته سازمان‌ها بهروش‌های متفاوتی سعی کردند این مشکل برطرف کنند و سازمان‌هایی تحت عنوان فناوری و نوآوری ایجاد کردند  و بعضی کشورها نیز وزارت علوم در وزارت خانه صنعت قراردادند و در نهایت با شیوه‌های مختلفی مثل ایجاد سازمان‌های مرکزی سعی در حل کردن این مشکل‌دارند.

وی با بیان اینکه در کشور ما هم با ایجاد دفتر ارتباط با صنعت سعی در حفظ این ارتباط دارند، در خصوص حل این مشکل اظهار کرد: یک راهکار مشخص این مشکل می‌تواند در مراکز رشد و پارک‌های علم و فناوری باشد که سازمان‌ها با اعتماد به این مراکز بودجه و پول در اختیارشان قرار دهند به‌عنوان تحقیق و توسعه خودشان قرار دهند که با این شیوه ارتباط برقرار می‌شود و نمونه‌هایی هم در کشور وجود دارد.

همچنین یکی از دانشجویان دوره دکترا دانشگاه تهران و شاغل در یک شرکت دانش‌بنیان در مورد وضعیت این ارتباط  به ایسنا گفت: فقط برخی از موضوعات در کشور در اولویت قرار دارد و عملاً هیچ پایان‌نامه کارشناسی ارشد و رساله دکتری در دانشگاه‌ها وجود ندارد که از طرف صنعت تضمین شود و از نتایج آن‌ها استفاده مفید شود به‌جز بعضی موارد مثل متالوژی و در موضوعات دیگر هیچ ارتباط خاصی وجود ندارد.حشمتی اضافه کرد: در واقع می‌توان گفت این پژوهش‌ها فقط به‌عنوان یک تمرین دانشگاهی است و هیچ دستاوردی برای جامعه در برندارد.