دلالان، بازار خرماي هرمزگان را تلخ کرده اند

صبح ساحل ، اجتماعی - نخلداران هرمزگان مي گويند اوضاع خريد و فروش خرما به واسطه حضور پر رنگ دلالان در بازار به شدت نابسامان شده است.دلالان، بازار خرماي هرمزگان را تلخ کرده اندآنان که اغلب از نخلداران منطقه رودان هستند، در گفت وگو با ايرنا از پايين بودن قيمت فروش محصول خود گلايه دارند و عنوان مي کنند: هزينه هاي توليد و برداشت خرما از قيمت فروش آن پيشي گرفته و آنان را متضرر کرده است. کشاورزان با اشاره به اين که بخش قابل توجهي از محصول منطقه بر اثر طوفان از بين رفته است، مي گويند: انتظار مي رفت امسال خرماي رودان با قيمت خوب و راضي کننده اي به فروش برسد اما اُفت محسوس قيمت اين محصول، آب پاکي را روي دست کشاورزان منطقه ريخت و سود حاصل از خريد و فروش آن به جيب دلال ها رفت.اکنون نخلداران اين استان به دنبال يافتن مشتري مناسب براي محصول توليد شده خود هستند و به حمايت نهادهايي چون جهاد کشاورزي و تعاون روستايي نياز دارند.يک نخلدار روداني با تاکيد بر اين که افت محسوس قيمت محصول خرما، کشاورزان منطقه را با مشکلات متعددي رو به رو و آنان را متضرر ساخته است، بيان کرد: کشاورزان هزينه هاي قابل توجهي براي توليد محصول از جمله خريد و تامين کود و سم، آبياري (بهاي آب و برق) و مخارج نيروي انساني در بخش هاي کاشت، داشت و برداشت صرف کرده اند، اما با وضعيت کنوني قيمت خرما، جز ضرر و زيان، چيز ديگري عايد توليدکنندگان نشده است.رضا نجفي با يادآوري اين که اقليم گرم و خشک شهرستان و شرايط بحراني سفره هاي آب زيرزميني، کشاورزي در منطقه را با خطر پذيري بسيار بالا مواجه کرده است، اضافه کرد: بهره برداران منطقه در شرايط بسيار سختي محصول توليد مي کنند اما در بيشتر موارد آنان نه تنها سودي از توليد محصولات نمي برند بلکه حتي آن را زير قيمت تمام شده مي فروشند.وي با بيان اين که سود حاصل از فروش محصولات کشاورزي همواره به جيب واسطه ها مي رود، اظهار کرد: دلال ها تنها کساني هستند که هميشه بيشترين سود حاصل از توليد و فروش محصولات کشاورزي را به جيب مي زنند.نجفي ادامه داد: برخي از بهره برداران مي توانند محصول خود را به بازارهاي داخلي و حتي بين المللي حمل و عرضه کنند و سود حاصل از فروش مستقيم به جيب خود آنان مي رود اما در اين ميان متضرران واقعي آن دسته از کشاورزاني هستند که به علت نداشتن توان مالي لازم، مجبورند محصول خود را به واسطه ها و دلال ها بفروشند.اين نخلدار کوتاه کردن دست دلال ها از بازار را بزرگترين و مهمترين مطالبه کشاورزان منطقه دانست و گفت: سال هاست که بهره برداران منطقه با مشکلاتي نظير خشکسالي، بيماري جاروک و نابودي ليموترش و هزينه هاي بالاي توليد محصولات کشاورزي دست و پنجه نرم مي کنند و مسوولان همواره از تلاش براي کوتاه کردن دست واسطه ها از بازار عرضه و تقاضا خبر مي دهند اما اين وعده نيز مانند وعده ايجاد صنايع تبديلي، هيچگاه عملي نشده است.

