يک طلاق در مقابل 5 ازدواج

صبح ساحل ، حوادث - معاون امور اجتماعي سازمان بهزيستي کشور گفت: بيشترين طلاق‌ها در پنج سال اول زندگي رخ مي‌دهد زيرا بيشترين تعارض نيز در اين دوره اتفاق مي‌افتد.حبيب‌الله مسعودي فريد در گفت‌وگو با ايسنا، در ارتباط با طرح «بشير» (طرح کاهش طلاق) گفت: طرح بشير در چهار مرحله دوران قبل از ازدواج، پس از ازدواج، حين طلاق و بعد از طلاق براي مداخله در امر طلاق و به منظور کاهش آمار طلاق اجرا مي‌شود.وي ضمن اشاره به اينکه سازمان بهزيستي کشور بيش از 15 سال در امور خانواده تجربه داشته و حدود چهار سال است که فعالانه در امر کاهش طلاق به صورت کشوري مداخله مي‌کند، گفت: عواملي چون قانون تسهيل ازدواج جوانان در سال 84 که در آن دولت مکلف به ارائه طرحي جامع براي آموزش و مشاوره پيش از ازدواج جوانان شد و همچنين قانون حمايت از خانواده که در آن قوه قضاييه مکلف به ارجاع متقاضيان طلاق به مراکز مشاوره از جمله مراکز مشاوره بهزيستي شد، سازمان را در اين راستا کمک کرده و باعث حضور فعالانه‌تر سازمان بهزيستي در اين خصوص شد.معاون امور اجتماعي سازمان بهزيستي کشور ادامه داد: سازمان بهزيستي کشور به منظور ايجاد طرحي منسجم و داراي فراگيري بيشتر در اين خصوص، طرح بشير را به مدت يک سال با همکاري قوه قضاييه و سازمان بهزيستي کشور در سال 92 در استان يزد به صورت آزمايشي اجرا کرد.مسعودي‌فريد افزود: با اجراي طرح آزمايشي بشير متوجه شديم هنگامي که مداخلات با همگرايي بيشتري انجام مي‌شود، اثربخشي بيشتري خواهد داشت.وي در اين باره تصريح کرد: اجراي آزمايشي اين طرح در استان يزد باعث کاهش 60 درصدي نرخ طلاق در اين استان شد و 60 درصد کساني که به دادگاه‌ها در استان يزد به منظور ارائه درخواست طلاق مراجعه کرده بودند پس از ارجاع به مراکز مشاوره اين طرح از طلاق منصرف شده و با پيگيري‌هاي بعدي نيز متوجه ثبات اين مساله شديم.معاون امور اجتماعي سازمان بهزيستي کشور ادامه داد: پس از اجراي اين طرح در استان يزد، با پيشنهاد رييس سازمان بهزيستي استمرار اين طرح و چگونگي نهادينه کردن و توسعه آن در ساير استان‌هاي کشور در دستور کار قرار گرفت.مسعودي‌فريد در ارتباط با روند شکل‌گيري طرح بشير گفت: پنج متخصص حوزه خانواده که ساليان متمادي با سازمان بهزيستي کشور همکاري داشته و مولف کتاب و همچنين برگزار کننده کارگاه‌هاي آموزشي متعدد در اين حوزه بودند، در اين طرح با سازمان بهزيستي مشارکت کردند.

