ناگفته های خواندنی از گوهر خیراندیش

صبح ساحل ، هنری - گوهرخيرانديش، چه زماني که نقش زني پيوندخورده با اصالت و پايبند خانواده را ايفا مي‌کند، چه آن موقع که در فيلم‌هايي چون «ارتفاع پست» يا «واکنش پنجم» ظاهر مي‌شود، شمايلي قهرمانانه‌ از خود ارايه مي‌دهد. ماه‌ها پيش او بر اثر سانحه‌اي سر صحنه فيلم «آذر، شهدخت، پرويزو ديگران» راهي بيمارستان شد و خطري بزرگ را از سر گذراند، با اين حال مدتي بعد پر انرژي‌تر از قبل به عرصه‌اي که آن را «مقدس» مي‌شمارد و برايش سال‌ها عمر صرف کرده بازگشت. با گوهر خيرانديش درباره بازي در فيلم «آتش‌بس 2» به گفت‌وگو نشستيم.

نقش «نقره شيرازي» چطور شکل گرفت؟

 بعد از «واکنش پنجم» اين فيلم، دومين همکاري من با تهمينه ميلاني است، همکاري با او هميشه لذت‌بخش است. اين نقشي بود که خانم ميلاني تشخيص دادند که من گزينه مناسبي براي ايفاي آن هستيم. البته در شکل‌گيري اين نقش تجربه‌هاي شخصي کارگردان هم نقش داشت. چون ظاهرا پرستاري با چنين ويژگي‌هايي در خانه‌شان کار مي‌کرده است.

شيرازي حرف‌زدن اين نقش، پيشنهاد چه کسي بود؟

لهجه شيرازي پيشنهاد من بود و خانم ميلاني هم از اين پيشنهاد استقبال کرد. اين نقش را دوست داشتم و انرژي زيادي براي طراحي آن گذاشتم. من‌‌ همان‌طور که «نقره شيرازي» را در فيلمنامه ديده بودم، وارد دفتر کار خانم ميلاني شدم. البته لباس‌هايي که در فيلم به تن من مي‌بينيد هم داستان جالبي دارد. دامن پيچازي چارخانه سبز، مشکي و زرشکي رنگ خودم را به تن کردم، ژاکت مادرم، کلاه دختر کوچکم، عينک همسرم و کفش دختربزرگم را پوشيدم.

من اين نقش را با چنين ظاهري ديده بودم.  اين نقش با اينکه به نسبت نقش‌هاي ديگر کوتاه بود اما دوستش داشتم و تجربه خوبي بود. نقطه‌نظراتم را در ارتباط با اين نقش با خانم ميلاني مطرح مي‌کردم و او با هوشمندي و گشاده‌رويي هر کدام از پيشنهادهايي که مناسب نقش بود را تقويت و هر کدام مناسب نبود را هم رد مي‌کرد. چند روزي که در کنار گروه توليد اين فيلم بودم لحظات خوب و مفرحي برايم بود. در زمان فيلمبرداري لحظه‌هايي از بازي من در فيلم گروه را به خنده مي‌انداخت و فکر مي‌کنم از‌‌ همان لحظه خانم ميلاني متوجه شده بود که تماشاچي هم با نقش ارتباط برقرار مي‌کند.

‌ اين نقش از ابتدا با همين نام، «نقره شيرازي» در فيلمنامه  بود؟

بعد از خواندن فيلمنامه روزي به دفتر خانم ميلاني رفتم و بخش اول معرفي خودم را برايش بازي کردم. «نقره شيرازي» در معرفي خودش مي‌گويد که مادرش هفت‌بچه داشته که همه آنها مرده‌اند و مادر نذر مي‌کند، اگر بچه آخر زنده بماند، گلدسته‌هاي «بي‌بي‌زينبيه» را نقره کند.«بي‌بي‌زينبيه» امامزاده‌اي نزديک خانه مادرم در شيراز است. فکر کردم ترکيب اسم نقره و فاميلي شيرازي مناسب نقش باشد. وقتي نقش را بازي کردم او با شنيدن اين پيشنهادات سر شوق آمد و پشت ماشين تحريرش نشست و آنها را در دل فيلمنامه تاپپ کرد و حاصل اين همفکري‌ها شد «نقره شيرازي» که زني است خوش‌مشرب، با تجربه و دوست‌داشتني، که انگليسي هم بلد است حرف بزند. چراکه فکر کردم يکي از شوهرانش مثلا در شرکت نفت کار مي‌کرده و انگليسي هم بلد بوده و به تبع از او ياد گرفته است. از سوي ديگر بخشي از روانشناسي داستان که از زبان دکتر روايت مي‌شود، در رفتار اين شخصيت گنجانده شده است.بله. اين زن با همه اينکه سواد آکادميک ندارد، اما تجربه زندگي‌کردن دارد و به‌نوعي تجربه خودش را با اين زوج درميان مي‌گذارد. آتيلا پسياني نقش‌اش را به‌خوبي ايفا کرده و من فکر مي‌کنم نکاتي که از زبان يا رفتار «نقره» در بحث روانشناسي فيلم ديده مي‌شود، در همين حد کفايت مي‌کند.شايد اگر نکاتي در ارتباط با زندگي مشترک توسط «نقره» مطرح مي‌شد، ممکن بود موردقبول واقع نشود. خانم ميلاني دوست داشت بخشي از شخصيت «نقره» کاملا مطيع و طرفدار مرد باشد و اين وجه از شخصيت او را پررنگ‌تر نشان دهد. تا به امروز نظرات مختلفي درباره اين نقش شنيده‌ام و فکر مي‌کنم مخاطب با آن ارتباط خوبي برقرار کرده باشد. اساسا فضاي کارهاي خانم‌ميلاني بستري براي شکوفايي بازيگرانش فراهم مي‌کند و اين اتفاق خوبي است.