* کلان مالکان به ساير کشاورزان اجازه فعاليت نمي دهند

از سوي ديگر شماري از کشاورزان منطقه مدعي هستند وجود کشاورزان کلان مالک در شهرستان دليل اصلي افت قيمت و نرخ محصولات کشاورزي بويژه خرما است.آنان مي گويند: کلان مالکان با استفاده از سرمايه خود بازار را در دست گرفته و به ساير کشاورزان اجازه فعاليت نمي دهند.عده ديگري از کشاورزان نبود صادرات، سوء استفاده دلال ها و واسطه هاي غير بومي و نبود صنايع تبديلي را از دلايل عمده قيمت پايين محصول خرما در منطقه و متضرر شدن کشاورزان دانستند.اين باغداران معتقدند: سياست ها و برنامه هاي دولت در راستاي حمايت از بخش کشاورزي در حوزه نرخ گذاري و قيمت خريد تضميني محصولات کشاورزي بايد کارآمد باشد و جهاد کشاورزي و تعاون روستايي هر ساله در فصل برداشت انواع محصولات کشاورزي از حمايت هاي دولت ازکشاورزي خبرمي دهند.آنان ادامه دادند: نرخ خريد تضميني از سوي تعاون روستايي همواره پايين تر از قيمت پيشنهادي از سوي واسطه ها است، از اين رو کشاورزان راغب به فروش محصولات کشاورزي خود به واسطه ها مي شوند.اين باغداران اضافه کردند: واسطه ها با قيمت پيشنهادي بالاتر نسبت به نرخ تضميني تعاون روستايي، اقدام به جذب مشتري مي کنند و پس از آن که مشتري خود را جذب کردند قيمت ها را بالا و پايين مي کنند و در اين ميان کشاورزاني که زير قرض رفته اند، دو راه بيشتر ندارند يا اين که به خواسته دلال ها تن دهند و يا اين که از فروش و عرضه محصول توليدي خود خودداري کنند.اين گروه از باغداران، کشاورزان و نيز برنامه ها و سياست هاي دولت در حمايت از بخش کشاورزي (قيمت تضميني خريد محصولات) را بازنده هاي هميشگي رقابت دلال ها با دولت و تشکل هاي صنفي بخش کشاورزي دانستند.يکي از باغذاران با تاکيد بر ضرورت کمرنگ کردن نقش واسطه ها از سوي دولت و تشکل هاي صنفي اظهار کرد: نقش واسطه ها در بخش کشاورزي همچنان پررنگ است و کشاورزان نيز بنا به دلايلي ناچار به فروش محصولات خود به اين قشر هستند اما همين کشاورزان به شدت اعتقاد دارند که تنها رنج و زحمت توليد محصولات کشاورزي بر دوش آن هاست و سود اصلي تمام اين زحمات شبانه روزي را دلال ها، به جيب مي زنند.محمود احمدي زاده ادامه داد: در اختيار نداشتن پول نقد کافي از سوي کشاورزان اولين دليلي است که موجب مي شود بهره برداران بخش کشاورزي برخلاف ميل خود، براي فروش محصولات به سوي دلال ها گرايش پيدا کنند.وي اضافه کرد: دسترسي نداشتن به بازار مناسب و ساماندهي نشدن شرکت هاي تعاوني براي خريد محصولات موجب شده گرايش به دلال ها از سوي کشاورزان بيشتر شود و از سوي ديگر از آنجا که بيشتر کشاورزان امکان حمل بار به بازار را ندارند، به ناچار محصول خود را با قيمت پايين تر به واسطه ها مي فروشند.احمدي زاده با بيان اين که جبران هزينه هاي کاشت، داشت و برداشت با توجه به گراني دستمزد کارگر و نهاده هاي کشاورزي، حمايت دولت را مي طلبد، بيان کرد: نبود نظارت بر فعاليت دلال ها و نداشتن تعهد واقعي از سوي تعداد پرشماري از اين واسطه ها موجب شده وضعيت عادي بازار دچار مشکل شود و حصولات کشاورزي با قيمت ناچيز از توليدکنندگان خريداري و همان محصول با قيمت بالا به مصرف کنندگان عرضه شود.

