فرصتی برای ظهور نخبگان جوان هرمزگان

صبح ساحل ، اجتماعی - پس از سال‌ها کش‌وقوس نهایتاً قانون منع به‌کارگیری بازنشستگان به تصویب رسید. قانونی که باهدف جوان‌گرایی و گردش نخبگان به مجلس رفت اما به دلیل داشتن استثنائیات بسیار عملاً اجرایی نشد.

براساس این قانون دستگاه‌های دولتی و نهادهای عمومی غیردولتی ازجمله شهرداری‌ها و جهاد دانشگاهی مکلفند ظرف مدت ۶۰ روز از تاریخ ابلاغ این قانون، افرادی را که مشمول این قانون می‌شوند، از خدمت منتزع و با آنان تسویه‌حساب کنند. قانونی که در صورت اجرایی شدن خانه‌تکانی مفصلی در دستگاه‌های مختلف صورت می‌گیرد اما هنوز که قانون اجرا نشده است، بحث‌وجدل‌های بسیاری درباره مدیرانی وجود دارد که پس از سال‌ها تکیه زدن بر مسند قدرت و ریاست توانایی دل کندن از جاه و مقام خود را ندارند.

درحالی‌که بارها کارشناسان به رسوب مدیریتی ناشی از مدیریت بازنشستگان و مدیران با سنین بالا هشدار داده‌اند اما به نظر می‌رسد بازهم برخی مدیران جاه‌طلب به دنبال راه‌های مختلفی برای دور زدن قانون بازنشستگان می‌گردند.

هشداری که چندان جدی گرفته نشد و متأسفانه بافت درهم‌تنیده مدیریت کشور موجب از دست رفتن جوانانی شد که مستأصل و سرخورده تن به مهاجرت دادند تا شاید در کشوری دیگر دیده شوند.

گوشمان پر است از خبر نخبگان جوان ایرانی که در کشورهای مختلف افتخارآفرینی می‌کنند و قلبمان پر از اندوه و حسرت می‌شود که چرا این حجم عظیم نخبگان در کشورهای دیگر خدمت می‌کنند و در کشور خود مجالی برای خودنمایی نمی‌یابند.

پاسخ اما پرواضح و ساده است؛ سال‌ها مدیریت فرسوده صاحبان ذی‌نفوذ در کشور که باوجود پیشرفت‌های گسترده در حوزه تکنولوژی و مدیریت نوین، کماکان بنای مدیریت خود را براساس شیوه قدیمی گذاشته‌اند و نتیجه سماجت و لجاجت ماندن در قدرت و عدم اعتماد به جوانان و ندادن فرصت تجلی و ظهور به آنان مهاجرت گسترده نخبگان جوان را به همراه داشته است. مدیرانی که روزگاری بنا بود حکم مشاور یا به عبارتی ریش‌سفید مدیران جوان باشند اما نخبگان جوان تنها در معدود دستگاه‌هایی فرصت ظهور پیدا کردند آن‌هم در قامت مشاوران مدیران پیر!

مدیرانی که در دولت‌های مختلف تنها پست و مقامشان تغییر کرد و از مکانی به مکان دیگر انتقال پیدا کردند و بعد از حدود 40 سال از انقلاب سمت‌ها و مناصب مهم کشور تنها در دست چند هزارنفری قرار دارد که تنها شکل و شمایل مقامشان تغییر کرده است.مدیرانی که باگذشت زمان باتجربه‌تر شدند اما به‌روزتر نه.

تجربه‌ای که تنها باعث شد برخی مدیران با آگاهی از جزییات و راهکارهای ویژه دور زدن قانون را بیاموزند و با بهره‌گیری از رانت و نفوذ خود در دستگاه‌های مختلف منجر به فساد و ناکارآمدی شوند و با طرح بهانه‌های مختلف نه‌تنها به جوانان اجازه ظهور در عرصههای مدیریت و حتی مشورتی ندهند بلکه با پارتی‌بازی و باندبازی افراد مورد اعتماد خود را به قدرت برسانند.امروزه که دنیا به نقش سرمایه انسانی در توسعه و پیشرفت اقتصادی اذعان می‌کند و کشورهای توسعه‌یافته با ولع خاصی به دنبال جذب نخبگان جوان و بهره‌گیری از افکار و توانایی‌های آنان هستند، در ایران اما با بهانه‌های واهی بی‌تجربگی و ناکارآمدی به جوانان فرصت ورود به عرصه مدیریت داده نشد و طرح‌های «مشاوران جوان» احمدی‌نژاد و «دستیاران ستادی» روحانی نتوانستند در مقابل رانت، نفوذ و قدرت برخی مدیران جاه طلب دوام بیاورند. ناگفته نماند هرچند این طرح‌ها تا حدودی منجر به جوان‌گرایی شد اما تنها جوانانی که دارای ژن‌های خاص بوده و یا وابستگان نسبی و سببی سیاسیون باقدرت بودند مجال ظهور پیدا کردند بطوریکه عدم تعهد به شایسته‌سالاری در انتصاب و انتخاب مدیران جوان به دلیل رانت و فساد صاحبان ذی‌نفوذ منجر به معضلاتی گردید که گریبان‌گیر اقتصاد و جامعه ایران شده است. ژن‌های خوبی که اکنون خود به معضلی بزرگ برای کشور تبدیل‌شده و عملکرد و سبک زندگی آنان موجی از نارضایتی را در بین مردم ایجاد کرده است.

