رشته‎های آموزشی دریایی هنوز نوپا هستند

عضو هیئت‌علمی دانشکده مهندسی دریای دانشگاه امیرکبیر در حالی به دانشگاه‎های کشور در ورود به تکنولوژی و فناوری‎های روز دریایی نمره 60 از 100 می‎دهد که معتقد است رشته‎های دریایی دانشگاهی اعم از مهندسی دریا باوجود عمر 20 ساله هنوز نوپا و نوظهور هستند زیرا دانشگاه‎ها هنوز با سیستم آموزشی همان 20 سال پیش کار می‎کنند درصورتی‌که در کشورهای دیگر رشته‎های آموزشی دریایی مانند دیگر رشته‎ها متحول شده‌اند. این استاد دانشگاه تحول در این زمینه را در گرو به‌روز شدن اساتید دانشگاهی می‎داند.

دکتر مهدی‌سعید کیاست،  با بیان اینکه زمانی که دانشگاه ادعای مرز علم بودن دارد فعالیت‎های تحقیقی در این عرصه صد در صد با صنعت ارتباط پیدا می‎کند عنوان کرد: بنابراین در کنار کارهای تئوریک، نوآوری‌های صنعتی هم در دانشگاه خواهیم داشت. یک استاد حوزه دریا اضافه کرد: اما نکته این است که در کشور ایران مانند همه کشورهای جهان سوم در زمینه ارتباط دانشگاه با صنعت و یا صنعتی شدن کارهای دانشگاهی نمی‌توانیم از کارهای دانشگاهی حداکثر استفاده صنعتی را داشته باشیم؛ زیرا در این حوزه از لحاظ بالا بودن راندمان کاری رقیب برای دانشگاه بسیار زیاد است.

وی اضافه کرد: به این معنی که وقتی شما یک محصول دانشگاهی را با محصول صنعتی وارداتی مقایسه می‎کنید، برتری راندمان آن محصول خارجی به دلیل تجربه تکنولوژی فناوری که دارند، باعث می‌شود که محصول دانشگاهی داخلی نتواند جای خودش را باز کند. جلو بودن محصولات صنعتی نظامی کشور نسبت به محصولات صنعتی غیرنظامی عضو هیئت‌علمی دانشگاه صنعتی امیرکبیر با تأکید بر اینکه مشکل دانشگاه‌ها در کشورهای جهان سوم همین موضوع است تصریح کرد: به‌بیان‌دیگر، رقابتی که بین محصولات صنعتی دانشگاهی و محصولات صنعتی خارجی با برتری تکنولوژیکی آن‌ها است موجب به‌صرفه‌تر شدن کاربرد آن‌ها می‌شود.

وی اضافه کرد: گفتنی است که این رقابت در بخش نظامی دیگر وجود ندارد؛ یعنی ما در دانشگاه ‎ ‌ها هر آنچه در پیشبرد تجهیزات نظامی انجام دهیم همانی است که ته خط است زیرا رقیب در کشور ما وارد نمی‌شود حتی به دلیل تحریم اجازه ورود به کشور را ندارد؛ بنابراین می‎توانیم بگوییم که محصولات صنعتی نظامی کشور جلوتر از محصولات صنعتی غیرنظامی هستند.

کیاست افزود: آنچه در ارتباط با شناورهای نظامی، خودروهای نظامی، تجهیزات پرنده و سلاح در کشور تحقیق می‌شود تقریباً بدون رقیب اما با هزینه سرسام‌آور تبدیل به محصول می‎شود و توانایی دانشگاه‌ها بروز می‎یابد اما در حوزه صنعت غیرنظامی به دلیل وجود رقیب، خروجی صنعتی دانشگاه‌های ما بروز و ظهور قوی ندارد. اهمیت مهندسی دریایی و تکنولوژی دریایی به‌طور کامل در کشور باور نشده است .

این استاد حوزه دریا با بیان اینکه باید اعتراف کنیم که هرچند از راه‌اندازی رشته مهندسی دریا و در کل آموزش بقیه علوم دریا و رشته‎های مرتبط با دریا حدود 20 سال می‌گذرد اما این رشته‎ها همچنان نوپا هستند، تصریح کرد: زیرا ازآنجایی‌که اهمیت مهندسی دریایی و تکنولوژی دریایی به‌طور کامل در کشور باور نشده است لذا داوطلبانی که این رشته‎ها را برای تحصیل در همه مقاطع انتخاب می‎کنند جزو داوطلبان سطح بالای کنکور نیستند.

وی تصریح کرد: از طرف دیگر زمانی یک‌رشته جزو رشته‎های رده اول و سطح بالای دانشگاه و کشور قرار می‌گیرد و محققان و دانشمندان رده‌بالای رشته روی آن کار می‎کنند که آن رشته در کشور، هم از نظر کاربرد و هم استفاده در جامعه در رده بالایی باشد که متأسفانه در ایران چنین نیست.

کیاست با اشاره به اینکه حمل‌ونقل دریایی باوجوداینکه بالغ بر 90 درصد تجارت کشور را انجام می ‎ دهد اما به‌راحتی به شرکت‌ها و خطوط خارجی سپرده شده است و بخش محدودی از آن در دست شرکت‎های داخلی است، خاطرنشان کرد: البته وجود سازمان‎های تخصصی مانند سازمان بنادر و دریانوردی، سازمان تأسیسات دریایی و سازمان‌های دریایی نظامی و غیرنظامی متعددی در کشور نشان از آن دارد که نسبت به سال‎های گذشته پیشرفت داشته‎ایم.

این استاد حوزه دریا عنوان کرد: اما به همین دلیل که ما توجه به دریا را از سال‌های اخیر آغاز کرده‎ایم و جامعه و مسائل غیرنظامی و نظامی هم در سنوات اخیر به دریا توجه کرده‎اند، جایگاه آموزش مهندسی دریا و رشته‎های مرتبط با دریا در یک سطح در حال رشد هستند و هنوز هم به آن جایگاه شایسته در کشوری که صادرات و وارداتش از طریق دریا است نرسیده است.

نمره دانشگاه‌ها در ورود به حوزه فناوری‌های نوین دریایی 60 از 100 است

کیاست با بیان اینکه دانشگاه‌های کشور به فناوری‌های نوین صنعتی در حوزه دریا ورود کرده‌اند خاطرنشان کرد: صنایع دریایی و دانشگاه‎های کشور از تکنولوژی‌های نوین هم استفاده می‎کنند مانند همان موتور دریایی کامپوزیتی که یک صنعت هایتک شناخته می‎شود؛ اما در واقع اگر بخواهیم به دانشگاه‎ها در ورود به حوزه تکنولوژی‌های نوین از 100 نمره دهیم من نمره 60 را می‎دهم زیرا نه آخرین دستاوردهای دریایی دنیا را در اختیار داریم و نه اینکه بی‌اطلاع هستیم.

این استاد حوزه دریا در پایان گفت: وقتی از حیث تکنولوژی‌ها و فناوری‎های دریایی دانشگاه‌های داخلی و خارجی را با هم مقایسه می‎کنیم در می‎یابیم که رشته‎های دریایی دانشگاه‎های خارج مانند دیگر رشته‎ها متحول شده‌اند و ساختار جدیدی گرفته‌اند درصورتی‌که ما از همان سیستم آموزشی 20 سال گذشته بهره می‎بریم که به‌روز نیست و به‌روز کردن آن‌ها به اساتید و مراجع علمی به‌روز نیاز دارد.