سلامت جوانان قربـاني کام تلخ قليـان

صبح ساحل ، حوادث - مصرف قليان در اماکن عمومي کشور از سال 83 ممنوع شد اما اين ممنوعيت ادامه نداشت و در سال 84 با اصلاح تبصره اي، عرضه قليان در اماکن عمومي، قهوه خانه ها و رستوران هاي سنتي مجاز اعلام شد اما در فاصله کمتر از يک سال قليان ها دوباره جمع شدند.مطرح شدن بحث ممنوعيت قليان ها در دولت نهم مخالفت صنف قهوه خانه داران را به دنبال داشته است و دولت سياست متعادل تري در رابطه با قليان اتخاذ کرد.از آنجا که قليان تفريحي است که هر روز ‏فاصله جوانان را با مرگ و نيستي کمتر مي کند و بنا به گفته متخصصان و کارشناسان آسيب هاي اجتماعي و بهداشتي قليان بسيار خطرناک تر از سيگار است و دروازه ورود به اعتياد محسوب مي شود، ايجاد محدوديت در عرضه قليان دغدغه اصلي مروجان عرصه سلامت کشور است.مصرف کنندگان قليان، آن را نوعي تفريح و سرگرمي براي پر کردن اوقات فراغت شان مي دانند، در همين راستا دولت بايد سياست ها و تدابير عملي و اثربخشي در رابطه با قليان دنبال کند.يک پزشک متخصص قلب و عروق با اشاره به اينکه خطرات قليان کمتر از سيگار نيست بلکه تاثيرات آن به مراتب مخرب تر و زيانبارتر از سيگار است گفت: حجم دودي که از طريق قليان وارد بدن مي شود، 10 تا 20 برابر دود ناشي از مصرف سيگار است.دکتر نوشين هادي زاده، مصرف هر بار قليان را معادل مصرف 100 نخ سيگار دانست و افزود: تصور اينکه با عبور دود تنباکو از روي آب، خطرات مواد مضر در قليان کم مي شود تصور غلطي است.وي اظهار کرد: دود تنباکو بعد از اينکه از آب رد مي شود هنوز حاوي سطح بالايي از ترکيبات سمي مثل مونوکسيدکربن، قلزات سنگين و مواد شيميايي سرطانزا است.او ادامه داد: گياه تنباکو فلزات سنگيني مانند سرب، مس و حتي اورانيوم را در خود جذب مي کند و در طولاني مدت سبب ريسک سرطان هاي سر و گردن مي شود.دکتر هادي زاده با بيان اينکه تنباکو حاوي 400 ماده سمي و سرطانزا است و نيز حاوي مواد ناشي از سوختن زغال شارکول و مواد اضافه شده از جمله انواع اسانس هاي ميوه اي است، گفت: مي تواند به عوارضي مانند آلرژي آسم و حساسيت در افراد منجر شود.به گفته وي مصرف طولاني مدت قليان زمينه ابتلاء به سرطان هاي ريه، حنجره، لب و دهان، مري، معده، لوزالمعده، روده بزرگ و کبد را در افراد فراهم مي کند. او اظهار کرد: مصرف مداوم قليان مي تواند منجر به بروز زخم هاي گوارشي و برگشت اسيد معده به مري شود.هادي زاده با اشاره به اينکه راه هاي هوايي قليان مرطوب هستند و دود قليان مي تواند منجر به عفونت هاي مزمن قارچي و ميکروبي شود، گفت: به دليل استفاده مشترک از قليان احتمال ابتلا به بيماري هاي عفوني مانند سل، هپاتيت، مشکلات دنداني و تحليل استخواني فک افزايش مي يابد.به گفته وي مصرف قليان در زنان زمينه بروز يائسگي زودرس، کاهش وزن، تخريب هورمون هاي جنسي و تسريع پوکي استخوان را فراهم مي کند. هادي زاده به تاثيرات سو قليان بر روي زنان باردار اشاره کرد و گفت: از آنجا که لوله قليان حاوي ميکرو ارگانيسم هاي عفوني زيادي است و زنان باردار سيستم ايمني ضعيفي دارند مصرف قليان احتمال بيماري در ميان زنان باردار را افزايش مي دهد. او افزود: مصرف قليان در زنان ريسک خطر زايمان زودرس و به دنيا آوردن نوزاد مرده را در افزايش مي دهد، همچنين قليان مي تواند تاثير منفي بر رشد جنين داشته باشد. وي ادامه داد: دود قليان غلظت اکسيژن را در بدن مادر کاهش مي دهد و منجر به تنگي نفس جنين مي شود.عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي استان کردستان بيشترين تاثيرات قليان بر مادران باردار را در سه ماه دوم و سوم بارداري ذکر کرد و گفت: در اين دوره از بارداري که اندام هاي جنين در حال رشد است، مصرف سيگار، قليان و مواد دخاني سب مختل شدن رشد جنين و عقب ماندگي جنين مي شود.دکتر هادي زاده با اشاره به تاثيرات سو دود تحميلي سيگار و قليان بر جنين گفت: دود قليان مي تواند در زمان زايمان سبب استرس جنين و پايين آمدن ضربان قلب جنين شود و احتمال سزارين را در مادر افزايش دهد.وي تاکيد کرد: کشيدن قليان خطر ابتلا به سل ريوي را افزايش مي دهد، بويژه کودکان در مقابل تاثيرات مضر قليان آسيب پذير هستند.کارشناس ارشد بهداشت محيط دانشگاه علوم پزشکي استان کردستان نيز در اين ارتباط گفت: دو سوم افرادي که کشيدن قليان را تجربه کرده اند براي هميشه به دخانيات معتاد شده اند.

