افشاگری سیاسی ،پاسخی به خلأهای سیاسی

صبح ساحل، سیاسی _ هفته گذشته اتفاقاتی در صحن علنی مجلس رخ داد که به گواه همه فعالان سیاسی در تاریخ جمهوری اسلامی بی سابقه بوده است. اتفاقی از نوع اتهام زدن و مدرک نشان دادن مقامی علیه مقامی دیگر آنهم در مقابل نمایندگان ملت . اتفاقی که بلافاصله تصاویرواضح وشفاف آن از سوی هریک از طرفین در سایتهای آنان قرارگرفت البته هرکدام از سایتها بخشی را که مدنظر منسوبانشان بود را نمایش دادند.سایتهای متعلق به هواداران رئیس جمهور تصاویر گرفته شده از شخصی که مورد اتهام واقع شده بود . . .

(یعنی برادر رئیس مجلس) و سایت لاریجانی هم تصاویری که وی در دفاع از خود سخنانی را ایراد کرده بود. صداوسیما هم که مستقیما  از وارد شدن به آنچه اتفاق افتاده بود تا حد ممکن فاصله گرفت. در فضایی که هنوز پرونده اختلاس سه هزارمیلیاردتومانی از بانک مردم را مشتاق اعلام مقصران اصلی و منتظر اجرای احکام نگاه داشته و حتی بی اعتمادی تا حد زیادی افزایش یافته هر گونه سخنانی از نوع اینکه اطرافیان یکی از مقامات به سوءاستفاده از موقعیت منجرشوند بلافاصله می تواند توجه عده ای از مردم را به خود  جذب کند فارغ از حقیقت داشتن یا نداشتن آن.در جامعه امروز که روایتهای مختلف از هر حادثه می تواند سرنوشت متهم و مدعی را به راحتی تغییردهد چرا همچنان مردم ما با دیدن یک نوع روایت تا این حد مجذوب آن شوند. درروزگاری که سالهاست دیده می شود رسانه های مختلف از یک حادثه روایتهای متعددی ارائه می دهند چگونه ممکن است جامعه ما به این راحتی تحت تاثیرادعایی که در شرایطی خاص و سیاسی مطرح شده است شود. آیا در جوامع دیگر هم یک مقام می تواند به این سادگی با یک نوارچند دقیقه ای جوی را علیه یا به نفع دیگری بچرخاند.

در جوامع توسعه یافته که فعالیتهای سیاسی از طریق احزاب جریان می یابد رویدادهای سیاسی هم ازنظمی منطقی برخورداراست و به این دلیل معمولا چنین رویدادهایی نمی تواند به سادگی دیدگاه سیاسی مردم را تحت تاثیر قرار دهد. مگر آنکه تهمتهای اعلام شده بازهم در روندی منطقی از سوی احزاب بررسی وازمجراهای مورداعتماد ومعمول رسیدگی و مطرح شود. از آنجا که عمده اعتبار افراد از احزاب سیاسی برآمده است و رد فعالیتهای احزاب برای عموم قابل شناسایی است کمتر حوادثی اینچنین می تواند نگاه به جناح های سیاسی را دگرگون سازد. به ویژه اینکه شناسنامه احزاب به لحاظ سیاسی و اندیشه اقتصادی از شفافیت برخوردار است اتهام به شخص دست کم جریان اندیشه کل کشور را نمی تواند به راحتی تغییردهد. بنابراین تصمیم گیری مردم هم با حوادثی از نوع آنچه در مجلس در هفته گذشته روی داد کمتر دستخوش تحول خواهد بود.

اما هنگامی که جامعه فعالیتهای سیاسی را در قالب فعالیتهای افراد تعریف کند نتیجه ای که این اتفاق برای مردم خواهد داشت اینست که اشخاص به راحتی می توانند با مطرح کردن اتهامات در نقش منجی مردم ظاهر شده و به راحتی اعتماد را به خود معطوف کنند در حالیکه معلوم نیست چگونه مردم می توانند فعالیتها و نسبت همان شخص و اطرافیان با فردی که متهم شده است را ردیابی و دنبال کنند. و یا حتی منافع ومضاری که در چنین حادثه ای برای طرفین سیاسی وجود داشته را دریابند.

از سوی دیگر خلا وجود نهادهایی که هر یک از افراد بتوانند با اعتماد به آن در نقش احزاب یا نهادهای مردم نهاد، حوادث جامعه و مناسبات و ارتباطات مقامات و مسئولان و شخصیتهای سیاسی را دائما در طول سالیان دنبال کنند فضایی را فراهم می کند که کاملا جامعه را برای تحت تاثیر قرارگرفتن از سوی مواردی اینچنین آماده می کند.در واقع جامعه ایران علی رغم سیاسی بودن هرگز فعالیت سیاسی نهادینه شده را نیاموخته و نتوانسته گام به گام با تحولات جریانهای سیاسی همراه شود.از اینرو رئیس جمهوری که قواعد سیاسی نهادینه شده را اینگونه نادیده بگیرد به راحتی بر موج خواسته مردمی که تشنه افشاگری ها هستند سوارشده و نگاه هایی که اخیرا ازوی به دلیل گرانی ها و نابسامانی ها و مشکلات روزمره از او روی گردانده بودند را به خود بازگرداند.

علاوه بر همه اینها یکدستی رسانه ای که علی رغم 20کاناله شدن هنوز نتوانسته قشرهای متنوع مردم را به خود جلب کند در چنین فضاهایی آثار منفی خود را عیان می کند. در جامعه ای که رسانه های متعدد با دیدگاه های سیاسی متنوع اما با رعایت قواعد و قوانین و در چارچوب نظام فعالیت کنند دست کم در چنین اختلافاتی مردم نهایتا با دیدن و تماشای روایتهایی که هر یک از جناحها و احزاب ارائه می دهند می تواند با بهره مندی از آگاهی رسانه ای و عنصری که اینروزها سوادرسانه ای خوانده می شود و یکی از ابعادش استفاده از رسانه های متعدد برای دستیابی به حقیقت است روایت دقیقتر را دریابد. اما هنگامی که او تنها بارسانه ای تک مدیریتی روبروست و نیز در حالیکه هنوز اکثریت اعضایش از اینترنت استفاده نمی کند ، یا همان اتفاقات شنیده از رادیوی پخش مستقیم اکتفامی کند و یا به همان سویی اتکامی کند که رویدادی نادر و کم نظیر و ظاهرا افشاگرانه را در انظاررقم زده است.