جنگ بزرگ قدرت‌ها آغاز شده است

در مورد مذاکرات آتش بس در غزه اگرچه ایران حضوری نداشت اما ضمن موافقت مشروط با آن و در تحولی قابل تامل برخلاف طرح قبلی صلح فلسطین و اسرائیل موسوم به طرح صلح مادرید که در سال 1991 میلادی روی داد، این‌بار به مذاکرات اخیر واقع در شرم‌الشیخ دعوت شد.

در همین پیوند سه کشور منطقه یعنی ترکیه، مصر و قطر به علت نزدیکی‌شان به حماس و از قضا روابط خوبشان با آمریکا نقش پر رنگی در مذاکرات داشتند و دو کشور مهم دیگر نزدیک به غرب یعنی امارات و عربستان در عین موافقت، نقش کم‌رنگ‌تر.

اما ضمن رقابت‌های درون‌گروهی این مجموعه بازیگران تحولات اخیر را باید در پازل بزرگتر رقابت‌ها در چارچوب نظم جهانی قدرت دید که هم‌اینک بین دو راس اصلی آن یعنی آمریکا و چین در حال انجام است. براین اساس منطقه‌ی پرالتهاب، پیچیده و پرابهام خاورمیانه که به عنوان منطقه‌ای حائل بین چین و آمریکا و ایادی‌اش یعنی کشورهای غربی شناخته می‌شود هم یکی از میادین مهم و حساس این دو بازیگر است. چین ضمن آنکه هدفش برتری تمام عیار است، تلاش می‌کند نقشش را بیشتر اقتصادی جلوه دهد اما کیست که نداند برتری تمام عیار تعریف خود را دارد و این برتری تنها اقتصادی نیست. از این رو بدون تقویت سایر مولفه‌ها یعنی توان سیاسی، دیپلماتیک و امنیتی، این مهم میسر نیست.

در همین پازل شاهد فعالتر شدن سایر محورهای پیرامون چین هم هستیم به گونه‌ای که آمریکا بازپس‌گیری فرودگاه بگرام افغانستان را مطرح می‌کند. همینطور شاهد فعال‌تر شدن تنش‌ها بین افغانستان در یوغ طالبان و پاکستان متحد چین هستیم.البته تنش‌های بالقوه و بالفعل در سایر مناطق حاشیه‌ای جغرافیای سیاسی چین مانند تایوان، کره‌ی شمالی، هنگ کنگ، تبت، اختلافات برجسته با هند و سایر اختلافات چین با همسایگانش در دریای چین جنوبی که آمریکا در فعال کردن این گسل‌ها با برنامه پیش می رود را در همین راستا باید دید.

جنگ تعرفه‌ای ترامپ با چین هم ترسیم‌گر ساحت دیگری از تقابل این دو قدرت است.در حالی که ترامپ تهدید به افزایش تعرفه‌ها تا 500 درصد همچنین کنترل صادرات تراشه‌ها نموده اما چین در پاسخ می‌گوید، ضمن اعمال محدودیت جدی بر صادرات فلزات کمیابش تعرفه‌های سنگینی بر کالاهای آمریکایی وارد خواهد ساخت.

تحولات در رابطه با جنگ اوکراین و روسیه همینطور هر چه ضعیف‌تر شدن اروپا هم خارج از نظم و منطق کنونی حاکم بر جهان نیست. این جنگیست که آغازشده و طرفین برای برتری‌یابی در حال صف‌آرایی و یارگیری‌اند. ایران و نقش ایران در عرصه‌ی منطقه‌ای و جهانی بسیار مهم است از این رو هیچ بازیگری نمی‌تواند از این کشور بسیار با اهمیت چشم‌پوشی کند. از این رو باید تلاش کرد ضمن استفاده از فرصت‌ها به دست‌آویز امتیازگیری هر یک از طرفین تبدیل نشویم.

روزنامه صبح ساحل