وي ادامه داد: دفترهاي امور آسيب‌هاي اجتماعي، توانمندسازي زنان خانواده، پيشگيري از آسيب‌هاي اجتماعي و همچنين خدمات مشاوره روانشناختي و دفتر پيشگيري از اعتياد سازمان بهزيستي به صورت ميان‌بخشي در اين طرح وارد شدند.معاون امور اجتماعي سازمان بهزيستي کشور ضمن اشاره به اينکه ساليانه تعداد زيادي به مراکز مداخله کاهش طلاق درسازمان بهزيستي مراجعه مي‌کنند و براي مثال در سال 92 حدود 70 الي 80 زوج به اين مراکز مراجعه کرده‌اند، گفت: با تحليل پرونده‌هاي اين افراد در سازمان بهزيستي توانستيم عوامل اصلي طلاق را يافته و موضوعات اصلي که بايد بر آنها تمرکز شود را پيدا کنيم.مسعودي‌فريد ضمن تاکيد بر اينکه طرح بشير بشارت‌دهنده زندگي خوب براي خانواده‌هاست، اظهار کرد: در اين طرح به اين نتيجه رسيديم که براي مداخله در امر کاهش طلاق، نبايد منتظر آن باشيم که خانواده‌ها به دادگاه خانواده مراجعه کنند و دادخواست طلاق بدهند زيرا در آن مرحله مداخله بسيار سخت شده و برگرداندن آنها به مراتب سخت‌تر است.وي در اين خصوص تصريح کرد: در اين طرح دوره‌هاي قبل از ازدواج و پس از ازدواج نيز در نظر گرفته شده است، زيرا به اين باور رسيديم که طلاق يک رخداد نيست بلکه يک فرآيند است و مانند ازدواج سلسله اتفاقاتي رخ مي‌دهد که منجر به اين موضوع مي‌شود.

مداخلات قبل ازدواج

معاون امور اجتماعي سازمان بهزيستي کشور درخصوص مداخلات پيش از ازدواج در اين طرح گفت: يکي از نکات مهم در نظرگرفته شده در اين طرح اينست که تمامي دانش‌آموزان به دانشگاه ورود پيدا نمي‌کنند به همين دليل يکي از بهترين مکان‌هايي که مي‌توان اين گروه سني را يافت دبيرستان‌هاست و به اين منظور دانش‌آموزان دبيرستاني خصوصا دختران (به علت پايين بودن سن ازدواج آنها نسبت به پسران) در مدارس آموزش‌هاي لازم در اين خصوص را دريافت مي‌کنند.مسعودي‌فريد ادامه داد: آموزش‌هايي از قبيل انتخاب همسر مناسب، ملاک انتخاب همسرگزيني، نکات مهم در انتخاب همسر و... به ويژه براي دختران دبيرستاني در اين طرح در دبيرستان‌ها ارائه مي‌شود.وي در ادامه تاکيد کرد: براي انجام مداخلات موثر در اين مرحله نيازمند همکاري‌هاي دوجانبه با آموزش و پرورش هستيم.معاون امور اجتماعي سازمان بهزيستي کشور ضمن اشاره به اينکه جامعه هدف بعدي در اين مرحله افرادي هستند که در آستانه ازدواج قرار گرفته و بايد آموزش‌هاي دوران نامزدي و عقد را به آنان ارائه داد گفت: در اين مرحله نياز است که به اين افراد موضوعات مهم در اين دوره را گفته تا بدانند به چه نکاتي بايد دقت شود و همچنين اينکه به خانواده‌ها نيز بايد آموز‌ش هايي ارائه شود تا ملاک و معيارهاي انتخاب همسر مناسب براي فرزندان از جانب خانواده‌ها اصلاح شود و آنها بدانند در چه اموري سخت‌گيري کنند و چه اموري را آسان بگيرند.

مسعودي‌فريد در ادامه تاکيد کرد: ارائه آگاهي به افراد به تنهايي کافي نيست بلکه مهارت‌آموزي نکته مهم در اين فرايند است و بايد افراد ياد بگيرند که چگونه مهارت‌ها را بياموزند و در زندگي خود به کار گيرند.وي ادامه داد: برگزاري جلسات سخنراني در اين موارد خوب است اما نمي‌تواند منجر به تغيير افراد شود زيرا سخنراني منجر به کسب مهارت نشده بلکه افراد را بايد در گروه‌هاي کوچک در کارگاه‌هاي آموزشي جمع کرده و مهارت‌هاي زندگي را به آنان ارائه داد.

مداخلات بعد از ازدواج

معاون امور اجتماعي سازمان بهزيستي کشور ضمن تاکيد بر اين نکته که بسياري از طلاق‌ها در پنج سال اول زندگي رخ مي‌دهند و اين دوره زمان بسيار حساسي است گفت: بسياري از اوقات اختلافات زوجين در حوزه‌هاي بسيار کوچکي است که اگر آموزش‌ها و مهارت‌هاي لازم ارائه شود به راحتي مي‌توان از آنها پيشگيري کرد.مسعودي‌فريد درخصوص آموزش‌هاي ارائه شده در اين مرحله گفت: آموزش زندگي خانوادگي شامل مديريت حل تعارض، آموزش فرزندپروري، رشد معنويت و اخلاق در خانواده، آموزش ارتباطات موثر و همچنين مديريت اقتصادي خانواده و... از محورهاي آموزشي در اين مرحله است.وي ادامه داد: در اين مرحله به کمک مراکز مشاوره وهم چنين استفاده از مشاوران آموزش ديده در اين حوزه نياز داريم، تا بتوانيم اين مفاهيم را به افراد ارائه دهيم.

