زنگ برگر کتاب

صبح ساحل ، اجتماعی - چندی پیش برای تهیه یک مجموعه کتاب به کتاب‌فروشی‌های سطح شهر یعنی بندرعباس سر زدم.

\r\n

تقریباً از لیست بلندبالای کتاب من که تقریباً کتاب‌های شناخته‌شده‌ای نیز بودند فقط یک‌قلم موجود بود. حداقل پنج کتاب‌فروشی را بررسی کردم.

\r\n

از وضعیت این روزهایشان پرسیدم و دلیل اینکه کتاب‌فروشی‌ها خلوت است و کتاب تقریباً کم.کتاب‌فروشان لیست بلند بالایی از مشکلاتشان را مطرح کردند.

\r\n

جدا از مطرح کردن کسادی بازار و تمایل کم مردم به خرید کتاب و همچنین کشیده شدن کتاب‌فروشی‌ها به آستانه تعطیلی، گلایه‌های دیگری نیز داشتند. گلایه‌هایی از سیاست‌گذاری در راستای فروش کتاب که یکی از این موارد گلایه آن‌ها در توزیع کتاب به‌صورت سنتی بود.

\r\n

آن‌ها می‌گفتند در این بحران بازار کاغذ، افزایش قیمت ارز، بالا رفتن حقوق کارگران و بازار کساد فروش تنها پخش‌کنندگان کتاب هستند که سود می‌کنند.

\r\n

چون توزیع‌کنندگان کتاب با سرمایه ناشران کار می‌کنند، بدون آنکه خودشان آورده‌ای داشته باشند. آن‌ها کتاب را با درصد تخفیف بالایی می‌گیرند و بین کتاب‌فروشی‌ها توزیع کرده و بعد از یک سال دیگر پول آن را می‌دهند.

\r\n

پس در اینجا نیازمند یک سیستم بهتر برای توزیع کتاب هستیم که کتاب‌فروشی‌ها ضرر نکنند.مشکل دیگر آن‌ها داستان مالیات است. حدود ۱۰ سال پیش قانونی به تصویب رسید که بر اساس آن ناشرین و کتاب‌فروشان از پرداخت مالیات معاف شدند، اما از هرکدام از کتاب‌فروش‌ها و ناشرین که بپرسید می‌گویند مالیات می‌دهند و اصلاً مشخص نیست که پس این قانون چرا تصویب شد؟ هر چه بار مالیاتی و اجاره‌بها و همین‌طور عوارض از روی دوش کتاب‌فروشان برداشته شود، تمایل و انگیزه درزمینه فروش کتاب بیشتر می‌شود و صنعت کتاب جان بهتری می‌گیرد.و اما مصیبت دیگر نمایشگاه کتاب است.

\r\n

نمایشگاه کتاب باعث شده مردم در طول سال مدت‌ها صبر کنند و در یک تاریخ خاص کتاب بخرند. درواقع نمایشگاه کتاب بیشتر یک فروشگاه کتاب ارزان است که به بحران صنعت چاپ و نشر کتاب دامن زده است. 

\r\n

ازاین‌رو همه‌ساله در بندرعباس نمایشگاه بزرگ کتاب برگزار می‌شود و مردم حجم بالایی از کتاب‌هایشان را در این تاریخ دریافت می‌کنند و باقی سال کتاب‌فروشی‌ها متضرر می‌شوند.

\r\n

اگر این روزها از کتاب‌فروشان بپرسید که کدام کتاب قسم از کتاب را بیشتر می‌فروشید اگرچه پاسخ به پرسش پرفروش‌ترین کتاب‌ها در میان کتاب‌فروشان متنوع است اما قریب به‌اتفاق آن‌ها پرفروش‌ترین کتاب‌ها در حال حاضر را کتاب‌های درسی و کمک‌درسی می‌دانند؛ یعنی بیشتر بودجه‌ی خانواده‌ها برای کتاب‌های درسی کنار گذاشته می‌شود.

\r\n

در کنار همه این‌ها مردم هرمزگان، مردم کتاب‌خوانی نیستند. فروش کتاب در بندرعباس، رقم چشم‌گیری نیست. این‌یکی از چالش‌های بزرگ برای مسئولین استان است. هر چه سطح مطالعه مردم بیش‌تر، طبیعتاً وضعیت اجتماعی و بهداشتی و فرهنگی بهتری خواهیم داشت.

\r\n

دبیر انجمن کتابخانه‌های عمومی استان هرمزگان دریکی از همایش‌ها گفته است که: یکی از مشکلات موجود در استان عدم وجود رشته کتابداری در دانشگاه‌های استان هرمزگان است که با مساعدت استاندار هرمزگان مقررشده است، هرسال سهمیه‌ای جهت تحصیل متقاضیان بومی این رشته در دانشگاه‌های استان‌های هم‌جوار در نظر گرفته شود. 

\r\n

درواقع هرمزگان بیش از 63 کتابخانه عمومی دارد و 100 کتابدار وظیفه خدمات‌رسانی به مراجعین را بر عهده دارد این در حالی است که آمار قابل‌توجه 35 هزارنفری اعضای این کتابخانه‌ها که از ظرفیت کتاب‌خانه‌ها بیشتر است ولی 90 درصد این تعداد فقط در مواقع کنکور و امتحانات به کتاب‌خانه رجوع می‌کنند که روزهای عادی به 20 نفر هم نمی‌رسد.

\r\n

اما در مقابل این سرانه پایین کتاب و عدم تمایل به کتاب‌خوانی، ما شاهد رشد قارچ گونه فست فود ها هستیم؛ یعنی مردم ایران هر نفر به‌طور میانگین سالانه 511 هزارتو مان را خرج غذای آماده و نیمه آماده کند که همین باعث گسترش فست و فود و متقابلاً رشد چاقی و دیابت در ایران شده است که البته یکی از بالاترین آمار مربوط به استان هرمزگان است.

\r\n

درواقع هرمزگانی‌ها با احتساب نوشابه در سبک غذایی‌شان، سالانه یک‌میلیون و ۷۰۰ هزار کیلوگرم شکر استفاده می‌کنند.که این آمار بالای سو تغذیه، رشد تصاعدی سرطان و دیابت را در پی خواهد داشت.

\r\n

هزینه درمان این بیماری‌ها، بار زیادی را به دوش خانواده‌ها و جامعه هرمزگان می‌اندازد.

\r\n

 سالانه خانواده‌ها با احتساب کتاب درسی، هزینه‌ای نزدیک به 202000 تومان را صرف خرید کتاب می‌کنند. اگر و فقط اگر خانواده‌ها یک‌چهارم از بودجه غذای فوری خود را به سمت خرید کتاب چه فیزیکی چه الکترونیکی ببرند، نه‌تنها به صنعت و اقتصاد کتاب بخصوص کتاب غیردرسی کمک می‌کنند، بلکه به جامعه‌ای سالم و پویا و هوشمندتر نیز نزدیک می‌شوند.