آشتی دوباره ایران و عربستان

صبح ساحل ، اجتماعی - دیدار وزرای امور خارجه عربستان و ایران در حاشیه نشست سازمان ملل در امریکا طی روزهای گذشته به اذعان وزیر امور خارجه کشورمان می تواند سرفصل تازه‌ای در روابط دو کشور و نیز در مناسبات منطقه ای باشد و شروعی دوباره برای یک دیپلماسی فعال برای دولت حسن روحانی.پس  از حدود یک دهه سردی و نزاع لفظی میان ایران و عربستان و رویگردانی اعراب از ایران باز هم منطقه شاهد آشتی سیاسی دو کشور موثر منطقه ای هستند اما سوال اصلی اینجاست که این دیدار و گفتگو به خصوص از طرف عربستان به چه قصد و نیتی و آنهم در روزهای نزدیک به مذاکرات هسته ای ایران و غرب و آغاز روند توافقات صورت میگیرد پیشروی داعش در عراق و تهدید عربستان توسط این گروه ،ناکامی در برکناری اسد و پیروزی مخالفان شیعه در یمن روزهای پر التهابی را برای آل سود در ماههای گذشته رقم زده است عربستان از دیر باز به عنوان رقیب سنتی ایران کوشیده است تا ضمن خارج کردن این کشور از مدار مناسبات با غرب از هر گونه رویدادی که منجر به قدرت گیری ایران در منطقه و آشتی جهانی این کشور شود ممانعت کرده و به خصوص در چند سال گذشته خصومت با ایران را در سوریه و بحرین علنی ساخت، اما در نهایت تمام رویدادهای منطقه به نوعی به نفع ایران و به ضرر عربستان واقع و این کشور را در موضع ضعف قرار داد حتی در برهه کنونی میان خود اعراب نیز اتفاق نظر و وحدتی وجود ندارد و شکاف عمیق میان قطر، مصر و عربستان برای اعراب مشکلات زیادی را در خاورمیانه به همراه آورده است اما اتفاقی که در روزهای اخیر عربستان را به شدت تحت فشار قرار داده و چاره ای به جز روی آوری دوباره به ایران برای ریاض باقی نگذاشته وقایع و آشوب ها در یمن است.عربستان سالهاست که کوشیده تا با نفوذ سیاسی و مذهبی در یمن از قدرت گیری شیعیان در این منطقه ممانعت و از اتحاد آنها با شیعیان عربستان جلوگیری نماید.علت توجه و حساسیت سیاسی حکام عربستان به یمن رنگ فرقه ای و مذهبی دارد این کشور نزدیک به نیم قرن استیلای خود در یمن را همواره با ایجاد تفرقه های قومی و قبیله ای و نیز سرکوب شیعیان و گروههای زیدیه حفظ کرده است اما شیعیان یمن پس از سالها سرکوب توسط وهابون بر علیه حکمت مرکزی متحد شده و گروهی موسوم به الحوثی را تشکیل دادند. الحوثی یک گروه مبارز و جنبش سیاسی  در شمال یمن در استان صعده هستند و به این دلیل "الحوثی" خوانده می شوند که نخستین رهبر آن ها، حسین بدرالدین الحوثی بود که در سال 2004 توسط نیروهای ارتش یمن به کشته شد. جنبش الحوثی همواره از سوی صنعا تحت فشار بوده است. به همین دلیل حوثی‌ها سال هاست که صنعا را به تبعیض سیاسی، اقتصادی و مذهبی علیه جامعه شیعیان این کشور و نقض حقوق مدنی آن ها متهم می‌کنند ریاض در سالهای گذشته کوشیده است حوثی ها و انصار حزب الله را از سیر معادلات سیاسی یمن خارج سازد چرا که به قدرت رسیدن گروههای شیعی در یمن می توانست حلقه قدرت ایران در منطقه و در نزدیک ترین مرز ممکن به عربستان را کامل نماید، زنجیره ای از شیعیان که از ایران و عراق آغاز و به مناطق حساس و نفت خیز یمن منتهی میشد. در واقع قدرت گیری شیعیان در عراق، توانمندی حزب‌الله در مقایسه با رقبای لبنانی و افزایش نفوذ ایران در منطقه و قدرت‌گیری حوثی‌ها، عربستان را در محاصره شیعیان قرار می‌دهد و توان، امکانات و نیز ابزارهای اعمال فشار ایران بر عربستان و متحدان منطقه‌ای آن کشور را افزایش می دهد و به همین دلیل در طی سالهای گذشته عربستان و یمن بارها پیشنهاد میانجی گری ایران در یمن را رد کرده و این کشور را متهم به مداخله در امور داخلی این کشور کردند اما اکنون با پیروزی مخالفان در یمن آل سعود چاره ای به جز آشتی دوباره با ایران ندارد در زمانی که خاورمیانه بیشتر از هر زمان دیگری در آتش و درگیری تروریست هایی است که آل سعود به طرفداری از آنها متهم است،اعراب در تفرقه و انزوای سیاسی هستند و عربستان تقریبا تمامی سیاست هایش با شکست مواجه شده است چاره ای به جز روی آوری دوباره با ایران ندارد تا شاید به این طریق از بار خسارت های سیاسی و حیثیتی خود بکاهد. امروز خاندان صعود بیش از هر زمان دیگری خود را در محاصره تهدید‌ها می‌بیند و ایران شاید راهی برای تبدیل تهدید به فرصت باشد از سوی دیگر ایران نیز در آستانه مذاکرات هسته ای و در برهه ای که خطر داعش هزینه های امنیتی کشور را بالا خواهد برد از این آشتی استقبال کرده است چرا که این بار ایران در موضع قدرت قرار دارد و همسویی با کشورهای مهم منطقه مانند عربستان میتواند قدرت چانه زنی و اقدام در برابر غرب برای ایران را زیاد نموده و شاید اعراب را مجاب نماید که از جبهه مخالف توافق هسته ای ایران و غرب در کنار کشورهایی مانند اسراییل و فرانسه کنار رفته و ایران هسته ای را نه به مثابه تهدید بلکه دوست خود بدانند مذاکرات آشتی جویانه میان ایران و عربستان سعودی ضرورتی است که میتواند منجر به کاهش خشونت ها در منطقه شده و آرامش را به بسیاری از مناطق بازگرداند فرصتی تاریخی که در پرتو سیاست های تنش زدایی تیم دیپلماسی ایران امکان پذیر خواهد بود.