دولت که اکنون از نارضایتی اکثریت مردم از بیکاری و فرار نخبگان و سوءاستفاده ژن‌های خوب آگاه گردیده است، می‌تواند با پایبندی به قانون منع به‌کارگیری بازنشستگان و برکناری بازنشستگان شاغل و بعضاً چندشغله مرهمی بر دل توده مردمی باشد که سالیان درازی به حاشیه رانده شدند.

ورود نسلی نو و فرهیخته به عرصه‌های گوناگون مدیریتی کشور می‌تواند خون جدیدی در شریان‌های مدیریتی کشور ایجاد کند چراکه رسوب مدیریتی افراد با سنین بالا در کشور نوآوری و پویایی سازمان‌ها را از بین برده است و امید آن می‌رود ظهور و حضور مدیران جوانی که دارای انگیزه و انرژی فزاینده، ذهن خلاق، تخصص و دانش مدیریتی نوین و قدرت ریسک‌پذیری بالایی هستند، به تحول و توسعه در کشور کمک کند.

  البته ذکر این نکته لازم است که باید در انتخاب مدیران جوان تجربه، تخصص، کارآمدی و به‌ویژه شایسته‌سالاری آنان را مدنظر قرار داد و به خاطر داشت که عرصه مدیریت کشور فرصت آزمون‌وخطا، تجربه‌اندوزی و آموزش مدیران جوان نیست و همچنین باید نقش مشورتی مدیران باتجربه در کنار مدیران جوان را در نظر گرفت بنابراین باید ضمن فراهم کردن فرایند رقابتی و شفاف برای حضور جوانان این نکته را مدنظر قرار داد که کشور نیاز به افکار جوان دارد نه‌فقط افراد جوان، در غیر این صورت چه‌بسا تأکید بر جوان‌گرایی بدون در نظر گرفتن اصول و ضوابط آن نتایجی معکوس را به دنبال داشته باشد.

در این روزها که شایعات مختلفی از بازنشستگی مدیران در استان‌های مختلف به گوش می‌رسد، امید آن می‌رود در استان هرمزگان به تبعیت از سایر استان‌های کشور مدیران مشمول قانون منع بکارگیری بازنشستگان، داوطلبانه از سمت خود کناره‌گیری کرده و سهمی از مدیریت استان را به نخبگان جوان هرمزگان واگذار نمایند.

هرمزگان سرزمین مردمانی از اقوام و مذاهب گوناگون است که هرچند رنج تبعیض و بی‌کفایتی برخی مدیران مرکز نشین و غیربومی و حتی بعضاً بومی را به خود دیده است اما سالیان درازی در صلح و آرامش و بدون تعصب در کنار یکدیگر زیسته‌اند و اکنون 40 سال پس از انقلاب اسلامی ورود به عرصه مدیریت حق جوانان نخبه هرمزگانی است تا در استانی که یکی از گلوگاه‌های رشد و توسعه کشور به‌حساب می‌آید، مجالی برای پیشرفت و بروز توانمندی‌های خود پیدا کنند؛ بنابراین مدیران باید به‌دور از اعمال سلیقه شخصی و جناحی لزوم به‌کارگیری همه جوانان نخبه هرمزگانی از اقوام و مذاهب گوناگون را مدنظر قرار داده و در این شرایط حساس کنونی که اعتماد عمومی در کشور تضعیف گردیده یا از بین رفته است، به همدلی و اتحاد بیش‌ازپیش مردم کمک نمایند.

یادداشت روز/شهناز حاجی قاسمی