مداخلات قبل از طلاق و حين طلاق

معاون امور اجتماعي سازمان بهزيستي کشور ضمن اشاره به اينکه در زمان بروز اختلاف يکي از راه‌حل‌هاي نهايي طلاق است، گفت: نحوه ورود و مداخله سازمان بهزيستي کشور در اين مرحله از طريق دادگاه‌هاي خانواده بوده و در حال حاضر در بسياري از دادگاه‌هاي خانواده اتاق داريم و يا اينکه افراد از طرف دادگاه‌ها به مراکز مشاوره سازمان معرفي مي‌شوند و مشاوره‌ها و راهنماهاي لازم به آنها ارائه مي‌شود.مسعودي‌فريد ادامه داد: در بسياري از موارد قبل از ارائه دادخواست طلاق، خود خانواده‌ها به مراکز مداخله به منظور کاهش طلاق مراجعه مي‌کنند.

تلفن چهار رقمي 1480

وي گفت: خط 1480 بدون هيچگونه هزينه‌اي (جز هزينه شهري تلفن) مشاوره‌هاي لازم را به خانواده‌ها و افراد ارائه داده و از 8 صبح تا 8 شب آماده ارائه خدمات به افراد است.معاون امور اجتماعي سازمان بهزيستي کشور ضمن اشاره به اينکه خدمات اين سامانه به صورت مشاوره تلفني و يا حضوري است گفت: در صورت نياز به مشاوره حضوري اين سامانه افراد را به مراکز کاهش طلاق بهزيستي يا ساير مراکز مشاوره حضوري ارجاع مي‌دهد.مسعودي‌فريد در ارتباط با اجراي اين طرح در دانشگاه‌هاي کشور گفت: ساليان متمادي است که سازمان بهزيستي با دفتر مرکزي مشاوره وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، همکاري داشته و در حال حاضر اين دفتر به صورت خودکار و فعالانه فعاليت‌هاي خود را انجام داده و نياز به مداخله ما در اين امور نيست اما قطعا يکي از بازوهاي کمک کننده اصلي در اين طرح وزارت علوم و مراکز مشاوره دانشگاه‌ها هستند.وي ضمن اشاره به اينکه اين طرح از نظر زمانبندي اجرايي سه فاز دارد، گفت: فاز اول اجرايي اين طرح «استقرار» بوده که در حال حاضر در اين مرحله قرار داريم.معاون امور اجتماعي سازمان بهزيستي کشور ادامه داد: در مرحله استقرار هماهنگي‌هاي بين بخشي، تدوين محتواهاي موردنياز و همچنين تربيت مربيان و مشاوران آموزش ديده در اين حوزه، صورت مي‌گيرد.مسعودي‌فريد ادامه داد: فاز بعدي «اجراي طرح» است که در اين مرحله استان‌هايي که داراي نرخ بالا و يا رشد بالاي طلاق هستند مشخص شده و اين طرح در آن استان‌ها عملياتي مي‌شود.وي افزود: اميدواريم از فروردين ماه سال 94 در حدود 10 الي 11 استان مشخص شده که داراي شيب و يا نرخ بالاي طلاق هستند، از قبيل استان‌هاي فارس، اصفهان، البرز، تهران و... اين طرح اجرا شود.معاون امور اجتماعي سازمان بهزيستي کشور ادامه داد: فاز سوم اجراي اين طرح در نيمه دوم سال 94 در بقيه استان‌هاي کشور اجرايي مي‌شود.مسعودي‌فريد همچنين تاکيد کرد: در شش ماهه اول سال 94 (در فاز اجراي طرح) تربيت مربيان و مشاوران و آموزش ديده در اين حوزه براي ساير استان‌ها نيز انجام مي‌شود.وي ضمن اشاره به اينکه يکي از عوامل مهم طلاق در اين طرح، طلاق عاطفي عنوان شده است، گفت: مراکز مشاوره کمک شاياني به کاهش آمار طلاق عاطفي مي‌کنند.معاون امور اجتماعي سازمان بهزيستي کشور ادامه داد: 20 ميليارد تومان اعتبار اختصاص يافته به اين طرح است اما بايد در نظر گرفت که بسياري از دستگاه‌هاي دولتي اعم از وزارت ورزش و جوانان، وزارت آموزش و پرورش، وزارت علوم، تحقيقات و فناوري و...بايد در اين طرح با سازمان بهزيستي همکاري داشته باشند، تا بتوانيم اقدامات موثري در اين خصوص انجام دهيم.مسعودي‌فريد در اين باره تصريح کرد: تمامي دستگاه‌ها مي‌توانند با جامعه هدف خود کار کرده و از اين طريق به طور يکپارچه در اين راستا با سازمان بهزيستي همکاري‌هاي خود را انجام دهند.وي ضمن بيان اينکه رويکرد سازمان بهزيستي در طرح بشير رويکرد سيستمي و فرآيندي است، تصريح کرد: طلاق يک رخداد نيست بلکه يک فرآيند است و ما بايد فرزندان خود را از قبل ازدواج آماده کرده و سطح آگاهي و مهارت آنها را افزايش دهيم تا بتوانيم شاهد کاهش نرخ طلاق باشيم.

