ما دچار تک ژانری در عکاسی هرمزگان هستیم

صبح ساحل ، هنری - صدف محمودی:مرداد در مرداد عنوان سلسه نشست هایی است بر مبنای دیالوگ درباره مسائل پیش رو و چالش های حاضر در هنرهای تصویری معماری و جامعه، در این فرصت زمانی با حضور هنرمندانی که صاحب تفکر و تاثیرگذاری در فضای جغرافیایی زیست خود هستند موضوعاتی به بحث و تبادل فکری گذاشته خواهد شد، این نشست ها شروعی ست برای نقد وضعیت هنر در قبال مردم، جامعه و چگونگی ارتباطی موثر مدیوم های بصری با پیرامون خود، همچنین ایجاد بستری برای چالش درباره آنچه تا کنون تجربه شده است، قرار است میز گفت و گوی این مباحث با حضور مخاطبان و شرکت آن ها در گفت و گو شکل چند سویه به خود بگیرد. این گفت و گوها در قالب 6 عنوان 1) گرافیک 2) نقاشی 3) هنرجدید 4)هنر و جامعه5) عکاسی6) معماری مرداد ماه در گالری مرداد در حال برگزاری ست.

به گزارش صبح ساحل در این هفته در خصوص عکاسی با موضوع «عکاسی هرمزگان علیه خودش» بحث و گفت و گو شد. حمزه سلیم پور میزبان این نشست بود و حسن بردال و بهنام ذاکری  با بیان نظرات خود در این زمینه به بحث و گفت و گو پرداختند. 

حسن بردال در ابتدای این نشست با ارائه تاریخچه ای از عکاسی هرمزگان عنوان کرد: عکاسی در هرمزگان آنقدرها سابقه ی طولانی ندارد، دوربین در بندرعباس و به ویژه بندرلنگه به واسطه حضور بازرگانان از قرن قبلی وارد  شده است.

اما عکس هایی که گرفته می شد چندان منسجم نبودند و چیز زیادی از آن ها وجود ندارد. اما به شکل جدی که بتوان گفت یک عکاس شروع به کار کرد از آغاز فعالیت عبدالحمید سعیدیان بود، وی ورزشکار و علاقه مند به عکاسی بود بسیاری از آثار این فرد موجود است و عکس های وی بسیار مهم هستند چرا که در اواخر دهه سی و چهل از بندرعباس گرفته شده است بندرعباسی که دارای بافت سنتی و محلی بود و رگه هایی از ساخت و سازهای شهری در آن شکل می گیرد. آن چه که باعث اهمیت آن ها می شود سندیت آن است.

افراد دیگری از جمله حسن بنی هاشمی و عماد عمادی  حضور داشتند و همچنین منصور نعیمی که بیش از تمامی این افراد عکاسی می کرد. منصور نعیمی یک نسل بعد از سعیدیان بود و آثار وی بیشتر از زندگی روزمره مردم بود. در ایران کارهای نصرالله کسراییان به آثار منصور نعیمی شباهت دارد. 

بهنام ذاکری در تکمیل صحبت های حسن بردال بیان کرد: بحث این است که آیا  افرادی مثل منصور نعیمی روی نسل های بعدی تاثیرگذار بودند یا خیر؟ عکس های منصور نعیمی مستند هستند و بر نسل های بعدی تاثیرگذار نبودند، وقتی عکس های منصور نعیمی ارائه نمی شوند چگونه تاثیرگذار هستند؟ 

حسن بردال با رد صحبت های بهنام ذاکری بیان کرد: عکاسی در حال حاضر انواع مختلفی دارد پس از منصور نعیمی کوروش گرمساری که شاگرد وی بود در عکاسی هرمزگان تاثیر گذاشت.

تا حدود سیزده چهارده سال پیش تا زمانی که عکاسی آنالوگ بود کار بسیار سختی بود، عکاسی پیش از این که هنر باشد فن بود قبلا جنبه مستند نگاری مهم بود.

در آن زمان دیدگاه این بود که عکاسی زیر مجموعه سینما بود، عکاسی قدم اول برای نشان دادن درک بصری بود.  کوروش گرمساری به دلیل معلم بودن نیز تاثیر بسزایی روی هم نسلان خود گذاشت، وی اولین نسلی بود که قدم های جدی برداشت، نمایشگاه در آن زمان زیاد شد و این امر تا قبل از دوره دیجیتال و دهه هشتاد بود. 

حمزه سلیم پور توضیح داد: با حضور دوربین های دیجیتال منابع، مجلات بیشتر شده و حرفه عکاسی آسان تر می شود به لحاظ آماری تعداد عکاسان بیشتر می شود

بهنام ذاکری در خصوص حسن کارهای کوروش گرمساری گفت: تفاوت وی با دیگر عکاسان پروژه محور بودن آثارش می باشد. سنگ بنای عکاسی که در هرمزگان شکل گرفته از کوروش گرمساری ست. 

