چرا بندرعباس آبسردکن ندارد؟

خلیج فارس مملو از آب است. آبیِ دریا مانند پارچه‌ای مخملین از این سر بندرعباس تا آن سرش را پوشانده. حوالی ظهر، آب دریا مثل آینه، نور براق خورشید را به هر سو پرتاب می‌کند. هر از گاهی مرغان دریایی در میان امواج و درخشش نور ظاهر می‌شوند. به ندرت قایقی آب را می‌شکافد و به سمت ساحل می‌آید. صیادی عرقریزان قایقی را باخود به ساحل می‌کشد. کمی آن‌طرف‌تر در پیاده‌روهای شهر اما برای جرعه‌ای آب باید «گرد جهان گشت». در گرمای خرماپزان بندرعباس اگر تشنه شوید هیچ‌جایی برای نوشیدن آب پیدا نخواهید کرد. 

  

در تمام سطح شهر مغازه‌های متعددی برای فروش آب‌میوه‌های رنگارنگ، بستنی‌های متنوع و آب معدنی خودنمایی می‌کند اما دریغ از یک آبسردکن یا آبخوری برای استفاده رهگذران. شهروندان هم انگار سال‌هاست با این فقدان خو گرفته‌اند. انگار نه انگار که یکی از حقوق شهروندی دسترسی به آب آشامیدنی در پارک‌ها و پیاده‌روهاست. اما اینجا در بندرعباس حقوق شهروندی مدت‌هاست که فراموش شده؛ از همان زمانی که شورای شهر به جای پرداختن به حقوق شهروندی و مطالبه حق مردم تبدیل به شد به مکانی برای گیس و گیس‌کشی و سهم‌خواهی. رفاه یکی از ابتدایی‌ترین و اساسی‌ترین نیازهای انسان است. در همین راستا یکی از رسالت‌های اساسی جوامع شهری، فراهم نمودن سطحی از امکانات جهت‌  رفاه حال شهروندان است. بر اساس دستورالعمل تدوین‌شده از طرف شهرداری‌ها، تهیه وسایل رفاهی نظیر آبخوری‌ها و آبسردکن‌ها در زمره اقداماتی است که برای تکمیل و اصلاح مبلمان شهری بر عهده سازمان سیما، منظر و فضای سبز شهرداری گذاشته‌شده‌است. آبسردکن‌ها یکی از دردسترس‌ترین عناصر مجموعه توزیع آب در اماکن عمومی هستند و نوعی حقوق شهروندی تلقی شده و به بالابردن کیفیت فضاهای شهری کمک می‌کنند. دسترسی مردم به آب آشامیدنی در خیابان‌های اصلی بندرعباس که یکی از گرم‌ترین شهرهای کشور است موضوعی است که شورای شهر و شهرداری بندرعباس تاکنون از آن غافل بوده‌اند. در بندرعباس نه تنها خیابان‌های اصلی و پرتردد مرکز شهر بلکه پارک‌ها و سواحل شهر هم از داشتن آبسردکن محروم هستند به طوری که در شهر بزرگی مثل بندرعباس که سالانه پذیرای مسافران بسیاری است به گفته شهرداری بندرعباس تنها حدود 5 آبسردکن در تمام شهر وجود دارد که آن‌ هم احتمالا به همت بازاریان و کسبه محل در برخی پیاده‌روها نصب شده‌است. بسیاری از شهروندان بندرعباس برای انجام امور روزانه مانند خرید از بازار، مراجعه به پزشک، ، امور اداری، رفتن به سر کار یا حتی تفریح و گذراندن اوقات فراغت در پارک‌ها با معضل فقدان آبسردکن مواجهند. به طوری که بسیاری از آن‌ها فراموش کرده‌اند که وجود آبسردکن در اماکن پر تردد شهر یکی از حقوق اصلی شهروندی است. همه این‌ها در حالی است که در شهرهای دیگر کشور اگر آبسردکن یا آبخوری در پیاده‌روهای شهر وجود نداشته‌باشد دست کم در پارک‌ها و اماکن تفریحی وجود دارد. عجیب آن که اعضای شورای شهر در تمام این سال‌ها این فقدان مهم را احساس نکرده یا نتوانسته‌اند شهرداری را ملزم به خرید و نصب آبسردکن در سطح شهر کنند که در هر دوصورت کم‎‌کاری آن‌ها در این زمینه قابل توجیه نیست. خلاصه اینکه در تمام این سال‌ها آب‌ معدنی به عنوان جایگزینی برای آبسردکن‌ها در سطح شهر تبدیل شده که به جز ضرر مالی عایدی برای مردم نداشته‌است. با یک حساب سرانگشتی می‌توان حدس زد که روزانه چندصدهزار آب معدنی کوچک و بزرگ توسط عابرانی که در گرمای هوا برای انجام کاری بیرون آمده‌اند خریداری می‌شود و نبود آبسردکن چه رونقی به بازار آب معدنی در بندرعباس بخشیده‌است. چنین هزینه‌های هنگفتی هیچ توجیه اقتصادی یا درآمدی برای شهرداری ندارد. بنابراین مشخص نیست که چه اهرم فشاری برای تراشیدن چنین هزینه‌های غیرضروری برای شهروندان از سوی شهرداری و شورای شهر وجود داشته‌است؟ بدیهی است که بهانه کردن ویروس کرونا برای چنین کمبودی تنها شانه‌ خالی کردن از مسئولیت است چرا که پیش از شیوع این ویروس هم کم‌کاری در این زمینه به وضوح وجود داشته‌است. گذشته از بحث اقتصادی، روشن است که خرید این میزان آب معدنی در روز تبعات جبران‌ناپذیری برای محیط زیست شهر بندرعباس دارد. در نتیجه هر بار دریافت آب معدنی ناچارا یک مازاد و پسماند غیرقابل‌استفاده نیز با خود به همراه دارد که فارغ از درخواست مصرف‌کننده به وی تحمیل می‌شود. وجود آبسردکن در پیاده‌روها و پارک‌های شهر تنها یک رفع نیاز ساده نیست بلکه یک مبلمان ارزشمند شهری است که علاوه بر اینکه به ارتقای کیفیت زندگی شهروندان منجر می‌شود، بهانه‌ای برای آشتی‌دادن شهر و شهروندان است. شهروندانی که به لطف مسئولان ناکارامد مدیریت شهری شاید مدت‌هاست با فضای شهری و معماری این شهر بیگانه‌ شده‌اند. تامین و نصب چنین سازه‌ها و دستگاه‌های به ظاهر ساده و پیش‌پاافتاده‌ای از سوی شهرداری تأثیر عمیقی بر تصویر ذهنی شهروندان و گردشگران از شهر بندرعباس می‌گذارد و زمینه پيوند بهتر شهر و شهروندان، افزایش مشارکت شهروندی و در نتیجه داشتن شهری بهتر را فراهم می سازد. بنابراین یکی از پیشنهادهای روزنامه صبح‌ساحل در مقام رسانه‌ای مردمی که وظیفه آن انعکاس دغدغه‌های پنهان شهروندان است به شهردار جدید و تازه‌نفس بندرعباس زمینه‌‎سازی و اختصاص بودجه خدمات شهری برای تامین امکانات و تجهیزات آبسردکن و تصفیه آب برای رفاه حال شهروندان است که امیدواریم به آن توجه ویژه داشته‌باشد.