«پـالـم» عاملي براي رونق فروشگاه‌هاي لبنيات سنتي

صبح ساحل ، حوادث - در يخچالش همه جور ماست داشت؛ ماست پرچرب و کم‌چرب، کوچک و بزرگ، گوسفندي، گاوي و گاوميش؛ اما تنها شير گاو را به عموم مي‌فروخت و وقتي از او طلب شير گاوميش کردم گفت: اين شير خيلي چرب است و تنها به افراد خاص فروخته مي‌شود.به گزارش فارس، با توسعه و افزايش شير و لبنيات پاستوريزه و ممنوعيت عرضه لبنيات سنتي در شهرها ماست بندي‌ها و لبنياتي‌هاي سنتي در شهرهاي بزرگي مانند تهران خبري نبود کم کم داشت به خاطره تبديل مي شد اما در ماههاي اخير و به خصوص بعد از اعلام وجود ناخالصي هايي مانند پالم در لبنيات بار ديگر کار و بار ماست بندها و لبنياتي‌هاي سنتي سکه شده و مثل قارچ در هر محله اي مي رويند.توصيه هاي وزارت بهداشت و نگراني از گسترش بيماريهاي مشترک بين انسان و دام مانند تب مالت باعث شده بود تا بسياري از مردم ترجيح دهند ماست و شير خود را از فرآورده هاي بسته بندي و مجوز دار خريداري کنند که به آنها سالم بودن اين محصلات را تضمين مي‌دادند.صنعت شير پاستوريزه خيلي زود توانست ميان مردم جاي خود را باز کند و مردم بدون ترس از ابتلا به بيماري‌هايي مانند تب مالت از محصولات لبني استفاده کنند.صف‌هاي طولاني براي گرفتن شير شيشه‌اي در مقابل بقالي‌ها شکل مي‌گرفت و زن و بچه و پير و جوان صبح زود در انتظار خودروي حامل شير مي‌ايستادند. خيلي‌ها از شب قبل در صف زنبيل مي‌گذاشتند تا شيرشان را بخرند.با افزايش تعداد توليدکنندگان لبني، ذائقه مردم رفته رفته از شيرهاي سنتي به سمت شيرهاي بسته بندي پاستوريزه در حال  تغيير بود تا اينکه سر و صدايي به پا شد، وزارت بهداشت رسماً اعلام کرد که در برخي لبنيات از روغن پالم استفاده مي شود، خبري که مثل بمب همه جا پيچيد و البته شايد بدون توضيحات کافي و همين علت هاله اي از شايعه نيز پيرامون اين خبر را فراگرفت.در گذشته نيز چنين اخبار و شايعاتي در رسانه ها بود، مثل آلودگي برخي شيرهاي پاستوريزه به وايتکس يا استفاده از شير خشک در برخي از اين محصولات. حتي برخي مردم نيز تصورشان از اين شيرها اين است که اين شيرها مثل آب هستند و اصلاً مزه ندارند که البته بسياري از اين شايعات و تصورات ناشي از اطلاع ساني ناقص و صحبتهاي عوامانه بود.حسن قاضي زاده هاشمي، وزير بهداشت دوازدهم تير در جمع خبرنگاران حاضر شد و تاکيد کرد که مردم از خريد شير‌هاي پر چرب و برخي محصولات لبني خودداري کنند چرا که چربي اين محصولات به علت استفاده از روغن پالم است و طبيعي نيست.وي گفت: «بسياري از چربي‌هاي محصولات لبني به خاطر روغن پالم است نه به خاطر چربي طبيعي شير و مردم بدانند که هزينه را براي چه شيري پرداخت مي‌کنند».وزير بهداشت که در حاشيه همايش ترويج تغذيه با شير مادر صحبت مي‌کرد، حتي در واکنش به اين موضوع که مي‌گويند اين شيرها از شيرخشک تهيه مي‌شوند واکنش نشان داد و گفت: نمي‌گويم شير خشک خوب است اما روغن پالم به مراتب بدتر از آن است.اين اظهار نظر کافي بود تا ته مانده اطمينان مردم به کارخانه‌هاي لبني از بين برود و بار ديگر به سمت ماست‌بندي‌هايي که چند وقتي بود با شکل و شمايل جديد کار خود را آغاز کرده بودند، متمايل شوند.