حسن بردال ادامه داد: نسل پس از آن که ما بودیم دنبال انجام کاری بودیم که نسل قبل انجام نداده بود و خود را وام دار افراد نسل قبل نمی دانستیم، در سال 1384 نمایشگاهی برگزار کردیم با عنوان اینک انسان با موضوع پرتره، چرا که می خواستیم موضوعی باشد که دیگران کار نکرده باشند. تجربه گرایی بی قید و مرز از نکات اصلی این نمایشگاه بود.

حمزه سلیم پور ادامه داد: در دهه هشتاد به واسطه دوربین دیجیتال نسلی شکل می گیرد که چندان به دنبال تکرار کارهای نسل قبلی خود نیست و طبق این نمایشگاهاین نسل نسلی مبتکی بر فرم است، نه محتوا، چیز جدیدی که  پیش از آن در  هرمزگان وجود نداشت.

وقتی این نسل پیش می رود، عکاسی را به شکل پخته تری دنبال می کند و سه عکاس از این نسل برجسته تر هستند، حسن بردال، روح الله بلوچی و عبدالحسین رضوانی که تاثیر مهمی بر جامعه و بدنه اصلی عکاسی می گذارند. اما شما چقدر تاثیر گذاشتید بر کلیت عکاسی آن زمان؟

حسن بردال اظهار کرد: بسیاری از کارهای نسل قبل دیگر برای ما جذابیتی نداشت چرا که با حضور اینترنت ما به عکاسی جهان نگاهی داشتیم و اتفاقات آن را رصد می کردیم و می دیدم آن چه در هرمزگان  اتفاق می افتد، هیچ ارتباطی با آن چه که در جهان می گذرد ندارد. 

حمزه سلیم پور بیان کرد: در همین زمان انجمن عکاسان شکل می گیرد و آموزش جدی می شود و عکاسان بیشتری شروع به کار می کنند آیا این تغییر و تفاوتی که باید قطعا به سمت محتوای جدید و شکل جدید برود صورت می گیرد؟ 

بهنام ذاکری بیان کرد: هنر عکاسی یک هنر تکنولوژیک و مبتنی بر فناوی ست، همانطور که در تاریخ عکاسی وقتی دوربین دیجیتال وارد می شود شیوه عکاسی متفاوت می شود، آیا  تحت هیجانات دیجیتال  بوده که نمایشگاه اینک انسان با این فرم برگزار می شود؟ که از نظر من پاسخ مثبت است چرا که پس از این شیوه عکاسان متفاوت می شود. تاثیر این نمایشگاه در عکاسی هرمزگان مشهود است. 

حسن بردال ادامه داد: از  اواسط دهه هشتاد فضا اندکی متفاوت شد، چرا که پدیده ای به نام جشنواره اردیبهشت شکل گرفت و این باعث ارائه آثار افراد دیگری به جشنواره و جدی کار کردن آن ها شد، وبلاگ ها، فتوبلاگ ها و خبرگزاری ها  فضا را جدی کرد و سرعت انتشار عکس و دیده شدن آن بیشتر شد، 

بهنام ذاکری خاطر نشان کرد: عکاسی دیجیتال کمک بزرگی به ادبیات کرد، کسانی که به محفل های عکاسی می رفتند و نمی توانستند شعر بگویند عکاس شدند، عکاسی هرمزگان یک ژانر ثابت داشته و آن عکاسی مستند اجتماعی ست، ما دچار تک ژانری در عکاسی هرمزگان هستیم و مهم ترین دلیل آن امر آموزش است، آموزش ما در هرمزگان از کار با دوربین فراتر نرفته است.

حسن بردال گفت:  این که می گوییم عکاسی در هرمزگان مستند اجتماعی ست یک ویژگی ست حال باید دید این ویژگی مثبت است یا منفی؟ هر بار در بندرعباس اتفاقاتی می افتد و قطع می شود و ما در چرخه معوبی می افتیم که مجبوریم تجربیات گذشته را تکرار کنیم. این که عکاسی مستند کار می کنیم یا خیر مهم نیست، در آن زمان مقاومت وجود داشت نسبت به کسی که کار متفاوت انجام می داد. اینستاگرام تاثیر زیادی روی عکاسان امروزی گذاشته است با انتشار در اینستاگرام و گرفتن لایک حس دورنی ارضا می شود اما کار حرفه ای نیست، فست فودی می شود. و همین منجربه جدی نگرفتن کار عکاسی شده است.