زکات واجب الهي

 صبح ساحل ، اجتماعی - در شماره گذشته به بيان اهميت زکات از ديدگاه آيات و روايات پرداختيم. در اين شماره، ادامه آن مطلب پي گرفته مي شود: در تفسير مجمع البيان در ذيل اين آيه آمده است:« يعني اموال را انباشته مي کنند و زکاتش را نمي پردازند، چون از رسول خدا صلي الله عليه و آله روايت شده که فرمود: هر مالي را که زکاتش نپردازي گنج است (و مشمول اين آيه است) اگرچه آشکار و در دسترس باشد، و هر مالي که زکاتش را بپردازي گنج نيست (و مشمول اين آيه نيست) اگرچه در زمين مدفون باشد.

8- زکات در اديان سابق نيز بوده است:

زکات از اختراعات اسلام نيست، بلکه مثل نماز در شرايع پيشين هم وجو داشته است، مانند آنجا که قرآن به حکايت از قول عيسي بن مريم(ع) مي فرمايد:«و اوصاني بالصلاة و الزکاة ما دمت حيا و مرا تا زنده ام و به نماز و زکات سفارش کرده است» و آنجا که يکي از صفات حضرت اسماعيل را اين طور بيان مي کند:«و کان يأمر اهله بالصلاة و الزکوة- او همواره خانواده خود را به نماز و زکات امر مي کرد»

ب) روايات:

1 - زکات به عنوان يکي از پايه هاي دين اسلام شمرده شده است: ائمه (ع) در روايات متعددي فرموده اند:« بناي اسلام بر پنج پايه استوار است :نماز،حج، زکات، روزه و ولايت»

2 - بر طبق روايات، شرط قبولي نماز پرداخت زکات است.

پيامبر(ص) در آخرين خطبه خود فرمود: «اي مردم زکات اموال خود را بپردازيد. پس هرکس زکات نپردازند، براي او نه نمازي است ونه حجي ونه جهادي.»

3 -پيامبر اکرم(ص) کساني را که زکات نمي پرداختند از مسجد بيرون مي کردند.

در اين رابطه روايتي از امام باقر(ع) نقل شده است که ايشان در اين روايت بيان نموده اند که پيامبر اکرم(ص) 5 نفر از مسلمانان را به علت نپرداختن زکات از مسجد بيرون نمودند. متن روايت در زير آمده است: عن ابي جعفر(ع):« قال بينا رسول الله(ص) في المسجد اذ قال قم يا فلان قم يا فلان حتي اخرج خمسة نفر فقال اخرجوا من مسجدنا لاتصلوا فيه و انتم لاتزکون»

4 -پرداخت زکات باعث از بين رفتن فقر مي شود و از جمع شدن ثروت در يکجا جلوگيري مي کند و نپرداختن آن باعث پيدايش فقرا و افزايش فقر در جامعه مي گردد.

در بسياري از روايات، هدف از وضع زکات، جلوگيري از جمع شدن ثروت در يکجا و افزايش اموال فقرا بيان شده است، که اگر اين دو کار صورت گيرد خودبخود فقر ريشه کن خواهد شد و پس از مدتي فقرا نيز به جمع زکات دهندگان خواهند پيوست و اگر زکات پرداخت نشود فقر در جامعه افزايش خواهد يافت.

در حديثي از امام صادق ع مي خوانيم:«و لو الناس ادوا زکاة اموالهم ما بقي مسلم فقيراً محتاجا»...« ان الناس ما افتقروا و لا احتاجوا و لا جاعوا و لا عروا الا بذنوب الاغنيا» (اگر همه مردم زکات اموال خودا را بپردازند مسلماني فقيرو نيازمند، باقي نخواهد ماند، و مردم فقير ومحتاج وگرسنه و برهنه نمي شوند مگر به خاطر گناه ثروتمندان)

5 - پرداخت زکات باعث بيمه شدن اموال مي شود.

بسياري از روايات تاکيد دارند که دليل تلف شدن بسياري از اموال، نپرداختن زکات است و بيان مي کنند که پرداخت زکات باعث بيمه شدن اموال مي شود.

در حديثي از امام موسي بن جعفر (ع) آمده است:« حصنوا اموالکم بالزکاة» « اموال خود را با دادن زکات حفظ کنيد»

6 - سرنوشت کساني که زکات نمي دهند بسيار ناگوار است:

برخي از روايات بيان مي کنند کساني که زکات نمي دهند به دين يهود يا مسيحيت مي ميرند و وقتي حضرت قائم (عج) قيام مي کنند گردن مانعان زکات را خواهند زد.

امام صادق (ع) در اين رابطه فرمودند: من منع قيراطا من الزکاة فَليَمُت اِن شاءَ يهوديا او نصرانيا. کسي که يک قيراط از زکات را نپردازد به دين يهود يا مسيحيت مي ميرد.

ادامه در شماره بعد . . .

* رييس اداره زکات کميته امداد استان هرمزگان