‌‌شما سکانس‌هايي هم با آقاي‌ملک‌مطيعي بازي داشتيد. چطور تجربه‌اي بود؟

آقاي ملک‌مطيعي بسيار حضور محکم و تاثير‌گذاري داشتند. در برداشت‌ اول ديالوگ‌ها را بدون هيچ مکثي مي‌گفتند، البته بخشي از اين ديالوگ‌ها بداهه بود که کاملا برگرفته از حس دروني و زلال او بود که از زبانش جاري مي‌شد و همه را تحت تاثير قرار مي‌داد. خوشحالم در اين فيلم در مقابل او بازي کردم و تجربه بسيار خوبي بود.

‌بعد از 22سال بار ديگر مقابل دوربين آقاي‌جوزاني هستيد. کمي درباره نقشي که اين روز‌ها در فيلم «ايران برگر» ايفا مي‌کنيد، بگوييد.

بله. من و آقاي‌جوزاني سال‌ها پيش در فيلم «يک مرد  يک خرس» تجربه همکاري داشتيم. بازي در اين فيلم هم داستان جالبي دارد. خاطرم هست، در يکي از روزهاي فيلمبرداري اين فيلم، صبح زود همسرم، زنده‌ياد جمشيد اسماعيل‌خاني سر صحنه رفتند و بعد از چندساعت همراه با آقاي‌جوزاني به خانه برگشت.آقاي‌جوزاني به من گفت: «گوهر، عموجان پاشو بريم سر صحنه فيلمبرداري» از من خواستند در فيلم بازي کنم و من تعجب کردم، با خنده و شوخي با موضوع برخورد و سعي کردم صبحانه‌اي براي همسرم و آقاي‌جوزاني تدارک ببينم. اما آقاي‌جوزاني روي تصميم‌شان جدي بودند و به حضور من نياز بود. گفتند که بايد‌‌ همان‌روز نقش زني را بازي کنم دختر زاست و شوهرش براي اينکه براي او پسري نياورده، سرش هوو آورده و امروز جشن عروسي شوهرش با آن خانم است و من‌‌ همان کسي بودم که بايد ميهماني را به هم مي‌ريخت.کم‌کم باور کردم. صبحانه را خورديم و سر صحنه فيلمبرداري حاضر شدم. گريم شدم و لباس پوشيدم و نقش آن زن را بازي کردم. خودم هم وقتي پس از اين‌ همه‌سال اين نقش را به خاطر مي‌آورم و مرور مي‌کنم، دوستش دارم. حس خوب من از اين بازي به اين دليل است که به جملات آقاي‌جوزاني و ديالوگ‌هاي نقش، احساسات خودم را هم اضافه کردم و آنچنان مظلوميت زن را که گناهي نداشته دختر به دنيا آورده، فرياد زدم و گريه کردم که همه را تحت‌تاثير قرار دادم.بعد از آن سکانس، آقاي‌جوزاني، عوامل فيلم و جمعيتي که به‌عنوان هنرور در آنجا جمع شده بودند، از اجراي اين نقش راضي بودند و آقاي‌جوزاني از همه خواست برايم دست بزنند. اين را نگفتم که بگويم خوب بازي کردم، بلکه‌‌ همان تشويق عوامل و راضي‌بودن کارگردان دستمزدي براي من بود.اما در مورد «ايران برگر» اجازه دهيد که از طرح اصلي فيلمنامه زياد صحبت نکنم، اما نويد آن را دهم که تماشاچيان ما شاهد قصه بسيار جذاب و ديدني توسط بازيگران بسيار باتجربه مثل علي نصيريان، محسن تنابنده، شهره لرستاني و دوستان ديگر خواهند بود. خوشحالم آقاي تورج منصوري مدير فيلمبرداري که دوست و همکار هميشگي آقاي‌جوزاني هستند نيز در اين کار حضور دارند و البته همراهي بازيگران جوان و بااستعدادي که قطعا اين فيلم را ديدني خواهد کرد.