بلندپايه‌ترين مقامات ايراني که زنداني شدند

صبح ساحل ، اجتماعی - حکم حبس معاون اول دولت احمدي‌نژاد در حالي صادر شد که برخي از سياستمداران ايراني نيز پيش از او تجربه حضور در دادگاه و زندان را داشته‌اند.به گزارش ايسنا، نامه‌نيوز با اين مقدمه نوشت: «اگر بخواهند همکاران من در کابينه را به بهانه‌هاي گوناگون متهم کنند،‌ وظيفه دارم بايستم و از همکاران خودم دفاع کنم، در واقع کابينه خط قرمزي است که اگر بخواهند به آنجا دست‌اندازي کنند ديگر من بايد وظايف قانوني خودم را انجام دهم.» اين سخنان را محمود احمدي‌نژاد گفت، وقتي رئيس‌جمهور بود و برخي اعضاي کابينه‌اش در مظان اتهاماتي بودند که نيازمند رسيدگي قضايي بود.حالا بعد از گذشت يک سال از دولت دهم، دولتي که احمدي‌نژاد آن را پاک‌ترين دولت تاريخ مي‌دانست، محمدرضا رحيمي معاون اول دولت محمود احمدي‌نژاد با رأي شعبه 11 ديوان عالي کشور به پنج سال و 91 روز حبس و پرداخت دو ميليارد و 850 ميليون تومان رد مال و يک ميليارد تومان جزاي نقدي محکوم شد.پس از مطرح شدن نام محمدرضا رحيمي در ارتباط با پرونده اختلاس از بيمه ايران، سخنگوي قوه قضائيه در نشست خبري 12 اسفند 92 در پاسخ به سؤالي درباره صدور قرار مجرميت يکي از مسئولان دولت سابق در پرونده‌هاي بيمه و ارز و وجود 25 يا 29 عنوان اتهامي براي او گفت که اصل موضوع صحيح است و قرار مجرميت براي اين فرد صادر شده است.محسني اژه‌اي در نشست خبري دوشنبه 10 شهريور ماه 93 از صدور رأي شعبه 76 دادگاه کيفري استان تهران درباره محمدرضا رحيمي خبر داد و با تأکيد بر اينکه قبل از قطعيت نمي‌توان جزئيات حکم را بيان کرد، گفت که حکم صادره شامل مجازات‌هاي حبس و جزاي نقدي است.با اين حکم يک اتفاق مهم در تاريخ ايران رقم خواهد خورد. محمدرضا رحيمي يکي از مقامات بلندپايه جمهوري اسلامي است که راهي زندان مي‌شود.در طول تاريخ ايران اما هستند دولتمرداني که نه در قامت رئيس‌جمهور، بلکه در لباس وزراي دولت در دادگاه حاضر شدند و زندان را هم تجربه کردند. قبل از پيروزي انقلاب مردم ايران، بارها و بارها شاهد حضور دولتمردان در دادگاه‌ها بوديم که مي‌توان از قوام‌السلطنه، دکتر مصدق، دکتر فاطمي و هويدا نام برد. مصدق در ماجراي کودتاي 28 مرداد، از يک نخست‌وزير تبديل به يک متهم شد و پس از برگزاري دادگاه نظامي به تبعيد محکوم شد و سال‌هاي پاياني عمر خود را در تبعيد سپري کرد.رضاخان پهلوي سردار سپه و وزير جنگ قوام‌السلطنه رئيس‌الوزراء سابق را متهم به طرح توطئه قتل خود کرد و بدون مراجعه به دستگاه قضايي 16 مهر ماه 1302 وي را احضار و در پادگان تهران بازداشت کرد و دو هفته در بند نگه‌داشت و سپس با ميانجيگري احمد شاه آزاد ساخت و با اين عمل همه رجال را ترسانيد.دکتر فاطمي نيز که عهده‌دار وزارت خارجه دولت مصدق بود، بعد از کودتا به اعدام محکوم شد. اما ماجراي هويدا، داستان ديگري بود، وي که 13 سال نخست‌وزير محمدرضا شاه و پس از آن عهده‌دار وزارت دربار بود، بعد از شعله‌ور شدن خشم مردم، توسط محمدرضا شاه راهي دادگاه سوري و بعد از آن راهي زندان شد. زنداني شدني که سرانجام به اعدام وي بعد از پيروزي انقلاب منجر شد.بعد از پيروزي انقلاب اسلامي ايران نيز، بودند وزرايي که بعد از پايان دوران خدمتشان راهي زندان شدند. اعضاي دولت موقت که پس از تثبيت انقلاب، از سوي امام خميني عهده‌دار اداره کشور به رياست و نخست‌وزيري مهندس بازرگان شدند، از جمله اولين دولتمرداني بودند که دادگاه و زندان را تجربه کردند.

