آش مجلس برای مردم

مجلس یازدهم چهارشنبه هفته گذشته به کمیسیون فرهنگی اجازه داد تا طرح مورد نظر خود را برای اعمال محدودیت در اینترنت مطابق با اصل 85 قانون اساسی جمهوری اسلامی بدون نیاز به تصویب در صحن علنی را به شورای نگهبان ارسال کند. بر این اساس طرحی که به این صورت اجرا می شود، موقت و آزمایشی است اما به منزله یک قانون عملی می‌شود و این یعنی درصورت تایید شورای نگهبان، این طرح، لازم الاجراست. متن این طرح البته به گفته حقوقدانان به قدری غیرشفاف است که می‌توان تفاسیر مختلفی از آن داشت. برخی هم معتقدند که این طرح مغایر با اصل ۲۵ قانون اساسی و ناقض حریم خصوصی افراد است. بایستی به مردم توضیح داده شود که این برداشت اشتباه است یا باید سوگیری‌ها را تغییر داد. از طرف دیگر مطابق اصل 24 قانون اساسی مردم نباید نگران آزادی‌های شهروندی خود باشند. به محض انتشار خبر احتمال اجرایی‌شدن این طرح بسیاری از مردم مخالفت خود با اجرای این طرح را علنا اعلام کردند. بسیاری از کسب‌وکارها هم نسبت به شرایط کار خود بعد از اجرای این طرح اظهار نگرانی کردند. حدود 9 هزار نفر هم در کارزار اینترنتی «مخالفت با طرح‌های محدودکننده اینترنت بین‌المللی و فیلترینگ شبکه‌های اجتماعی» که طوماری خطاب به رییس مجلس بود را امضا کردند تا به این صورت مخالفت خود با اجرای چنین طرحی را یادآور شوند. انتقادات به این طرح به جایی رسید که محمدباقر قالیباف در صفحه شخصی خود در توییتر نوشت: «هیچ طرحی در‌حال‌حاضر تصویب نشده و مجلس صرفا به آغاز بررسی طرح رأی داده است.‏ طرح در کمیسیونی از منتخبان کمیسیون‌ها به‌ صورت علنی و شفاف بررسی خواهد شد».

 

نمایندگان مجلس در نخستین گام اجرای طرحی که هدفش صیانت از کاربران فضای مجازی است در لحاظ‌کردن نظر اکثریت مردم و حتی اقناع افکار عمومی ناموفق عمل کرده‌اند. نمایندگان با 121 رای موافق، 74 رای مخالف و 9 رای ممتنع با بررسی این طرح بر اساس اصل ۸۵ قانون اساسی در کمیسیون مشترک موافقت کردند. ابهامات و سوالات مطرح‌شده درخصوص این طرح به حدی است که اظهارنظرهای ضد و نقیضی در مورد این طرح به چشم می‌خورد. مخالفان این طرح می‌گویند که این یک طرح غیرکارشناسی و ناپخته است که نظر 40 میلیون نفر را که در فضای مجازی فعال هستند و معیشت و کسب‌وکار بسیاری از آن‌ها هم وابسته به همین فضا است را نادیده گرفته‌است. یکی از این مخالفان نماینده چابهار در مجلس شورای اسلامی بود. «معین‌الدین سعیدی مخالفت خود در را در توییتر اینطور بیان کرده‌بود: «از محضر ملت بزرگ ایران عذرخواهی می کنم، امروز روز خوبی برای مجلس نبود». محسن رضایی، دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام هم در توییتی از این طرح انتقاد کرده است. به گفته او این طرح در آستانه تشکیل دولت آینده چالشی جدی برای آن ایجاد خواهدکرد». «اسحاق جهانگیری»، معاون اول رییس جمهور هم با اشاره به طرح صیانت از فضای مجازی و با تاکید بر اینکه باید از گذشته درس عبرت گرفت، به مقاومت در استفاده از همه پدیده‌های نو نظیر راه‌آهن، تلویزیون، ویدیو و ماهواره اشاره کرد و گفت: در مقطعی از تلویزیون هم به عنوان اتاق شیطان یاد می‌شد. این طرح البته موافقانی هم داشت. این موافقان هم استدلال‌های خودشان را داشتند. از جمله موافقان این طرح صیانت، «علی خضریان»، نماینده تهران در مجلس بود. او در پاسخ به انتقاد معین‌الدین سعیدی نسبت به تصمیم مجلس در خصوص طرح صیانت از حقوق کاربران در فضای مجازی گفته‌بود: «به نمایندگان مجلس درخصوص اقدام درست، صحیح و انقلابی درباره موضوع فضای مجازی تبریک می‌گویم، نمایندگان مجلس امروز اقدام صحیحی در رابطه با فضای مجازی انجام دادند. ضمن آنکه مجلس یک نظر جمعی دارد و باید به آن احترام بگذاریم و آن را قدر بدانیم، امروز در مجلس گامی برای دغدغه مقام معظم رهبری برداشته شد لذا امروز روز مبارک و عیدی برای همه نمایندگان است و باید به همه آن‌ها تبریک گفت». «عباس مرادی»، یکی از طراحان این طرح مدعی است که هدف از این طرح فیلترینگ نیست بلکه ایجاد محدودیت است. به گفته مرادی برای اپلیکیشن‌های خارجی محدودیت پهنای باند در نظر گرفته می‌شود.

