مغ ومشتا‌ روزی برای پاسداشت از آیین گذشتگان

صبح ساحل ، هنری - رهانخل و خرما از پیش‌تر یار دیرین ساحل‌نشینان و مردم جنوب بوده و هست. نخلی كه روزی و قوت مردمان هرمزگان را تأمین می‌کرده.

از میوه‌اش انواع خوراکی‌ها، از برگش هایش انواع وسایل و مایحتاج خانه و حتی از ساقه‌اش به‌عنوان ساخت دارو استفاده می‌شد. درخت نخل را در جنوب مغ می‌نامند مغی كه به معنای واقعی خداوندگار جنوبیان بر روی زمین است. درختی كه در فصل تابستان میوه‌های رنگارنگ خوشمزه می‌دهد و غذای یك سال مردمانش را تهیه و تأمین می‌کند.

مردم نیز برای تكریم از این نعمت در زمان‌های خاصی از سال آیین و مراسمی برای آن برگزار می‌کردند كه متأسفانه گذشت زمان و پیشرفت زمانه سنت‌ها را به فراموشی سپرده و در حال حاضر كمتر مردمانی هستند كه این رسوم را می‌شناسند و یا آن را به‌جا می‌آورند.مغ و مشتا مراسمی است در شهرستان میناب كه برای پاسداشت از فرهنگ و سنت گذشتگان این جغرافیا برگزار می‌شود.

در این مراسم كه دومین دوره خود را با شور و حرارت خاصی پشت سر گذاشت شاهد استقبال بی‌نظیر مردم سراسر هرمزگان بود.

مراسمی كه شروع آن با نوازندگی موسیقی محلی و راهپیمایی بانوان و مردانی بالباس‌های محلی تا محل اجرای آیین مغ بری بود.

در آیین مغ بری، مغ ب‍ًر طناب حلقه شده را به دور درخت و كمر خود انداخته، از درخت بالا می‌رود و شروع به بریدن خوشه‌های خرماها یا همان كنگ ها (خرماهای كال و یا نرسیده است) می‌کند و با طنابی كه از بالای درخت به پایین آویزان شده برای افرادی كه پای درخت، این خرماها را جمع می‌کنند (پا مغی)، می‌فرستد.

در این میان تا كار مغ بر تمام شود پا مغی‌ها شعرهای و سرودهای محلی می‌خوانند و زمانی كه مغ بر آخرین خوشه را برید لااله‌الاالله الا الله می‌گوید و پا مغی‌ها در پاسخ او محمداً رسول‌الله و علی ولی‌الله ” میگویند.

بعدازآن نوبت به كنگ جوشی می‌رسد. در این رسم دیگ‌های بزرگ پر از آب را بر روی زغال می‌گذارند تا بجوشد بعد كنگ ها را درون آن می‌ریزند و می‌گذارند در آب جوشیده بماند و بعد از حدود نیم ساعت تا 45 دقیقه آن‌ها را جمع كرده و درجایی كه سوند به آن میگویند و از برگ‌های درخت خرما درست‌شده پهن می‌کنند تا خشک‌شده و آماده مصرف شوند.

این كار برای ماندگاری خرما و جلوگیری از فاسدشدن آن تا فصل زمستان است.از دیگر این مراسم شیره گیری است كه در آن خرماهای رسیده و خشک‌شده را در سبدهای مخصوص ریخته دو نفر چوبی را كه برای واردکردن فشار به‌صورت اهرم در بیرون سبد نصب‌شده می‌چرخانند كه براثر فشار زیاد شیره خرما بیرون آمده و در ظرفی كه در پایین سبد وجود دارد جمع می‌شود.

همچنین در این مراسم سِوِندبافی، صنایع‌دستی و برگزاری بازی‌های بومی و‌ محلی توسط كودكان و یا بزرگ‌ترها انجام شد.مهدی رنجبری یكی از باغداران میناب در توضیح رسم و ایین پیشینیان گفت: مراسماتی مانند مغ بری و یا مغ جوشی مانند گذشته رونقی ندارد و امروزه از دستگاه‌های صنعتی برای انجام این كارها استفاده می‌شود.

وی در ادامه بیان كرد: درگذشته تمامی این مراسمات فضایی برای جمع شدن اهالی محل، دوستان و آشنایان بود تا ساعتی را در كنار هم با شعرخوانی و انجام این مراسم باشند اما امروزه از این مراسم جز در روستاها آن‌هم به‌صورت پراكنده خبری نیست.

این باغدار مینابی با تأکید بر اینكه میناب سرزمینی پر از نخلستان‌ها و باغات بسیار بزرگ است، تصریح كرد: شهرستان میناب سرشار آیین و مراسماتی است كه برای تكریم و شکر گذاری برای وجود نعمات فراوان به وجود آمده حتی بازی‌هایی كه در این مراسم انجام شد جزو سرگرمی مردم این منطقه بوده اما الآن دیگر انجام نمی‌شود.

رنجبری عنوان كرد: بسیاری از محصولات این شهرستان در بازارهای كشورهای حاشیه خلیج‌فارس افریقا و هند از طریق کشتی‌ها به فروش می‌رفته و درگذشته میناب به‌عنوان یكی از شهرهای بزرگ تولیدکننده محصولاتی مانند خرما به شمار می‌آمده.

برگزاری آیین‌های سنتی فرصتی برای جذب گردشگر

برگزاری آیین‌ها و مراسمات سنتی در صورت اطلاع‌رسانی وسیع و جامع همراه با پیش‌بینی‌های صحیح می‌تواند در جذب گردشگر از تمامی كشور و حتی خارج از ایران بسیار مؤثر باشد. ایجاد فرصت‌های گردشگری و جذب توریست در رونق فضا و بازارهای بومی محلی نیز نقش بسزایی دارد و حتی می‌توان از این فرصت برای معرفی میناب و استان در كشور و جهان استفاده كرد.