شبه جزیره کره در اضطراب جنگ

صبح ساحل، سیاسی _  شبه جزیره کره یکی از معدود نقاطی است که مرزهای جنگ سرد و ضد غربی هنوز در آن بسیار پر رنگ است. هر چند سالهاست از فروپاشی نظام دو قطبی میگذرد اما در کره مرزهای صلح بسیار شکننده باقی مانده است. در یک طرف کره جنوبی با تکیه بر پیشرفتهای خیره کننده اقتصادی و روابط مستحکم با قدرتهای برتر جهانی از جمله امریکا به سوی تبدیل شدن به یک قدرت منطقه ای پیش میرود و از طرفی کره شمالی است که به واسطه میراث کمونیسم جزء معدود قدرتهای هسته ای جهان است که به صورت بسیار پر رنگ بر اساس قدرت هسته ای خود از ابزار نظامی استفاده میکند. در ماههای گذشته آتش بسی که میان دو کره از سال 1953برقرار شده بود با آزمایش اتمی کره شمالی به شدت تهدید شد پس از آن کره جنوبی در اقدامی تلافی جویانه مانور نظامی را با امریکا در مرزهای پیونگ یانگ به اجرا گذاشت این مانور در حالی به اجرا در آمد که کره شمالی تهدید به نقض آتش بس کرد. اوضاع شبه جزیره کره پس از تایید رزمایش مشترک مجدد بین نیروهای آمریکایی و کره جنوبی و تصویب یک قطعنامه جدید علیه کره شمالی درشورای امنیت بحرانی شده و اقدامات متقابل دو طرف تا آنجا پیشرفته که تعرضات مرزی میان دو کره به شکلی نگران کننده آغاز شده است .اخیرا کره شمالی رسما اعلام کرده است که آتش بس را نقض خواهد کرد. احساس عدم امنیتی که پیونگ یانگ به واسطه سالها تحریم از طرف امریکا در عرصه بین المللی حس میکند موجب شده است تا این کشور به چین به عنوان یک قدرت منطقه ای با اشتراکات فرهنگی بیشتر نزدیک شود. از زمان پایان جنگ سرد چین تنها کشور حامی کره شمالی بوده و کمک های اقتصادی و تجاری و سرمایه گذاری و چتر حمایتی خود را در اختیار این کشور قرار داده است. چین که از هر فرصت برای به چالش کشیدن منافع امریکا در منطقه استفاده میکند اگر چه گاهی اقدامات نظامی کره شمالی را محکوم کرده اما به واقع اقدامی عملی صورت نداده است . با توجه به مبادلات گسترده اقتصادی دو کشور نظرات چین در عرصه سیاسی کره شمالی بسیار موثر خواهد بود اما مواضع و رویکرد های پکن در قبال تحولات اخیر شبه جزیره قابل تامل به نظر می رسد. چین در جریان آزمایش موشکی آذرماه پیونگ یانگ با محکوم کردن شدید این اقدام، در تصویب قطعنامه ۲۰۸۷ شورای امنیت برای تشدید تحریم های بین المللی علیه کره شمالی انعطاف و همکاری قابل توجهی با اعضای غربی شورای مذکور از خود نشان داد.از سوی دیگر آزمایش هسته ای کره شمالی در بیست و چهارم بهمن ماه تنها با مخالفت و ابزار نارضایتی مقامات چینی روبرو شد و این اقدام پیونگ یانگ حتی محکومیت رهبران پکن را بر نیانگیخت.

به نظر میرسد مقامات این کشور در برابر رهبر جوان کره شمالی سعه صدر بیشتری از خود نشان میدهند این کشور برای بازی در پازل امنیتی شرق آسیا به کره و قدرت هسته ای آن نیازمند است سالهاست چین و امریکا از مناطقی ازآسیای شرقی برای محدود کردن قدرت یکدیگر بهره میبرند مثلث امریکا ، کره جنوبی و تایوان همیشه حساسیت های زیادی را در میان رهبران چینی برانگیخته است و در مقابل چين تحت تاثير يک موازنه نرم به جاى اين که از خود واکنش نشان دهد از طريق کره شمالى در صدد به هم ريختن نظم موجود است.

در زمان نزدیک به سفر اوباما به آسیا اوضاع شرق این قاره به سوی وضعیت جنگی پیش میرود اگرچه کره شمالی نمیتواند خطری نظامی برای امریکا باشد اما میتواند منافع و دوستان منطقه ای امریکا در آسیا را به شدت تهدید نماید. اگرچه نگرانی کشورهایی مانند ژاپن حضور نظامی امریکا در منطقه را راحت تر توجیه میکند اما هزینه های پیشروی این بحران میتواند غیر قابل جبران باشد.  به نظر میرسد ارتش امریکا اگرچه دارای قدرت نظامی بسیار است اما به دلیل واکنشهای تند مقامات پیونگ یانگ از شکل دهی رخدادهای کره شمالی در غالب تهدید یا تحریم ناتوان است .عدم شفافیت ارتباطات و اطلاعات در کره شمالی قدرت تحلیل و برآورد ارتش امریکا را بسیار متزلزل کرده است مواضع بی پروای رهبرجوان کره شمالی که از زمان روی کار آمدن بسیار تحت تسلط ارتش این کشور اتخاذ شده است نگرانی متحدان امریکا در منطقه مانند ژاپن و کره را افزایش داده است. با اینکه اوضاع در شبه جزیره کره به حالت آماده باش جنگی در آمده اما هنوز راه حل های دیپلماتیک در این مناقشه کنار گذاشته نشده است. چین به عنوان یک قدرت منطقه ای به خوبی میتواند این بحران را فیصله دهد اما به نظر میرسد مقامات پکن برای خاموش کردن این آتش عجله ای نداشته باشند وادار کردن امریکا به عمل به برخی از تعهدات در برابر کره شمالی و به رسمیت شناختن قدرت نفوذی چین در منطقه اهدافی است که پکن بر سر مساله جزیره کره در صدد رسیدن به آن است. در واقع چينى‌ها براى استقرار نظم منطقه اى مورد نظر خود از ابزار کره شمالى براى ساماندهى ترتيبات امنيتى و استقرار نظم مبتنی بر هژمونی چینی استفاده مى‌کنند.