 وايتکس داخل شير مي‌ريزند

اکنون بار ديگر مردم در مقابل لبنيات فروش‌هاي سنتي صف مي‌کشند و محصولات متنوع آنها را که فاقد هر گونه مجوزي از وزارت بهداشت يا سازمان استاندارد است، مي‌خرند.برخي از اين مشتريان در پاسخ به اين سوال که چرا محصولات کارخانه‌اي را خريداري نمي کنند مي‌گويند: «شما مطمئني که آن چيزي که به اسم شير مي‌فروشند واقعاً شير است؟».در حال گفت‌وگو با يکي از مشتريان لبنياتي محل بودم که مرد جواني با صداي بلند گفت: «آقا وايتکس داخل شير مي‌ريزند تا سفيد بشه و خراب نشه». بلافاصله در تاييد حرف‌هاي اين مشتري، نفر ديگري گفت: «پالم آقا!! پالم! مگر خبر نداري که گفتن شير و ماست کارخانه‌اي پالم داره؟».

به سراغ مسئول لبنياتي رفتم تا از او در مورد محصولاتش سوال کنم. از او پرسيدم: «داخل يخچال انواع ماست؛ گوسفندي، گاوي و گاوميش داري، آيا شير اين حيوانات را هم مي‌فروشيد؟»

با روي گشاده گفت: «خير! شير گوسفند ماندگاري کمي دارد و درصد آلوده شدنش به ميکروب بيشتر و نگهداري آن سخت است، بنابراين شيرگوسفند را به سرعت تبديل به محصولات لبني مي‌کنيم. شير گاوميش هم که خيلي چرب است و خودمان به کسي توصيه نمي‌کنيم که شير گاوميش بخورد. اين شير را بيشتر به صورت سفارشي براي افراد خاص تهيه مي‌کنيم. تنها شير گاو است که به عموم مي‌دهيم فروخته مي‌شود.»وقتي در مورد شير گاو توضيح مي‌داد به مخزن شير پشت سرش اشاره کرد که روي آن برچسب بزرگي نصب شده بود و به مشتريان هشدار داده بود که حتماً شير خريداري شده را به مدت 30 دقيقه بجوشانند.از او در مورد اين هشدار پرسيدم که گفت: شير نجوشيده خطر ابتلا به تب مالت را افزايش مي‌دهد و ما نيز از آنجايي که خودمان شير را نمي‌جوشانيم، به مردم توصيه مي‌کنيم که حتماً شير خريداري شده را نيم ساعت بجوشانند، حتي در اين موضوع به نصب هشدار در مغازه اکتفا نمي‌کنيم و به هر مشتري که شير مي‌خرد به صورت شفاهي نيز اين موضوع را متذکر مي‌شويم.»

يکي از مشتريان که براي خريد دوغ به اين مغازه آمده بود در تعريف از محصولات اين مغازه ‌ها مي‌گفت: «دوغ کارخانه اي که دوغ نيست، از اين دوغ‌ها بخر اين قدر غليظ هست که بايد با آب قاطيش کني.»

دخترم شير کارخانه‌اي دوست دارد/ تغيير ذائقه نسل جديد در مصرف شيردر ميان مشتريان دختربچه‌اي با روپوش مدرسه در کنار مادرش حضور داشت، به سمت او رفتم و پرسيدم: «شيري که از اينجا مي‌خريد خوشمزه‌ است؟ دوست داري؟» خجالت کشده بود و جوابي نمي‌داد، مادرش با خنده گفت: «دخترم شير کارخانه‌اي دوست دارد. از مزه و بو اين شيرها بدش مياد، اما خود من و شوهرم از شيرهاي باز مصرف مي‌کنيم.»