 

پس از جنجال‌هایی که این طرح به دنبال داشت، بسیاری از مردم کنجکاو بودند که کدامیک از نمایندگان مجلس به این طرح رای موافق داده‌اند. لیست‌های مختلفی از نمایندگان موافق یا مخالف این طرح در فضای مجازی منتشر شد. برخی از نمایندگان هم در این میان صراحتا رای خود را اعلام کردند. از میان 5 نماینده استان هرمزگان هم تنها حسین رییسی، نماینده شرق استان اعلام کرده‌بود که موافق اجرای این طرح بوده‌است. احمد مرادی، محمد آشوری، منصور آرامی و احمد جباری همگی به اتفاق اعلام کرده‌اند که مخالف اجرای این طرح بوده‌اند. محمد آشوری در خصوص این طرح گفته‌بود: «اگر چه پرداختن به موضوع اصلاح ساختار افسار گسیخته فضای مجازی در کشور از مسائل مهم و مبنایی بوده که از تاکیدات رهبر معظم انقلاب می باشد منتهی آنچه در این میان مهم است میزان دغدغه مندی نهاد قانونگذاری کشور در پرداختن به اولویت های عمومی است و در اکنون که تمام کشور بالاخص استانهای جنوبی و در راس آن هرمزگان که درگیر شرایط فوق بحرانی کرونا می باشند و متاسفانه هر روز شاهد افزایش تعداد فوتی های هموطنانمان می باشیم و از طرفی اوضاع معیشتی مردم بدلیل تنگناهای اقتصادی چند سال اخیر در مضیقه قرار گرفته است و مشکلاتی نظیر نارسایی های حوزه آب و برق موجب بروز مشکلاتی در برخی استانها مانند خوزستان شده که به تبع آن نارضایتی عمومی را هم بدنبال داشته است، مجلس می بایست اولویت های عمومی را در جای دیگری جستجو می کرد». منصور آرامی ضمن اعلام مخالفت خود با این طرح گفت: «من با طرح حمایت از حقوق کاربران در فضای مجازی مخالف بودم و حتی ثبت نام کردم تا به عنوان مخالف با این طرح صحبت کنم که نام من بعنوان نفر پنجم درج شده و نوبت به من نرسید. در شرایط فعلی زمان مناسبی برای مطرح کردن این طرح در مجلس نبود و ضرورت هم نداشت که این طرح ذیل اصل ۸۵ قرارگیرد چرا که اگر موضوع مهمی بود بایستی به صحن مجلس بیاید و با نظر همه نمایندگان بررسی شود و همچنین نظرات همه شنیده شود». احمد مرادی هم در پاسخ به خبرنگار صبح ساحل مخالفت صریح خود با این طرح را اعلام کرد و گفت: « زمان اجرای این طرح  علا‌رغم همه مشکلات و موضوعاتی که در مورد آن وجود دارد الان نبود و باید اجازه می‌دادند ابتدا آقای رییسی در دولت مستقر شود اما متاسفانه عجله کردند». با این تفاصیل باید دید تصمیم مجلس برای اجرایی‌کردن این طرح در آینده چه خواهدبود.