ليلا ابراهيم زاده افزود: مقايسه دو مطالعه در سال هاي 1370 و 1378 نشان مي دهد که مصرف قليان در گروه سني 15 تا 24 سال دو برابر افزايش يافته است.وي با اشاره به آخرين بررسي وزارت بهداشت در سال 86 گفت: هر نخ سيگار معمولاً ظرف 10دقيقه دود مي شود اما در هر بار استفاده از قليان فرد 40 تا 60 دقيقه خود را در معرض دود آن قرار مي دهد.او يادآور شد: هر فرد سيگاري با مصرف متوسط 8 تا 12 نخ سيگار نيم ليتر دود استنشاق مي کند، در حاليکه مصرف کنندگان قليان در هر پک اين مقدار دود را وارد ريه هاي خود مي کنند.ابراهيم زاده با اشاره به اينکه محققين همواره نسبت به خطرات ابتلا به سرطان هاي ريه دهان و مثانه در افراد قلياني هشدار داده اند، گفت: تحقيقات نشان داده است که پس از 45 دقيقه استفاده از دود قليان، مونوکسيد کربن، نيکوتين پلاسما و ضربان قلب به شدت بالا مي رود.استاد جامعه شناسي دانشگاه آزاد سنندج نيز نبود تفريحات سالم را علل گرايش جوانان به قليان دانست و گفت: افرادي که اوقات فراغت سالم و مناسبي ندارند به تفريحات ناسالمي مانند قليان رو مي آورند.دکتر جمال ادهمي افزود: بيکاري، افزايش سن ازدواج، طولاني شدن دوران جواني، پوچي و بي هدفي، سهولت دسترسي به قليان و معاشرت با دوستان ناباب زمينه گرايش جوانان به قليان و دخانيات را فراهم کرده است.وي اظهارکرد: امروز جوانان عليرغم داشتن تحصيلات به دليل نداشتن شغل مناسب دچار نوعي پوچي و بي هدفي شده اند و به آينده خود نمي انديشند. او با اشاره به نقش تاثيرگذار گروهاي اوليه، مدرسه، دانشگاه، خوابگاه، مرکز خدمت سربازي در گرايش جوانان به مصرف قليان، گفت: خانواده تاثيرگذارترين نهادي است که مي تواند مانع گرايش جوانان به سمت قليان شود. ادهمي همچنين به نقش روحانيت و مراجع ديني اشاره کرد و ادامه داد: از آنجا که دين نقش تاثيرگذاري در زندگي افراد دارد منع قليان، دخانيات و مواد افيوني از سوي مراجع ديني مي تواند مانع بازدارنده اي براي مصرف قليان باشد.او به قانوني کردن مصرف قليان از سوي دولت اشاره کرد و گفت: از آنجا که قانوني کردن قليان مي تواند تا حدي ميزان مصرف قليان را در جامعه کاهش دهد، قانون بايد براي فروش و مصرف قليان به افراد کم سن و سال جريمه تعيين کند.وي با اشاره به اينکه علل افزايش مصرف قليان در جامعه ناشي از نا آگاهي مردم از خطرات سوء قليان بر سلامتي است، هشدار تاثيرات جسماني، زيستي و رواني قليان و مواد دخاني را بهترين راهکار پيشگيري از اعتياد جوانان به قليان و دخانيات عنوان کرد.استاد جامعه شناسي دانشگاه آزاد سنندج اطلاع رساني و فرهنگ سازي در رابطه با خطرات سو مصرف قليان به جوانان را ضروري دانست و خواستار هشدار رسانه ها، روانشناسان و جامعه شناسان نسبت به تاثيرات زيانبار و مخرب قليان شد.ادهمي قراردادن برچسب عوارض منفي بر مواد دخاني را ابزار بازدارنده گرايش به قليان دانست و بر نظارت نيروي انتظامي بر اماکن عمومي، پارک ها و تفرجگاه ها به منظور مقابله با عرضه قليان تاکيد کرد.ابتلا به سرطان در کشور به شکل قابل توجهي افزايش يافته است به طوري که 35 درصد علل سرطان ها مستقيما با عوامل خطر بويژه ‏دخانيات ارتباط دارد. سالانه پنج ميليون نفر به دليل مصرف قليان مي ‏ميرند و آمارهاي وزارت بهداشت ‏نشان مي دهد که ‏‏15 درصد جوانان 13 تا 15 سال در کشور مصرف ‏کننده قليان هستند و سالانه 35 هزار ‏تن تنباکو در کشور دود مي شود.