آرش رشيديان، معاون بهداشتي دانشگاه علوم پزشکي تهران در علت گرايش کودکان به شيرهاي کارخانه‌اي را تغيير ذائقه اين افراد مي‌داند و مي‌گويد: اين افراد از بدو تولد از شيرهاي کارخانه‌اي استفاده کرده‌اند و اکنون ذائقه آنها شيرهاي کارخانه‌اي را مي‌پسندد. برعکس نسل قديمي تر که به عقيده‌شان شيرهاي کارخانه‌اي شير نيست و شيرخشک است، نسل جديد شير کارخانه‌اي را شير مي‌داند و تمايلي به مصرف شير باز ندارد.»رشيديان همچنين به شهروندان توصيه کرد که از خوردن محصولات لبني پرچرب حذر کنند چرا که چربي آنها از نوع حيواني است و براي بدن ضررهايي به همراه دارد.اما نکته جالب اين است که گرچه رئيس سازمان غذا و دارو نيز به مانند رشيديان به مردم توصيه مي‌کند که از مصرف شير پرچرب حذر کنند، بسياري از شهروندان معتقدند که شير بايد چرب باشد و شيري که چربي ندارد از شير خشک توليد شده اصلاً شير نيست.رسول ديناروند، رئيس سازمان غذا و دارو در اين مورد به فارس گفته است: توصيه ما اين است که مردم از محصولات کم چرب لبني استفاده کنند چرا که چربي موجود در اين محصولات براي بدن مضر است.

 محصولات لبني باز بهداشتي نيست

رشيديان معاون بهداشتي دانشگاه علوم پزشکي تهران نيز در مورد نظارت بر فروشگاه‌هاي محصولات لبني گفت: ما نظارت دقيقي بر فعاليت آنها داريم، گرچه مجوز فعاليت آنها را ما صادر نمي‌کنيم، اما بر محصولات آنها نظارت دقيق داريم.وي با بيان اينکه مصرف اين محصولات توصيه نمي‌شود تأکيد کرد: مراحل استريزه و پاستوريزه کردن محصولات لبني بايد با دقت انجام شود و از آنجايي که اين مراحل در فروشگاه‌هاي لبني صورت نمي‌گيرد، احتمال آلودگي اين محصولات به انواع ميکروب‌ها نيز وجود دارد.در اين ميان عده‌اي معتقدند که شير‌هاي آلوده‌اي که کارخانه‌ها از خريد آن از دامپروري‌ها خودداري مي‌کنند، به فروشگاه‌هاي لبنياتي فروخته مي‌شوند و اين موضوع ممکن است که مشکلاتي براي شهروندان ايجاد کند.رشيديان اين موضوع را نه تاييد کرد و نه تکذيب و تنها بر نظارت بارزسان بهداشت بر لبنيات فروشي‌ها تاکيد کرد.اما مدير يکي از فوشگاه‌هاي لبني با رد اين موضوع گفت: ما محصولات خود را از دامپروري‌هاي مجاز و استاندارد خريداري مي کنيم و حتي محصولاتي مانند شير گوسفند که احتمال آلودگي آن زياد است را به مشتريان نمي‌فروشيم.وي تاکيد کرد: شير خريداري شده هيچ مشکلي ندارد چرا که از دامپروري‌هاي مجاز و مطمئن خريداري مي‌شود.

