زنان هرمزگان قيد برقع را زده اند

صبح ساحل ، اجتماعی - در قديم زنان هرمزگان وقتي صداي زنگ در خانه را مي‌شنيدن اولين کاري که مي‌کردند دنبال برقع خود مي‌گشتند تا بصورت خود ببندد تا مرد غريبه صورت آنان را نبيند اما امروزه همان زنان نه تنها برقع را بر دخترانشان تحميل نمي‌کنند بلکه خود نيز قيد آن را زده‌اند.به گزارش ايسنا،امروزه استفاده از اين پوشش محلي و سنتي منطقه در حال کاهش است و گاهي در عروسي ها به منظور يک نماد زينتي  و در ميان دختران بطور تفريحي استفاده مي شود.زنان هرمزگان و جزاير آن، از برقع به جهت حجاب و محفوظ ماندن از نور خورشيد استفاده مي کردند. نقابهاي يکسره که فقط جاي چشم روي آن خالي بود که طي پيمودن دوره تکاملي خود بصورت برقع امروزي درآمد که رنگ و طرح برقع نشان مي دهد، شخص استفاده کننده متعلق به چه منطقه اي از استان است.در بعضي مناطق هرمزگان دختران تا قبل از ازدواج براي پوشش کامل از ديد نامحرم اين برقع را به صورت مي‌زنند که در حال حاضر برقع در روستاهاي هرمزگان و برخي از شهرهاي اين استان به آن معني رواج دارد.در شرق هرمزگان و شهرستان قشم هنوز از برقع استفاده مي‌کنند که بيشترين استقبال زنان بندرعباس از برقع قشمي است که حالت زينتي داشته و گونه ها در آن نمايان است.رنگ برقع در جنوب فقط براي تزئين نبوده و هر رنگي مفهوم ويژه اي داشته و سنت خاصي را از گذشته تا امروز با خود دارد. بار معنايي رنگها را مي توان با کمي تفاوت در سراسر سواحل خليج فارس ديد براي مثال برقع مشکي مخصوص زنان ماتم زده است که به مدت چهار ماه و 10 روز از اين رنگ استفاده مي کنند که بعضي پيرزنان در بشاگرد نيز بطور دائم اين رنگ برقع بر چهره دارند، برقع زرشکي مخصوص دختران مجرد يا عقد کرده بوده که ساده و بدون تزئين است.برقع قرمز به برقع جاسکي معروف است، در بخش جنوب شرقي هرمزگان استفاده مي شود به شکل مستطيل کامل است و براي تزيين از پولک، نوار خوس، گلابتون در کنار سوزن دوزي که سطح برقع را مي پوشاند استفاده مي شود. اين رنگ مخصوص زنان متاهل بوده که در خانه و بيرون از آن استفاده مي کردند.در قديم ساکنان منطقه از روي رنگ و طرح برقع مي توانستند تشخيص دهند، کسي که برقع بر چهره دارد خانمي است که ازدواج کرده يا مجرد است و يا حتي شوهر خود را از دست داده به همين اعتبار رنگ برقع در خانمها متفاوت بوده است.محمد خطيب‌زاده پژوهشگر و محقق اجتماعي هرمزگان در خصوص تاريخچه برقع مي‌گويد: سال‌ها پيش در زمان تسلط پرتغالي‌ها زنان منطقه به جهت حجاب و هم از لحاظ محفوظ ماندن صورت خود از نور خورشيد چهره خود را با آن مي‌پوشاندند، در حقيقت هدف اوليه استفاده از اين پوشش حجاب بوده است.وي با اشاره به اينکه در سنت ما ايرانيان و در آداب و رسوم زنان ايراني برقع وجود نداشت مي گويد: در قرن هفدهم ميلادي برقع از صحراي اسپانيا به بلاد عرب راه يافته و بعد به وسيله گروهي از ايرانيان از خطه جنوب فارس به قسمت شمال رفت و به تدريج رواج يافت و تا نيمه اول قرن بيستم در سطوح مختلف کشور رواج داشته است.خطيب‌زاده در جاي ديگر از سخنان خود به علت از رونق افتادن برقع اشاره و عنوان کرد: برقع از جمله حجابي است که هنوز در گوشه و کنار استان به صورت پراکنده از آن استفاده مي‌کنند، در صورتي که اين پوشش تا سال 1314 شمسي يکي از مهم‌ترين پوشاکي بود که زنان بندري آن را مي‌پوشيدند اين حجاب معقول و مورد توجه زنان و دختران اين شهر، که از چند دهه گذشته از رونق افتاده و مورد بي توجهي قرار گرفته است.براي ساختن برقع از پارچه آهارداري بنام شيله ( شيله برکه ) استفاده مي کنند که همراه با نوار هاي رنگي است، ولي در ساختن برقع سرخ که در شرق استان مرسوم است از پارچه کتاني و سوزن دوزي استفاده مي شود . پارچه برقع را با رنگ هايي براق به نام شيل برقع رنگ مي کنند که اين امر باعث استحکام و آهار بيشتر آن و همچنين خنک شدن صورت مي شود. شيل برقع يک نوع رنگ شيميايي است که به برقع رنگ مشکي متمايل به بنفش مي دهد.در قسمت بيني و همچنين براي قسمتي که برقع به بند وصل مي شود، به دليل سبکي از شاخه درخت خرما(مهر) استفاده مي شود. بند برقع که دو طرف برقع را شامل مي شود به حلقه برقع معروف است.حلقه برقع به عرض دو يا سه سانتي متر و به طول پنج سانتي متر است و در پشت سر با بندهاي رنگي بسته مي شود. کساني که وضعيت مالي بهتري دارند از حلقه برقع که از طلا است استفاده مي کنند.