نخلستان فین در چنبره آفت شیرو (1)

صبح ساحل، اجتماعی _ درخت نخل(خرما) این موجودمقدس وکریم، در فین،امسال نیز مانند چندسال اخیر منتها با شدت بیشتر، گرفتار آفت معروف به «شیرو» است، عامل این آفت پروانه‌ای سفیدرنگ به طول 6 - 5 میلیمتر است که در لابلای شاخ‌وبرگ نخل بصورت انبوه جمع می‌شوند وبا خرطوم تیزخود، شیره‌ی برگ‌ها ومواد سبزینه موجود درآنها را می‌مکند وموجب تضعیف نخل وخرابی ثمر آن می‌شوند. بخشی از شیره‌ها از گوشه‌وکناربرگ‌ها سرازیر ومانند قطرات باران به زمین می‌ریزند ومحیط اطراف نخل را آلوده وچسبناک می‌نمایند. درحقیقت این شیره‌هاست که درنهایت، میوه‌ی تلخ ونامطبوع درخت خرما را به ماده‌ای عسلی وشیرین ومطبوع، مبدل می‌سازند وچون توسط این آفت ضایع گردند طبیعی است که اگر ثمری روی شاخه‌ها باقی بماند کیفیت ومرغوبیت لازم را نخواهند داشت وصدالبته چنین خرمایی اگرهم جمع‌آوری شود بازار ومشتری نخواهد داشت.

 برای مبارزه با این آفت، سابقاً، سمپاشی هوایی صورت می‌گرفت که نتایج رضایت‌بخشی هم داشت سمپاشی هوایی علاوه‌براینکه این آفت را ازبین می‌برد، موجب هلاک ونابودی نوعی زنبور هم می‌گردید که آن نیز خود یکی از انواع آفت خرما بود درسال‌های اخیر بعضی از نخل‌داران فین ومارم وروستاهای اطراف آن با تهیه سم موردنیاز، بوسیله سمپاش‌های کوچک دستی، نخل‌های آفت‌زده‌ی خود را سمپاشی می‌کنند که کارپردردسری است واز همه کس ساخته نیست مضافاً اینکه این طریقه‌ی سمپاشی در موردنخل‌های کم‌ارتفاع ودرسطح محدود وتعداداندک شاید تا حدی مفید و قابل‌اجرا باشد اما درسطح وسیع وپردامنه، به هیچ‌وجه نمی‌تواند مشکل را حل نماید از این‌رو، جز با سمپاشی هوایی راه دیگری برای مبارزه با این آفت وجود ندارد به هرحال مردم فین ومارم وروستای اطراف آن غالباً از راه فروش محصول خرما، امرار معاش می‌نمایند، امسال، نگران‌تر از سال‌های پیش با حسرت وتاسف چشم به این آفت وتبعات آن دوخته‌اند ومنتظرند که هرچه زودتر وتا کار از کار نگذشته فریادرسی پیدا شود وآنان‌را از شرّ این آفت خانمانسوز نجات دهند. درپایان این نوشتار شاید بد نباشد یادآوری گردد که درخت‌خرما از خانواده‌ی نخل‌هاست که انواع بسیار دارد- سابقه‌ی کشت درخت خرما به 4 تا 5 هزار سال پیش می‌رسد وبه احتمال زیاد، خاستگاه اولیه آن حوالی بین‌النهرین وبابل، می‌باشد- از درختان گرمسیری است ودرشرایط مناسب بین 100تا150سال، عمرمی‌کند وجزء معدود درختانی است که تمام اجزاء آن به نحوی قابل استفاده است- ازخرما در صنایع تبدیلی مانند قندمایع، عسل وشیره‌خرما، سرکه، الکل صنعتی وبسیاری دیگر، استفاده می‌شود- مواد تشکیل‌دهنده‌ی آن عبارتند از:‌آب، پروتئین، چربی، املاح‌معدنی، قند، سدیم، پتاسیم، فسفر، مس، آهن، منیزیم، کلسیم و ویتامین A، B1، B2  از نظرتعدادنخل خرما- ایران بعد از عراق درمرتبه‌ی دوم قرار دارد- هرصدگرم خرما معادل 324 کالری، انرژی ایجادمی‌کند که 15 برابر موز و5 برابرآناناس می‌باشد- خرما ضدسرطان است وتحقیقات دانشمندان نشان داده است که عصاره‌ی آن، سلول‌های سرطانی را تا حدود 23 درصد کاهش می‌دهد- از جمله محصولاتی است که می‌توان تا 2 سال ذخیره کرد وبه مصرف رساند- امروز هرچند بسیاری از محصولات تابستانی وزمستانی مانند گوجه وبادمجان و خیار ونارنگی وپرتقال وامثال‌ آنها، مشتریان بسیار دارد ومیدان‌دارها و واسطه‌ها پیشاپیش، پول فراوان به پای آنها می‌ریزند اما کیست نداند که اعتبار همه‌ی آنها تا زمانی است که راهی باشد وکامیون‌ها وبارکش‌ها درحرکت وبازارهای داخل وخارج گرم ودر دسترس باشند واگر روزی به هر دلیل دراین نظم عرضه وتقاضا وقفه‌ای پدید آید آن‌وقت است که خروارها گوجه وهندوانه وپرتقال ونارنگی را باید در مزارع وباغ‌ها رها ساخت و برهمه‌ی آنها فاتحه خواند زیرا خروارها ازآنها، نمی‌توانند حتی یک روز جایی صدگرم خرما را بگیرند وکودکی را از گرسنگی نجات دهند وشکم کارگر زحمتکشی را سیرنمایند اما خرما این ماده‌ی حیات‌بخش است که اگر هیچگونه ماده‌ی غذایی در دسترس نباشد می‌تواند به حیات انسان‌ها تداوم بخشد زیرا در هر کیلوگرم آن 760 گرم قند از نوع گلوکز موجود است که مستقیماً وارد خون می‌شود- پس بیاییم ودرخت خرما - این موجود کریم وحیات‌بخش را از نابودی نجات دهیم واین کار را همین‌امروز انجام دهیم که فردا ممکن است دیر باشد.

-1 شیرو: مصّغر «به‌ شیره»