چرا نمایشگاه کتاب ،کمبودهای بازارکتاب را پاسخ نمی دهد

صبح ساحل، اجتماعی _ نمایشگاه کتاب هرمزگان از آن دست اتفاقات  است که به یاد ما می آورد دربندرعباس هم می شود غیر از خرید کالاهای لوکس و ظرف وظروف وموبایل و... به دنبال کالایی بود که از پیوستن چند برگ کاغذ تشکیل شده که مصرف آن ما را به اندیشیدن وامی دارد. شنیدن نام نمایشگاه کتاب خود به خود ذوقی را در بین اهالی کتاب وفرهنگ پدید می آوردکه شاید بتوانندکتابی که به تازگی  در حوزه مورد علاقه شان منتشر شده یا مدتها درجستجوی آن کتابفروشی های شهر را زیروروکرده و نیافته را در آن محل بیابند.

 هنگامی که اعلام می شود 750 ناشر در این نمایشگاه حضور داشتند، همه امیدها و آرزوهای دور و دراز ساکن یک شهر دور مانده ازتازه های نشرکتاب دراین نمایشگاه سر بر می آورد. اینکه انتظار داشته باشیم سطح کیفی نمایشگاه همپای نمایشگاه کتاب تهران باشد توقع زیادی است اما انصافا حضور 50درصد تنوع بازارکتاب انقلاب تهران انتظار زیادی نیست.انتظاری که باز هم بی پاسخ ماند.

گرچه کتابهای خاطرات اسدا... علم و فرح پهلوی و دیوان اشعار حافظ وسعدی ومولانا و ذبیح ا... منصوری که همواره جزو پرفروش ترین کتابهای  همه دوران هستند در چنین نمایشگاه هایی عرضه می شود غنیمت بزرگی برای شهروندان است اما این بخش نیاز اصلی بازارکتاب استان هرمزگان نیست.

یکی از مهمترین اهدافی که  در برگزاری نمایشگاه های کتاب انتظار می رود در نظر گرفته شود، تامین نیاز بخشی از جمعیت زیادی است که به دلیل پاسخگونبودن بازارکتاب شهرستانها برای خرید کتابهای موردعلاقه شان هرسال هزینه ای را صرف سفر به تهران وتامین کتب مورد نیاز از پایتخت می کنند.  از جمله دانشجویان و اساتید و پژوهشگران ومعلمان که برای تامین کتب تخصصی  کامپیوتر، جامعه شناسی معماری، وحتی حوزه سیاسی وتاریخی سفرهایی اینچنین رامتحمل می شوند.

کتابهای حوزه ادبیات معاصر و انواع حوزه های تخصصی دیگر مربوط به علاقه مندان عرصه های مختلف سیاسی وهنری بخشهای دیگری از نیاز فرهنگی عرصه کتاب استان است که متاسفانه بازار کتاب استان به علل مختلف نتوانسته جوابگوی آنها باشد.

از آنجا که نمایشگاه کتاب فرصتی برای رفع نیازها  وکمبودهای بازار کتاب استان است به نظر می رسد اهمیت آن هم باتوجه به رفع همین نیاز  ارزیابی می شود. نقطه ناامیده کننده در برگزاری نمایشگاه کتاب استان هرمزگان غفلت مسئولان این نمایشگاه از توجه به همین نکته بوده است. در طول سالهای اخیر برخلاف رشد رقمی و عددی تعداد ناشران حاضر درنمایشگاه ظاهرا  تنوع موجود در نیاز شهروندان در حضور ناشران جلوه نیافته وتنهابه همان کتب عمومی  و آموزشی کمک درسی همچون کتب کنکور بسنده شده است.

درحالی که با وجود حضور 750 ناشر هنوز دانشجویان و اساتید دانشگاه ها و سیاسیون و علاقه مندان حوزه های تخصصی دیگر نمی توانند نیاز خود در کتابهای مورد علاقه شان را در این نمایشگاه تامین کنند چگونه می توان این عدد را با تنوع حوزه های نشر مرتبط دانست.

حقیقت جز آن نیست که ناشران عمدتا از حوزه های مشترک وغالباً کودک ونوجوان درسی و عمومی بوده است که در نگاه تجارتی پربازده ترین بخش برای  ناشران شرکت کننده درنمایشگاه بوده است اما تنوع لازم در جذب ودعوت از ناشران ونیز عرضه کتب در حوزه های متنوع مورد نیاز شهروندان بندرعباس در فضای نمایشگاه بندرعباس محقق نگردیده است. امری که انتظار می رفت با وجود تجربه های متعدد متولیان فرهنگی استان بیش از گذشته مدنظر قرار گیرد بیش از آنکه صرفا برگزاری نمایشگاه کتاب مورداهتمام باشد،پاسخگو یی به نیازشهروندان در شکل دهی به این نمایشگاه تعیین کننده باشد.

تجلیل وتقدیر ها از چنین نمایشگاهی به جای خودپذیرفتنی است اما بدون آن که به ویژگی های آن توجه شود وبدون درنظر گرفتن اینکه چه بخشی ازنواقص وکمبودهای بازار کتاب استان را تامین کرده یا نه، جای تامل دارد.

باگذشت ده دوره ای که از برگزاری نمایشگاه استان می گذرد این پرسش سال به سال پررنگ تر شده که چرا نمایشگاه های کتاب استان کمبودهای بازارکتاب استان را پاسخ نمی دهد؟ به هرحال هنگامی که نام نمایشگاه کتاب سراسری استان چشم ها را به خودخیره می کند این حداقل انتظار یک مخاطب هرمزگانی است وگرنه سراسری نامیدن آن چه توجیهی می تواند داشته باشد.