 ماست‌هايي که به جاي ترشيدن، کپک مي‌زنند/

يکي از شهروندان مشتري پروپاقرص فروشگاه‌هاي لبني و محصول ماست آنها است.وي در مورد اينکه چرا به جاي محصولات کارخانه‌اي از محصولات فروشگاه‌هاي لبني استفاده مي‌کند مي‌گويد: «شما ماست کارخانه‌اي را 5 روز در يخچال نگهداري کنيد به جاي ترش شدن کپک هاي رنگ و وارنگ مي‌زند اما ماست اينجا هم دير ترش مي‌شود و هم کپک نمي‌زد و آب نمي‌اندازد».بسياري از افرادي که به خريد ماست از لبنيات‌ فروشي‌ها مي‌پردازند کپک زدن ماست‌هاي کارخانه‌اي را دليلي بر استفاده آنها از شيرخشک مي‌دانند و مي‌گويند: «ماست‌ نبايد کپک بزند».يکي از مشتريان فروشگاه لبني مدعي است که در بيمارستان ... مشغول به کار است و تمام پزشکان و مسئولان بيمارستان هم از فروشگاه‌هاي لبني خريد مي‌کنند.وي در اين زمينه مي گويد: «من در بيمارستان ... کار مي کنم و تمام پزشکان آنها خودشان از فروشگاه‌هاي لبني خريد مي کنند، چطور مي شود که آنها محصولات کارخانه‌اي نمي‌خرند؟ خب معلوم است مي دانند که اين محصولات مشکل دارند.

 پالم و رونق بازار فروشگاه‌هاي لبني

وقتي وزير بهداشت از وجود پالم در شير و ماست سخن مي‌گفت هرگز فکر نمي‌کرد که اين حرف او در وهله اول به کاهش سرانه مصرف لبنيات در کشور منجر شود و در وهله دوم به کسب و کار فروشگاه‌هاي لبني رونق ببخشد.اين کسب و کار آن قدر رونق گرفته که تعدادي از اين فروشگاه‌ها به تاسيس شعبه‌هاي ديگري در نقاط مختلف تهران اقدام کرده‌اند و براي خود دبدبه و کبکبه‌اي به راه انداخته اند.گرچه در توضيحات تکميلي که ديناروند، رئيس سازمان غذا و دارو داد، بر عدم استفاده از پالم در شير تاکيد شده بود اما با اين وجود مردم اطمينان خود را به محصولات کارخانه‌اي از دست داده‌اند.

مردم به محصولات لبني اعتماد کنند

رئيس سازمان غذا و دارو در گفت‌وگوي تفصيلي با فارس گفته است: قبول داريم اطلاع‌رساني ما درباره روغن پالم به مردم مي‌توانست بهتر باشد به خاطر همين هم وزير بهداشت به ما تذکر داد.

وي با بيان اينکه در شير موردي از تخلف نداشتيم گفت: منظور لبنيات پرچرب بوده است و از چند صد شرکت لبني که در کشور فعال هستند تنها تعدادي آن هم نه در تمامي استانها تخلف کرده‌اند.ديناروند افزود: در ارزيابي اوليه 41 محصول بودند که شناسايي کرده بوديم. همان موقع هم جلوي ورودشان به بازار گرفته شد. در ارزيابي هاي تکميلي هر کدام تأييد شد، کارهاي قضايي آن هم پيگيري شد،تعليق پروانه صورت گرفت. واقعاً اين کارها انجام شده است.بر اساس گفته‌هاي مسئولان بهداشت کشور مشخص است که مردم مي توانند بارديگر به محصولات لبني کارخانه‌اي اعتماد کنند و در استفاده از محصولات لبني باز دقت کنند چرا که احتمال آلوده بودن اين محصولات به ميکروب وجود دارد.

 تب مالت مهمترين بيماري ناشي از آلودگي شير

بيماري تب مالت يا بروسلوز به عنوان يکي از مهمترين بيماري‌هاي مشترک انسان و دام محسوب مي‌شود.باکتري بروسلا که ايجاد کننده بيماري است، طيف وسيعي از پستانداران اهلي و وحشي را مبتلا مي‌سازد.تب مالت از گاو، گوسفند يا بز آلوده به انسان منتقل مي‌شود اما احتمال انتقال آن از انسان به انسان وجود ندارد.