بی‌عدالتی در اجرای خاموشی‌ها

با دستور استاندار هرمزگان، روز چهارشنبه اول مرداد، ادارات دولتی استان تعطیل اعلام شد. تصمیمی که در ظاهر با هدف کاهش مصرف برق و کمک به پایداری شبکه گرفته شد. اما این تصمیم، واکنش‌های متفاوتی در میان شهروندان به‌همراه داشت؛ چراکه هم‌زمان با تعطیلی ادارات، خاموشی‌های خانگی و قطعی‌های چندباره در مناطق مسکونی و تجاری همچنان ادامه یافت. اینجاست که پرسشی اساسی در ذهن مردم شکل می‌گیرد: آیا تعطیلی ادارات واقعاً تأثیری در مدیریت بار شبکه داشته است؟

در روزهایی که شرجی بندرعباس و دیگر مناطق استان به بالای ۶۰ و حتی ۷۰ درصد می‌رسد و دمای هوا عددی فراتر از تحمل انسان را نشان می‌دهد، قطع برق نه‌تنها یک زحمت، بلکه تهدیدی برای سلامت، امنیت و آرامش خانواده‌ها محسوب می‌شود. بسیاری از شهروندان، به‌ویژه سالمندان، بیماران، کودکان و زنان باردار، در این شرایط دچار مشکلات جسمی و روحی می‌شوند. در این میان، آنچه بیش از همه باعث نارضایتی عمومی شده، بی‌عدالتی در اجرای برنامه‌های خاموشی است.

در حالی که کسبه، خانوارها و کسب‌وکارهای کوچک باید روزانه یک تا دو ساعت، آن‌ هم در بدترین ساعات ممکن، بی‌برقی را تحمل کنند، ادارات دولتی در ساعات کاری، کمتر مشمول خاموشی می‌شوند. پرسش اینجاست که چرا وقتی صحبت از صرفه‌جویی و مدیریت مصرف می‌شود، اولین و اصلی‌ترین گزینه، مصرف خانگی و بخش خصوصی است؟ چرا هیچ‌گاه برق اداراتی که با سیستم‌های سرمایشی گسترده، رایانه‌ها، آسانسورها و چراغ‌های متعدد در حال مصرف انرژی هستند، قطع نمی‌شود؟

مردم انتظار ندارند معجزه‌ای رخ دهد، اما حداقل توقع دارند در بحران‌ها عدالت رعایت شود. وقتی قطعی برق برای خانه‌ای که تنها یک کولر روشن دارد اعمال می‌شود، طبیعی است که افکار عمومی می‌پرسد: «چرا زور اداره برق فقط به منازل و مغازه‌ها می‌رسد؟»

تعطیلی یک‌روزه ادارات، اگرچه اقدامی همدلانه به نظر می‌رسد، اما این پرسش مطرح است که چرا در طول هفته و در ساعات اوج مصرف، هیچ تدبیری برای خاموشی‌های مقطعی در نهادهای دولتی اندیشیده نمی‌شود؟ چرا اداراتی که عمدتاً به برق مرکزی، سیستم تهویه قوی و تجهیزات متعدد مجهز هستند، حتی برای یک ساعت در خاموشی فرو نمی‌روند؟

بدیهی است که برنامه‌ریزی برای خاموشی، امری دشوار و نیازمند دقت فراوان است. اما بی‌عدالتی در اجرای این برنامه‌ها، نه‌تنها باعث رنج بیشتر مردم می‌شود، بلکه اعتماد عمومی به تصمیمات مسئولان را نیز خدشه‌دار می‌کند. وقتی مردم ببینند که همزمان با خاموشی خانه‌ها، اداره‌ای در همان نزدیکی با کولرهای پرقدرت و چراغ‌های روشن فعالیت می‌کند، احساس می‌کنند که عدالت تنها در حرف باقی مانده است.

پیشنهاد مشخص این است که خاموشی‌های برنامه‌ریزی‌شده باید عادلانه، شفاف و همگانی باشد. ادارات دولتی نیز می‌توانند با خاموشی‌های مقطعی در ساعات کم‌کار یا مدیریت مصرف در واحدهای غیرضروری، در کنار مردم باشند. این همدلی واقعی، نه‌تنها بار روانی خاموشی‌ها را کاهش می‌دهد، بلکه به تقویت اعتماد عمومی و همبستگی اجتماعی نیز کمک خواهد کرد.

در نهایت، مردم هرمزگان، مردمی صبور و مقاوم‌اند. آن‌ها از سختی‌ها نمی‌هراسند، اما انتظار دارند که سختی‌ها منصفانه تقسیم شود. مدیریت بحران، بدون عدالت، تنها بر زخم‌ها نمک می‌پاشد.