دولت موقت و دادگاه

عباس اميرانتظام، ابراهيم يزدي، صادق قطب‌زاده و عزت‌الله سحابي، از جمله اين افراد بودند که به تناوب، تجربه زندان را داشته‌اند که در اين ميان صادق قطب‌زاده که عهده‌دار وزارت امور خارجه بود، به علت طراحي کودتاي نوژه و همکاري با کودتاچي‌ها، راهي دادگاه و پس از آن به اعدام محکوم شد و سرانجام در شهريور سال 61، اعدام شد.اخلال در امنيت ملي کشور و مخالفت با قانون اساسي و آرمان‌هاي انقلاب از اصلي‌ترين اتهام‌هاي اعضاي دولت موقت و نهضت آزادي بود. ابراهيم يزدي از آخرين بازماندگان دولت موقت، بعد از انتخابات سال 88 راهي زندان شد.آغاز دهه 70، باز هم سياستمداران ايراني، زندان و دادگاه را تجربه کردند که در اين ميان افرادي با سابقه درخشان انقلابي نيز ديده مي‌شدند. شاخص‌ترين آنان عبدالله نوري، وزير کشور دولت‌هاي هاشمي و خاتمي، نماينده مجلس شوراي اسلامي و شوراي شهر تهران بود.

خردادي که عبدالله نوري را راهي زندان کرد

انتشار روزنامه «خرداد» و انتقاد شديد، جناح راست و مخالفان دولت خاتمي، باعث شد که عبدالله نوري راهي دادگاه شود. وزير کشور دولت‌هاي هاشمي و خاتمي به علت ملبس بودن در دادگاه ويژه روحانيت محاکه شد و پس از چندين جلسه محاکمه و بنابر اتهام‌هايي مانند توهين به مقدسات، نشر اکاذيب، اقدام بر عليه امنيت ملي و نظاير اينها، در دادگاه ويژه روحانيت محاکمه و به پنج سال زندان محکوم شد.

سيدمحمد خاتمي در پايان دوران رياست جمهوري‌اش با اعتراض به روند برخورد با دولت خود گفت: هيچ‌يک از مديران (دولتم) نبودند که تا دم در زندان پيش نروند و بسياري کارهاي عظيمي صورت گرفت که پرونده‌سازي‌هايي براي آن انجام شد و من هر آن انتظار داشتم که بيايند و بگويند وزير تو احضار شده و فلان مدير تو زنداني شده است.استاندار سابق اصفهان در دولت هاشمي و شهردار تهران، در دو دولت سازندگي و اصلاحات، ديگر دولتمردي است که طعم زندان را چشيده است. کرباسچي که با حکم «بشارتي» وزراي کشور هاشمي و خاتمي راهي شهرداري تهران شده بود، به اتهام جرائم مالي بازداشت و راهي دادگاه شد.کرباسچي از سوي قاضي غلامحسين محسني اژه‌اي (معاون اول فعلي قوه قضائيه) به اتهام جرائم مالي محاکمه و به سه سال حبس و 10 سال محروميت از مشاغل دولتي و جزاي نقدي محکوم شد. وي همچنين متهم به استفاده از امکانات شهرداري تهران در جهت حمايت از کانديداي خاص در انتخابات هفتم رياست جمهوري بود.بعد از اين دو عضو دولت خاتمي، ديگر کمتر سياستمدار شناخته‌شده‌اي از ايران راهي دادگاه شد تا اينکه بعد از ماجراهاي انتخابات سال 88، بسياري از چهره‌هاي شناخته شده دولت‌هاي موسوي و خاتمي راهي زندان شدند. از جمله شاخص‌ترين اين افراد، بهزاد نبوي، وزير صنايع سنگين دولت موسوي و نماينده مردم تهران در مجلس ششم، اشاره کرد. او به جرم فعاليت بر عليه نظام و اخلال در امنيت ملي به دادگاه و سپس راهي زندان شد. او مدتي است که با پايان دوران محکوميتش از زندان آزاد شده است.به غير از بهزاد نبوي، مي‌شود از محسن ميردامادي، سعيد حجاريان، عبدالله رمضان‌زاده، محسن صفايي فراهاني و محمدعلي ابطحي نام برد.

دوستان زنداني احمدي‌نژاد

در دولت احمدي‌نژاد نيز شاهد زنداني شدن يکي از دولتمردان رئيس دولت دهم بوديم. مشاور مطبوعاتي و رسانه‌اي رئيس‌جمهور و مديرعامل خبرگزاري ايرانا يعني علي‌اکبر جوانفکر، در سال 1390 به دليل چاپ مطالب خلاف موازين اسلامي به 6 ماه و انتشار تصاوير خلاف عفت عمومي به 6 ماه ديگر و در مجموع به يک سال زندان و همچنين سه سال محروميت از فعاليت‌هاي مطبوعاتي محکوم شد.از ديگر دلايل محکوميت جوانفکر مصاحبه او با روزنامه اعتماد درباره عملکرد قوه قضائيه و سخنان دادستان کل کشور و توهين به حجاب اسلامي در ويژه‌نامه خاتون اعلام شد و در شهريور سال 91 به علت توهين به رهبر معظم انقلاب، بازداشت شد.محمدشريف ملک‌زاده، رئيس سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري، ديگر دولتمرد احمدي‌نژاد بود که تجربه بازداشت و زندان را داشته است. ملک‌زاده به دليل اتهام‌هاي مالي بازداشت شد.با توجه به حکم صادره براي معاون اول دولت احمدي‌نژاد و ديگر دوستان او، اين سوال در اذهان ايجاد مي‌شود که آيا واقعاً دولت محمود احمدي‌نژاد، پاک‌ترين دولت تاريخ جمهوري اسلامي است؟