معاون امور اجتماعي سازمان بهزيستي کشور درباره نگاه سيستمي در اين طرح گفت: قسمتي از عوامل طلاق به آموزش، اجتماع، عوامل اقتصادي و... بستگي دارد اما قسمت عمده‌اي از آن شامل مسائل فردي است و براي حل و يا کاهش اين موضوع بايد تمام حوزه‌هاي مرتبط با اين مسئله را در اين طرح در نظر گرفت.

مسعودي‌فريد ضمن اشاره به اينکه آخرين نرخ طلاق، نسبت يک طلاق در مقابل پنج ازدواج است، گفت: يکي از عوامل طلاق در کنار عدم آگاهي و... مي‌تواند موضوع تک فرزندي باشد زيرا افرادي که تک فرزند هستند و در شرايط خاصي رشد مي‌کنند، بعد از مدتي که وارد زندگي اجتماعي مي‌شوند متوجه تفاوت‌هاي زندگي اجتماعي و زندگي خانوادگي خود شده و قابليت سازگاري با محيط را ندارند و بايد بيش از هر موضوعي خودخواهي، منيت و... را در اين افراد کاهش داد.وي همچنين ضمن بيان اينکه ما نسبت به جوانان خود مديونيم و اعتقاد داريم با اين طرح‌ها مي‌توانيم مشکلات جامعه را به طور چشمگيري کاهش دهيم، عنوان کرد: در طرح بشير نگاهي ريشه‌اي و همه‌جانبه به موضوع طلاق شده است زيرا به هيچ وجه نمي‌توان گفت تنها عامل طلاق براي مثال فقر است و با ريشه کن کردن فقر مي‌توان طلاق را از بين برد زيرا اين نگاه به هيچ وجه درست نبوده و بايد براي حل اين مساله نگاه واقع‌بينانه به اين موضوع داشته باشيم و براي هر عاملي به اندازه خودش اهميت قائل شويم.معاون امور اجتماعي سازمان بهزيستي کشور در پايان اظهار کرد: با قاطعيت مي‌توان گفت در بيش از 90 درصد طلاق‌ها زماني که پرونده‌ آن ها را بررسي مي کنيم به اين نتيجه مي‌رسيم که با آموزش و پيشگيري مي‌توانستيم از آنها جلوگيري کنيم و بايد همواره در نظر داشته باشيم که تک والدي باعث آسيب‌هاي متعدد به فرزندان مي‌شود و بايد خانواده‌ها بدانند که اجراي نقش پدر و مادري تنها در مسائل اقتصادي نبوده و طلاق نيز نخستين راه‌حل براي حل مشکلات و تعارض‌ها نيست.