برکه‌های آب ، یادگاری تشنه از نیاکان هرمزگان

صبح ساحل ، اجتماعی - بالغ بر دوهزار برکه در استان هرمزگان وجود دارد بیشتر آنها در شهرستان های بندرلنگه ،بستک، قشم و کیش ساخته شده است.

به گزارش هرمز؛کمبود آب و فقر ذخایر زیرزمینی مساله ای موروثی در استان های جنوبی خصوصا هرمزگان است که از دیرباز ساکنان منطقه را برآن داشته تا با ذخیره سازی، نیاز آبی خود را در طول سال تامین کنند از این رو شاهد ایجاد سازه های متفاوت با اشکال و معماری گوناگون در گوشه و کنار شهرها هستیم که برکه یکی از نمونه های سنتی و قدیمی جمع آوری و ذخیره آب می باشد.

«برکه»رایج ترین روش ذخیره آب در استان هرمزگان و بخش های جنوبی استان فارس است که برای جمع آوری و ذخیره آب باران مورد استفاده قرار می گرفته و اکنون با وجود پیشرفت های روز افزون جوامع بشری هنور در بسیاری از مناطق غربی هرمزگان شاهد استفاده از این روش سنتی می باشیم همچنین عده ای بنا به اعتقادات اصیل خود در زمینه احداث این آب انبارها مبادرت می ورزند.

برکه ها در هرمزگان به شکل سازه های گنبدی و با استفاده از ملات گچ و ساروج بنا می شوند که عمق آبگیری آن بین ۳تا۱۲ متر متغییر است، برای هر برکه سه یا چهار دریچه تعبیه شده که برای برداشت آب باید از دلو یا سطل استفاده کرد.

استفاده از برکه تا سال ۱۳۳۰در هرمزگان متداول بوده اما در حال حاضر در غرب هرمزگان همچنان به قوت خود باقی است و کمبود و جیره بندی آب در بسیاری از نقاط هرمزگان ساکنان منطقه را به سمت استفاده از ذخیره آب انبارها سوق داده که با وجود آلودگی های موجود در آب همچنان گرایش ها به استفاده از آب انبارها پابرجاست.

حدود دوهزار برکه در استان هرمزگان وجود دارد بیشتر آنها در شهرستان های بندرلنگه ،بستک، قشم و کیش ساخته شده  و شهرستان بستک با ۸۰۰برکه بیشترین تعداد این سازه سنتی را در خود جای داده است.تاکنون ۲۰برکه در هرمزگان ثبت ملی شده که برکه «دریا دولت» بندرکنگ به دلیل بزرگی غیر قابل تصور بعداز آب انبار(کل )گراش دراستان فارس وآب انبار(سردار ) شهر قزوین به عنوان سومین برکه بزرگ ایران ثبت شده است همچنین پنج برکه، برکه خلیف، مجموعه برکه های بشاری، و برکه های کنگ، از مهم ترین آثار تاریخی شهرستان بندرلنگه به شمار می رود.

شهرستان بستک به عنوان یکی از مهم ترین مناطق استان بیش از ۸۰۰ حفره آب انبار در خود جای داده که کلیه آن ها خیر ساز هستند وتاکنون نسبت به اخذ سند مالکیت ۳۰۰ حفره آن اقدام شده است.

گرایش به استفاده از ذخیره آب انبارها با وجود حجم زیاد مواد آلی در آب انبار ها موجب شده تا امکان کلر زنی در درون آب انبارها وجود نداشته باشد چرا که ترکیب کلر با مواد آلی سرطان زاست لذا مراکز بهداشت و درمان استان تاکید دارند مردم در منابع آب خانگی خود اقدام به کلرزنی کنند و یا بعد از جوشاندن آب برکه ها از آن استفاده کنند.