* نتيجه نابساماني بازار، دامن توليدکننده و مصرف کننده را با هم مي گيرد

کشاورز ديگري بر حمايت جدي و بيش از پيش دولت از بخش کشاورزي تاکيد کرد و افزود: دولت بايد با هدايتگري توليد، خريد و توزيع و سامان دهي تشکل ها و تعاوني ها در سيستم عرضه محصولات کشاورزي، دست دلال ها و واسطه ها را از نظام توزيع کوتاه کند و اجازه ندهد اين گروه سودجو، منابع درآمدي کشاورزان را به نفع خود، ضايع کنند.محمد نجفي با اشاره به نقش تعاوني هاي روستايي در خريد و توزيع محصولات کشاورزي، اظهار کرد: در صورتي که اين تعاوني ها به درستي مديريت شوند و محصولات کشاورزان را در زمان توليد با قيمت مناسب خريداري کنند، کشاورزي بيش از پيش رونق خواهد گرفت.وي با ابراز نارضايتي از قيمت و نابساماني بازار خريد و فروش خرما بيان کرد: قيمت تضميني کنوني خريد اين محصول نه تنها رضايت بخش نيست بلکه جوابگوي هزينه هاي سرسام آور توليد نيز نمي باشد.نجفي خاطر نشان کرد: با گسترش آفت جاروک ليموترش، در پي خشکسالي هاي اخير و از بين رفتن باغات ليموترش، جهاد کشاورزي کشاورزان را به کاشت نخيلات و توسعه نخلستان ها ترغيب کرد و کشاورزان اميدوار بودند با کاشت اين الگوي کشت بحران اقتصادي فراروي اقتصاد شهرستان برطرف خواهد شد اما افت يکباره قيمت محصول خرما ضررهاي جبران ناپذيري را بر بهره برداران منطقه وارد کرد.وي با اشاره به هزينه هاي بالاي کاشت، داشت و برداشت خرما بيان کرد: ارتفاع بلند نخل، خطراتي که براي کشاورزان ايجاد مي کند و سختي کار نخيلات موجب کاهش کارگران و افزايش دستمزد آنان شده به گونه اي که در بسياري از موارد قيمت تمام شده توليد و عرضه يک کيلو خرما بيش از قيمت خريد و فروش است.نجفي با اشاره به قيمت تضميني انواع خرما از سوي تعاون روستايي اظهار کرد: هر کيلو گرم خرماي مرغوب، توليد امسال و داراي بسته بندي مضافتي با قيمت تضميني 11 هزار و 850 ريال، کريته و هليلي 9 هزار و 200 ريال، مرداسنگ و شاهاني هشت هزار و 200 ريال و ساير ارقام 6هزار و 500 ريال از سوي تعاون روستايي خريداري مي شد که اين نرخ با توجه به هزينه هاي کاشت، برداشت و بسته بندي براي کشاورزان هرگز مقرون به صرفه نيست.اين کشاورز با بيان اين که افت شديد قيمت محصول اميد کشاورزان را نااميد کرده است، خاطر نشان کرد: به دليل پايين بودن قيمت و مقرون به صرفه نبودن قيمت ها، عده زيادي از کشاورزان موفق به فروش محصول توليدي خود نشده اند.

* بهبود بازار خرما نيازمند ايجاد و توسعه صنايع تبديلي و بسته بندي

يک کارشناس ارشد باغباني در گفت و گو با ايرنا اظهار کرد: يکي از مهمترين عواملي که موجب شده خرما به قيمت واقعي خود دست نيابد و کشاورزان نتوانند آن گونه که بايد از نخيلات و فعاليت هاي خود درآمدزايي کنند، دست نيافتن به بازارهاي هدف و مناسب است.محسن رحيمي افزود: امروزه بسته بندي مناسب يکي از مهمترين فاکتورها براي دستيابي به فروش مناسب است که به علت کمبود و نبود شرکت هاي بسته بندي مناسب، در بيشتر موارد اين محصول در کارگاه هاي محلي و به صورت نامناسب بسته بندي مي شود.وي ادامه داد: اين نوع بسته بندي ها علاوه بر اين که نمي تواند بازار خوبي را به دست بياورند موجب بدبين شدن بازارهاي جهاني نسبت به اين محصول مي شود و نبود تمايل به خريد خرما از سوي مصرف کنندگان را در پي خواهد داشت.رحيمي بر لزوم توسعه صنايع تبديلي در منطقه تاکيد کرد و افزود: ايجاد شرکت هاي متعدد در زمينه صنايع تبديلي خرما يکي از مهمترين عواملي است که مي تواند در توسعه و رونق بخش کشاورزي و بهبود وضعيت کشاورزان نقش مهمي داشته باشد.وي با انتقاد از وضعيت موجود بازار عرضه و تقاضا در منطقه اظهار کرد: همواره کشاورزان هرمزگاني محصولات خود را با قيمت نازل عرضه مي کنند اين مشکل ناشي از آن است که متوليان بخش کشاورزي زمان برداشت محصول مشکلات را لمس مي کنند و بعد از آن به بوته فراموشي سپرده مي شود اين مشکل تنها به محصول خر ما بر نمي گردد و ساير محصولات اعم از مرکبات و صيفي جات را شامل مي شود.رحيمي خاطرنشان کرد: گاهي مشاهده مي شود حضور پررنگ واسطه ها و دلال ها در بازار، قيمت پايين محصولات، نابساماني بازار عرضه و تقاضا دست به دست هم مي دهد تا کشاورزان حتي رغبتي براي برداشت محصول توليدي خود نداشته باشند.

