مناطق آزاد بندرهای در بند

صبح ساحل ، اجتماعی  -  در جنوب کشور و در میان آبهای نیلگون خلیج همیشه فارس دو تا از مرواریده های این دریا یعنی جزایر قشم و کیش سالها است که عنوان مناطق آزاد را یدک می کشند و با توجه به اینکه این دو جزیره درمیان آب قرار گرفته اند پس بالطبع آنها را باید به عنوان مناطق آزاد دریایی محسوب نمود  عنوانی که اصلا به قبای این مناطق زیبنده نیست. نگارنده به دلیل سالها سکونت در بندرعباس و جزیره کیش از نزدیک با توانمندی ها و مشکلات این جزایر نزدیک آشنا بوده و با توجه به مطالعات گسترده و تالیفاتی که در حوزه جغرافیای دریایی دارم به یقین می توانم بگویم این جزایر با هیچ یک از معیارهای موجود درمناطق ساحلی نمی توانم مطابقت بدهم، از  جزیره قشم شروع می کنم . جزیره ای به طول 124 کیلومتر  بزرگترین جزیره ی خلیج فارس سرزمینی که وسعت آن بیش از چند کشور مستقل است ولی بیائید واقع گرایانه نگاه کنیم چند نفر از مسافرین  که به آن جزیره سفر می کنند، با باسعیدو آشنا هستند  چه کسانی  می دانند که در انتهای  جزیره قبرستان انگلیسی ها است. و مورخ و دریانورد مشهور  انگلیسی  و کاشف جزایر بافن در کانادا ویلیام بافن در آنجا دفن است. تجارت قشم از چتر بازی و فروش برگ سبز شروع شد چه تجارت صادق و چه کاذب  رونق قشم و کیش مربوط  به همان دوران و   و صف های طویل  برگ سبز است  جزیره قشم شامل  چند بازار در سطح  شهر شده که اکثر  آنها توسط آقایان حسینی، اسلامی و خورشیدید احداث  گردیده و  و چند بازار در درگهان که مقصد کالاهای چینی و بعضا تهرانی  است. قشم  به عنوان یک  منطقه آزاد  دریایی از چه ویژگی هایی برخوردار است. این جزیره دارای دو بندر است به نام های بهمن و شهید ذاکری (اسکله سنگی) که  اولی محل تردد  لنج مسافری قشم به بندرعباس و تردد  چند شناور سنتی است که نهایتا  بین دبی و قشم در تردد می باشند . اسکله ذاکری هم محل  پهلو گیری اتوبوس های دریایی می باشد. این  تمام بضاعت یک منطقه آزاد دریایی از خدمات بندری و دریایی می باشد.

سواحل قشم محل عبور کشتی های تجاری و سوپر نفتکشها است ولی آیا ما از این تررد ها بهره برداری  کرده ایم قرار بود امکانات سوخت رسانی به این کشتی ها در جزیره قشم فراهم گردد ولی به کجا رسید ؟

