پیامبررحمت؛ الگوی مدیریت امروز

پیامبر اسلام همواره مردم را با رحمت و عطوفت در بر می‌گرفت. قرآن کریم نیز بر این حقیقت گواهی می‌دهد: «وَما أرسَلنٰکَ إِلّا رَحمَةً لِلعالَمین» یعنی رسالت او جلوه‌ای از رحمت برای همه جهانیان است.

در سیره ایشان، حتی دشمنان نیز مورد عفو و بخشش قرار می‌گرفتند؛ همان‌گونه که در فتح مکه فرمودند: «اذهبوا فأنتم الطلقاء» (بروید که شما آزادید). این نمونه روشن از مدیریتی است که بر پایه گذشت و مهر بنا شده است.

پیامبر اکرم (ص) با سعه‌صدری مثال‌زدنی، به نقدها و حتی جسارت‌ها با آرامش پاسخ می‌داد. هیچ‌گاه خود را از مردم جدا نمی‌کرد و در میان آنان می‌زیست. در تصمیم‌گیری‌های مهم نیز با مردم مشورت می‌کرد. این روحیه مشورت و احترام به دیدگاه دیگران، نشان‌دهنده مدیریتی انسانی و متساهل بود که زمینه اعتماد عمومی را فراهم می‌ساخت.

امروز جوامع بشری بیش از هر زمان دیگر نیازمند مسئولانی هستند که الگوی اخلاقی و انسانی پیامبر (ص) را سرلوحه کار خود قرار دهند. مسئولان باید در تصمیم‌ها و اقدامات خود نگاهی انسانی داشته باشند، به مشکلات ضعیف‌ترین اقشار توجه کنند و در برابر خطاها، سیاست عفو و اصلاح را در پیش گیرند. برخورد کریمانه و احترام‌آمیز با مردم، موجب اعتماد اجتماعی و همبستگی ملی می‌شود. شنیدن صداهای مخالف و پرهیز از سخت‌گیری‌های بی‌مورد از درس‌های بزرگ پیامبر برای مدیران است.

رأفت، مهربانی و تساهل پیامبر اکرم (ص) نه تنها فضایل فردی بلکه اصول مدیریتی ارزشمندی هستند. اگر مسئولان امروز این الگو را در عمل پیاده کنند، جامعه‌ای سرشار از اعتماد، عدالت و آرامش شکل خواهد گرفت. بنابراین، بازگشت به سیره نبوی و تخلق به اخلاق پیامبر اسلام ضرورتی انکارناپذیر برای اداره صحیح جوامع امروزی است.