* بسته بودن درهاي صادرات، علت اصلي افت قيمت خرما

برخي از خريداران خرماي رودان علت اصلي افت قيمت را بسته بودن در هاي صادرات جهاني مي دانند.يکي از اين خريداران که خواست نامش در خبر ذکر نشود، اظهار کرد: در گذشته کشورهاي روسيه، اوکراين و کشورهاي عربي از مشتريان پر و پا قرص خرماي رودان بودند اما بسته بودن درهاي صادرات، موجب شده تا کشاورزان منطقه خسارات قابل توجهي را متحمل شوند.وي با بيان اين که خسارت به کشاورزان خسارت به اقتصاد و بنيه اقتصادي منطقه استان و کشور است، خاطر نشان کرد: به نظر مي رسد زمان آن رسيده که مسوولان براي ساماندهي بازار عرضه و تقاضا در حوزه کشاورزي روي کاغذ، چاره و راهکاري اساسي و عملي بيانديشند و از کشاورزان حمايت کنند.مدير جهاد کشاورزي رودان غريب ماندن فوايد، اهميت و ارزش غذايي خرما را از دلايل عمده و اصلي کاهش و افت قيمت اين محصول غذايي مغذي دانست.سهراب مرشدي اظهار کرد: بيشتر افراد از فوايد و مزاياي اين نعمت الهي آگاهي ندارند، از اين رو اين ماده غذايي سرشار از ويتامين، فيبر و مواد معدني، مهجور و غريب مانده است.وي با تاکيد بر ضرورت توجه جدي به حوزه تبليغات در معرفي درخت نخل و محصول خرما ادامه داد: بايد با تبليغات اين ميوه مغذي را به افراد معرفي کرد و خرما را در سبد کالاي مصرفي خانواده ها قرار داد.مرشدي اضافه کرد: بايد با معرفي درست خرما، اين ماده غذايي سرشار از فيبرهاي طبيعي، ويتامين ها و مواد معدني را جايگزين چيپس، پفک، شيريني جات و ساير تنقلات مضر در ميان وعده هاي غذايي خانواده ها کرد.مدير جهاد کشاورزي رودان نبود صنايع تبديلي، نبود بازار ويژه عرضه محصول خرما، مقرون به صرفه نبودن قيمت تضميني خرما با توجه به هزينه هاي بالاي برداشت و بسته بندي اين محصول، وجود واسطه ها و بسته بودن درب هاي صادرات را از ديگر دلايل افت قيمت اين محصول دانست.مرشدي با اشاره به قيمت تضميني خريداري محصول خرما از سوي تعاون روستايي، خاطر نشان کرد: نرخ کنوني در مقايسه با هزينه هاي کاشت، داشت، برداشت و بسته بندي بسيار ناچيز است از اين رو کشاورزان، تمايلي براي فروش محصولات خود به تعاون روستايي با اين قيمت را ندارند.وي با اشاره به اين که اکنون نخلداران منطقه با مشکلات فراواني دست و پنجه نرم مي کنند، راه برون رفت از اين مشکلات را ايجاد صنايع تبديلي و اعطاي تسهيلات بلاعوض و يا با بهره کم به کشاورزان دانست.وي بيان کرد: بايد با اعطاي اين تسهيلات به کشاورزان کمک کرد تا آنان بتوانند با اصلاح، نوسازي و توسعه باغ ها، هرس کردن و مبارزه با آفات، محصول با کيفيت توليد و به بازار مصرف عرضه کنند و رشد، رونق و شکوفايي اقتصادي منطقه را رقم بزنند.مرشدي ادامه داد: درخت نخل درخت بسيار مقدس و پر فايده اي است که تنه، شاخ و برگ آن در ساخت خانه، نئوپان، صنايع دستي و غيره مورد استفاده قرار مي گيرد و ميوه آن بسيار مغذي و براي تامين و حفظ سلامت انسان مفيد است.وي خاطر نشان کرد: 9 هزار و 600 هکتار از اراضي شهرستان رودان به نخيلات اختصاص دارد و پيش بيني مي شود امسال 30 هزار تن محصول خرما برداشت و به بازار مصرف عرضه شود.مرشدي با بيان اين که در پي وقوع طوفان بخش قابل توجهي از خرماي منطقه ريزش کرد، افزود: بر اثر طوفاني که پيش از فصل برداشت در منطقه رخ داد، نزديک به 50 درصد از خرماي منطقه از درجه يک به درجه دو و سه تنزل پيدا کرد.وي ادامه داد: اکنون 75 درصد از نخيلات منطقه زير پوشش بيمه محصولات کشاورزي قرار دارند و جهاد کشاورزي به دنبال آن است با تشويق و ترغيب کشاورزان براي بيمه محصولات، ميزان خسارات وارده به بخش کشاورزي را به حداقل برساند.مرشدي با بيان اين که اکنون 60 درصد از سطح زير کشت منطقه به سيستم آبياري تحت فشار مجهز است، خاطر نشان کرد: نخلستان هاي قديمي و رها شده در قالب طرح تجميع به سيستم آبياري تحت فشار مجهز مي شود.در سال گذشته از بيش از 9 هزار هکتار از سطح زير کشت در شهرستان رودان 35 هزار تن محصول خرما برداشت و به بازار مصرف عرضه شد.آل مهتري، نگار، مضافتي، خنيزي، شاهاني، هليلي، پيارم، کريته، مردا سنگ، کلک سرخ، برهي و غيره از ارقام خرما در شهرستان رودان است.