کدام بندرگاه ، کدام لنگر گاه

کیش زیباترین جزیره  با چتر بازی و تجارت چمدانی فعالیت خود را آغا زکرد نسبت به قشم از امکانات و  خدمات بهتری بخوردار است و به اصطلاح مدرن می باشد ولی کیش  شده است جزیره بازارها، در دوران مدیریت قبلی هر روز   برای کیش یک تصمیم گرفته می شد. یک روز قطب گردشگری و روز بعد قطب نفتی و بعد تجاری و .... ولی همه این عناوین فقط زینده همان همایش و نمایشگاهها بود و بعد از آن دیگر هیچ.... حتی اتاق بازرگانی  آنجا را هم نگذاشتند ادامه فعالیت بدهد. در تجارت خارجی فقط شرکت گل شرق  شروع به کار نمود که آن هم بعدا منتفی شد. در بانکداری  هم یک بانک ایران و آلمان(ایران و اروپا) با مدیریت یک ایرانی نیمه فعال بود و بانک استاندارد چاتر ایجاد شعبه نمود  ولی هیچگاه افتتاح نگردید. در امور بندری هم دارای یک بندرگاه با دو مدیریت سازمان بنادر و دریانوردی و منطقه آزاد کیش است که در آن فقط کشتی های مسافربری بین چارک و بندر آفتاب به کیش و بندر لنگه و لندیکرافت که بین لنگه، چارک و کیش به حمل خودرو و بار فعالیت می کنند پهلو می گیرند و این است تمام ظرفیت بندری  اولین منطقه آزاد کشور حال برای مقایسه بین این دو منطقه آزاد در کشور ما و سه منطقه آزاد بین المللی دریایی در آسیا خلاصه ای از امکانات آزاد مناطق دریایی بندر جبل علی در دبی ، سنگاپور و هنگ کنگ را در این گزارش می آورم تا خوانند ه خود به مقایسه  آن بپردازد و داوری  را به مردم  عزیر واگذار می نماییم تا متوجه شویم  مادر واقعیت امر چقدر با آنچه باید باشیم فاصله داریم.1 - بندر جبل علی : بندر جبل علی که به زبان عربی جبل علی مینا گفته می شود در 35 کیلومتری  جنوب غربی شهر  دبی واقع شده است. این بندر کانتینری بزرگترین بندر خاورمیانه است . ساخت آن در سال 1970 آغاز و اولین بهره برداری  از آن درسال 1977 انجام شد منطقه آزاد تجاری جبل علی نیز در سال 1985 ایجاد شد که این منطقه  موجب  رونق  بسیار زیاد  این بندر گاه  گردید و با توجه  به عمق بندر گردید  با توجه به  عمق بندر گاه  و تجهیزات بندری  و دریایی  آن انوع مختلف کشتی های تجاری و مسافربری و حتی نظامی می تواند در این بندر گاه لنگر انداخته و خدمات دریافت نماید. این بندر با یک آرمان بسیار رویایی و طی یک برنامه  13 مرحله ای  می خواهد در سال 2030 به قابلیت بار گیری و تخلیه 72 میلیون TEU در سال دست یابد . در بندر جبل علی 4 منطقه آزاد تجاری قراردارد که از نظر قوانین تجارت بین الملل کاملا استاندارد بوده  و باعث جذب تجار از تمام مناطق دنیا گردیده است مجموعه بندری جبل علی از نظر وسعت بزرگترین بندر دنیا است در سال 1985 تنها 30 شرکت در اینجا فعالیت داشتند ولی در سال 2004 این تعداد به 3000 شرکت رسید و بیش از 37 درصد این شرکت ها از قاره اروپا و آمریکا می باشند سازمان تجارت جهانی منطقه آزاد تجاری جفر 2 را که در حاشیه این بندر قرار دارد را به عنوان یکی از مناطق نمونه آزاد تجارت جهانی معرفی کرده و موجب شده که امنیت اقتصادی و سیاسی بالایی در کشور امارت متحده عربی از همین طریق ایجاد شود کل عملیات کانتینری این بندر بر عهده یک اپراتور بین المللی است که از همین بندر شکل گرفته و هم اکنون در کل دنیا خدمات ایرتوری بنا در را ارائه می دهد  بندر جبل علی یکی از شاهراه های بزرگ تجارت در دنیا می باشد علوه بر کانتینر نفت گاز مایع و محصولات پتروشیمی از عمده کالاهای حمل و نقل شده در این بندر است .

2 - سنگاپور : سنگاپور به عنوان منطقه آزاد تجاری دریایی یکی از بزرگترین مراکز تجاری و داد وستدکالا در جهان است و اقتصاد آن متکی بر بخش خدمات صنعت است. رشد و شکوفایی فروان این کشور کوچک را به یکی از ثروتمندترین  مناطق دنیا  تبدیل کرده است به نوعی که  هم اکنون   چهارمین مرکز اقتصادی  بزرگ دنیا و سومین مرکز  بزرگ پلایش  در دنیا به شمار می آید . سنگاپور هفت منطقه آزاد  تجاری دارد که  6 تای آنها دریایی  ویکی برای  حمل و نقل هوایی است که   در این مناطق تسهیلات عمده و خدمات  فروان برای ذخیره  و صادرات  مجدد کالا  های کنترل  شده و مالیات بردار وجود دارد.  کالاهامی توانند  در این مناطق  آزاد بدون هر گونه  تشریفات  مربوط  به اسناد  تا زمان ورود به  بازار  باقیمانده   و مورد  فراوری صادرات مجدد  قرار بگیرند کالاها  در این مناطق  می توانند بدون  احتیاج  به اسناد گمرکی  انبار شوند.  در این کشور 683 کیلومتر مربعی  1300 بانک  بین المللی و محلی فعالیت دارند و این کشور را به یک کانون  مهم تجاری  و مالی مبدل گردیده است.

3 -  هنگ کنگ : این منطقه  آزاد  تجاری  که قبلا در حاکمیت انگلیسی  واکنون در اختیار چین می باشد آنقدر از نظر   خدمات دریایی  و ثبت  کشتی و حمل و نقل  دریایی و بانکی  معروف است. که در ارتباط با آن همین جمله  اکتفا می کند که یک مرکز  اصلی امور مالی در جهان است به امید روزهایی که مناطق  آزاد ما به آنچه لیاقت  آن را دارند برسند.