بازتعریف منطق قدرت در خاورمیانه

در این مورد ذکر چند نکته ضروریست ابتدا آنکه با توجه به شدت بالای جنایت رژیم صهیونیستی در غزه و انعکاس آن در افکار عمومی جهانی، شاهد سیل عظیم محکومیت این اقدامات وحشیانه در دنیا هستیم و در حالی که این محکومیت و تنفر جهانی از جنایات اسرائیل فشار زیادی به دولتمردان غربی به ویژه در اروپا وارد کرده، این دولتمردان را وادار نموده تا برای مهار بحران به وجود آمده و دادن تنفسی برای اسرائیل (بخوانیم ماشین جنگی نیابتی غرب در منطقه) سخن به رسمیت شناختن کشور فلسطینی را به میان آرند، در همین راستا ترامپ هم طرح صلحی پیشنهاد داده که با توجه از بین رفتن زیر ساخت‌ها در غزه و کشته شدن عده‌ای بی‌شمار از اهالی آنجا و طولانی شدنش به مدت دوسال و اینکه جریان اصلی ثروت-قدرت جهانی حامی اسرائیل را خسته کرده، در این بحبوحه در صورت عملی شدن طرح صلحش، این پیرمرد شیفته‌ی تملق را هم به سودای دریافت جایزه صلح نوبل به زعم خودش نزدیکتر می‌کند. بنابراین در حالی که ترک مخاصمه در غزه نه از روی حس صلح‌طلبی که بنابر ضرورت، امکان بالقوه برای عملی شدنش جدی‌تر شده اما در صورت وقوع این اتفاق به هیچ وجه شاهد کاهش پویایی‌ها و تحولات در خاورمیانه نخواهیم بود. چه آنکه همانگونه که قواعد فیزیک منطق خودش را دارد، قدرت هم از روابط و فرمول‌های مبتنی بر منطق خود پیروی می‌کند. از این رو این تغییرات اگر هم روی دهد نوعی بازتعریف جدید از کنش و واکنش‌ها خواهد بود و منطق اصلی قدرت با سردمداری سرمایه‌داری جهانی با محوریت منافعش به راه خود ادامه می‌دهد.

در مورد رویدادهای مربوط به ایران هم اگرچه بعد از جنگ 12 روزه و پس از آن یعنی فعال شدن مکانیزم ماشه و بازگشت تحریم‌های فصل هفتمی ضد کشورمان، شاهد نوعی سکون ظاهری در پیوند با کنش‌های آمریکا و نیروی نیابتی‌اش در منطقه یعنی اسرائیل هستیم اما با مداقه‌ای عمیق‌تر شاهد پویایی‌های زیاد اما زیرپوستی در این حیطه‌ایم؛ مثلا در حالی که خبرها حکایت از گسیل ادوات نظامی آمریکا به منطقه دارد، خط سیر رویدادها نشان می‌دهد آمریکا در حال ایجاد ائتلاف‌سازی منطقه‌ای بر علیه ماست. این خط سیر در چارچوب نگاه بلند مدت آن به جمهوری اسلامی بوده است که می‌خواهد مواضعش نسبت به جمهوری اسلامی، با خصوصیات و مشخصه‌های کنونی را مرحله به مرحله سخت‌تر کند. در این پیوند در حالی که شاهد گسترش فشارهای اقتصادی و سیاسی فزاینده‌اش هستیم، آمریکا با قطر پیمان امنیتی امضا کرده که هر گونه حمله به آن را حمله به خاک آمریکا نشان داده. در اتفاق قابل تامل دیگری، ترکیه هم که از قضا روابط بسیار نزدیکی با قطر دارد، به جمع پیروی‌کنندگان از تحریم‌های فصل هفتمی ضد ایران پیوسته است. مواضع سایر کشورها چه پیرامون و چه غیر پیرامون ما هم عمدتا همین‌گونه خواهد بود و البته این رویداد از نظر کارشناسان عجیب نیست چه آنکه در منطق قدرت حاکم بر روابط بین‌الملل، هر کشور منافعش برایش مهم است وبس. بنابراین درک صحیح از مفهوم، قاعده و منطق قدرت می‌تواند دورنمای تحولات آتی جهانی و بالطبع منطقه‌ای را در ذهن ترسیم کند. از این رو باید سیاستگذاران و تصمیم‌سازان کشور ما هم برای حفظ منافع ایران این درک صحیح را ملکه‌ی ذهن خود سازند.