* فوايد شگفت انگيز خرما براي سلامتي

خرما به اين دليل که سرشار از فيبرهاي طبيعي و بسيار غني از ويتامين ها و موادمعدني است، فوايد بي شماري براي سلامتي دارد. اين محصولات طبيعي حاوي روغن، کلسيم، سولفور، آهن، پتاسيم، فسفر، منگنز، مس و منيزيم هستند که براي سلامتي بسيار مفيدند.

گفته مي شود که مصرف يک خرما در روز براي داشتن يک رژيم غذايي متعادل لازم است. خرما به مقابله با يبوست، اختلالات روده، افزايش وزن، مشکلات قلبي، ضعف جنسي، اسهال و سرطان شکم کمک مي کند.فوايد سلامتي خرما، آن را به يکي از بهترين مواد غذايي براي رشد عضلاني تبديل کرده است.خرما پادشاه شيريني ها ناميده مي شود و ماده غذايي ايده آلي است که به راحتي رژيم غذايي شما را متعادل مي کند. خرما ظرف نيم ساعت به بدن خسته شما انرژي ويژه اي مي دهد و بهترين غذا براي زناني است که به تازگي زايمان کرده اند.انجمن سرطان آمريکا مصرف 35-20 گرم خرما در روز را توصيه مي کند. گفته مي شود خوردن يک خرما در روز باعث مي شود تا پايان عمر چشماني سالم داشته باشيد.شهرستان رودان در فاصله 90 کيلومتري بندرعباس قرار دارد، بر اساس آمار سال 1390 جمعيت اين شهرستان 118 هزار و 547 نفر اعلام شده است.رودان يکي از قطب هاي مهم کشاورزي هرمزگان است و اشتغال و اقتصاد آن وابسته به کشاورزي است و 80 درصد از جمعيت اين شهرستان به طور مستقيم و غير مستقيم در بخش کشاورزي، دامداري و صنايع وابسته به آن مشغول فعاليت هستند.43 هزار هکتار از وسعت اين شهرستان زير کشت محصولات کشاورزي است که از اين ميزان 32 هزار هکتار به محصولات باغي و 11 هزار هکتار به محصولات زراعي اختصاص دارد که 27 هزار هکتار از سطح زير کشت شهرستان به سيستم آبياري تحت فشار مجهز است.