مردم سالاری دینی؛ از شعار تا واقعیت

  صبح ساحل ، اجتماعی - بعضی از واژگان در ادبیات ما هستند که از جهات مختلف پیام رسان حقایقی هستند که  هر کدام از آن حقایق، فضا و بسترهای لازم را برای حرکت در مدار انسانی و اسلامی فراهم می سازد .این نکته نشان می دهد که جریان اسلامی از مسیر و جهت انسانی به مقصد می رسند.

بنابراین تا انسانی نباشیم، اسلامی نخواهیم بود و بر همین مبنا در جامعه اسلامی تمام مفاهیم معنای حقیقی پیدا می کنند. یکی از واژگان گفته شده ، واژه مردم سالاری دینی است که در تمام شوونات جامعه اسلامی وجود دارد.

منظور از «مرم سالاری دینی » در دو نگاه می گنجد:

نگاه اول؛ همان جمهوری اسلامی است؛ یعنی مردم سالاری به معنای جمهوریت و واژه دینی نیز گویای اسلامی بودن آن است.

نگاه دوم؛ به معنای نهادینه شدن فرهنگ دینی در جامعه است، به گونه ای که تمام حرکات و سکنات ما بر محور اخلاق، نظم، برنامه ریزی، پشتکار، هدف و ادب باشد.

مردم سالاری دینی یعنی مردم را بر اساس دین جهت دهیم و دین یعنی اخلاق ، اعتدال و آینده نگری، اگر دین را آن طور که هست و باز تاکید می کنم، آن طور که هست معرفی کنیم، شک نکنید که بهترین برنامه ها بر اساس نیاز مردم در زمینه اجتماعی، سیاسی، اقصادی و فرهنگی دارد.

البته این نکته را نباید فراموش کرد که دین به نظریات اندیشمندان اهمیت می دهد و به آنها که اهل علم و فضل هستند، احترام می گذارد و بر همین اساس سخنان روان شناسان و جامعه شناسان، پزشکان و ... را نباید ضد قرآن دانست ، اگر چه ممکن است مواردی هم دیده شود، ولی آن جا که سخن یک روان شناس یا جامعه شناس و یا پزشک باعث شود که حرکت خوبی در جامعه نهادینه شود و اطلاع رسانی عمومی برای رسیدن به یک هدف پسندیده به وجود آید ، باید از آن نظر و دیدگاه استفاده برد .بنا براین در مردم سالاری دینی به همه نیازهای بشر جواب جامعی ارائه داده، اما این جواب بر دو محور می چرخد:

محور اول: آن نیازهایی است که مستقیماً در آیات، روایات و تفاسیر آنها آمده است، مثل توجه به نیاز دینی، اخلاقی، اجتماعی و ...

محور دوم: آن نیازهایی است که مستقیماً در آیات و تفاسیر آنها نیامده است، ولی سفارش به آن نیازها در آموزه های دینی وجود دارد؛ مثلا در دین اسمی از نیازهای امروزی بشر در عرصه های صنعتی، جهانی و ... در مسائل برق، انرژی هسته ای، فیزیک و ... به میان نیامده است. اما به طور موکد به علم آموزی و توجه به آن در تمام عرصه هایی که نیاز مردم را برآورده می سازد، سفارش می کند .زمانی که در روایات ما آمده است: «علم بیاموزید، اگر چه پیش انسان مشرک شاگردی کنید» معلوم می شود که درس دین و اخلاق و قرآن نیست، زیرا فرد مشرک این درس ها را آموزش نمی دهد ، بلکه منظور علوم روزی است که جماعه اسلامی به آنها نیاز دارد و با تعامل و تبادل افکار مقدور می باشد.

بنابراین مردم سالاری دینی یعنی جامعه برای پیشرفت و تحول به دو جریان نیازمند است:

الف- حضور مردم و خواست واراده آنها برای ایجاد حکومت و مشروعیت جهانی به آن

ب- نهادینه ساختن معیارهای دینی در پیشبرد برنامه های حکومت به همراه استفاده از ظرفیت های علمی دانشمندان و اندیشمندان.