سرمایه اجتماعی ،قربانی بی تدبیری مسئولان

صبح ساحل ، اقتصادی - بحث انباشت چند هزار کانتینر در بنادر کشور و عدم ترخیص میلیاردها دلار کالا بار دیگر در محافل اقتصادی کشور بالاگرفته است درست زمانی که قیمت کالاها به‌ویژه کالاهای اساسی افزایش بی‌سابقه و غیرمنتظره یافت همه نگاه‌ها به سمت بنادر کشور سرازیر شد.

چراکه شایعات گسترده‌ای از دپوی کالاها در انبار گمرکات کشور مطرح شد و جستجوی علت افزایش قیمت‌ها سرنخ‌ها را به سمت بنادر برد.

انباشت باورنکردنی میلیاردها دلار کالاهای اساسی مردم از دارو و غذا این سؤال را در ذهن ایجاد کرد که چرا این حجم عظیم از کالاها در انبار خاک می‌خورد درحالی‌که مردم نیاز مبرمی به این کالاها دارند.

پاسخ‌ها متفاوت بود. هرکدام از متولیان امور گمرکی و فعالان اقتصادی دلایل مختلفی را عنوان کردند.

عمده دلایل مشکلات ارزی و گمرکی، قوانین و بخشنامه‌های متعدد دولت و دپوی کالا در گمرک به‌قصد سودجویی بود. عمق فاجعه به حدی است که مسعود خوانساری، رئیس اتاق بازرگانی تهران در شهریورماه ماه خبر از انباشت ۱۳۹ هزار کانتینر در بنادر کشور می‌دهد و می‌گوید اگر وضعیت اقتصادی به شکل فعلی ادامه یابد تا سه ماه آینده قحطی کالا و مواد اولیه در بازار خواهیم داشت.

عرضه محدود برخی کالاها و تورم در کشور شرایط سختی را به وجود آورده است. برخی تولیدکنندگان کمبود مواد اولیه را دلیل کاهش تولید خود می‌دانند درحالی‌که این مواد در گمرکات کشور رسوب شده‌اند.

طولانی بودن زمان رسوب کالا از طریق تأثیر بر قیمت تمام‌شده محصول بر بازار اثر گذاشته و شرایط آشفته‌ای را ایجاد کرده است. 

از طرفی دیگر درحالی‌که مسئولان و فعالان اقتصادی تلاش می‌کنند تا تقصیرات را به یکدیگر نسبت دهند بخشی عظیمی از سرمایه کشور از بین خواهد رفت که بسیار باارزش‌تر از سرمایه اقتصادی است و آن چیزی نیست جز سرمایه اجتماعی. درحالی‌که جهان کنونی به‌خوبی به اهمیت سرمایه اجتماعی پی برده است در ایران اما سرمایه اجتماعی که به مشارکت اجتماعی و همبستگی ملی کمک می‌کند اهمیت چندانی ندارد. 

این در حالیست که وضعیت فعلی کشور نیازمند سطح بالایی از اعتماد بین ملت و حکومت است اما مشکلات اقتصادی مانند رسوب کالا در بنادر که محصول بی‌تدبیری ، باندبازی و رانت‌خواری برخی مسئولان است باعث از دست رفتن اعتماد عمومی شده که قطعاً هزینه‌های سنگینی را به دولت تحمیل خواهد کرد.