دستکاری نمادها در جنگ روایت‌ها

تغییر نام تنگه هرمز توسط ترامپ، بیشتر رنگ‌وبوی نمایش قدرت و دستکاریِ نمادها را دارد تا یک تصمیم دیپلماتیک وحقوقی.

امروزه نام‌ها علاوه بر حک شدن بر نقشه‌ی جغرافیا ابزار روایت‌سازی هم می‌شوند. اما تاریخ ایران، اجازه نمی‌دهد چنین تغییراتی از کنارِ حقیقت عبور کند. تنگه هرمز از دیرباز بخشی زنده از حافظه‌ی تاریخی ماست نه یک امتیاز قابل واگذاری ونه یک اصطلاح قابل معامله.

وقتی سیاستمداری نام یک پهنه‌ی تاریخی را عوض می‌کند، معمولاً هدفش این نیست که واقعیتی را بهتر توضیح دهد؛ هدف، کنترل روایت است. نام‌ها قدرت دارند، روی نقشه‌ها می‌مانند، از سوی رسانه‌ها تکرار می‌شوند و اگر زیاد تکرار شوند، کم کم در ذهن عموم می‌نشینند. ترامپ با این حرکت، می‌کوشد به مخاطب بگوید جهان را من می‌چرخانم حتی اگر هزینه‌اش تحریف تاریخ و نادیده گرفتن ریشه‌های فرهنگی یک منطقه باشد.

اما تاریخ را نمی‌شود با فشار رسانه‌ای بازنویسی کرد. تنگه هرمز، نتیجه‌ی سال‌ها پیوند اقتصادی، دریایی، زبانی و هویتی مردمی است که از این مسیر بارها و بارها عبور کرده‌اند. یک تغییر نام، بدون پشتوانه‌ی تاریخی و بدون احترام به حقیقت، بیشتر شبیه جابه‌جایی تابلو است تا تغییر واقعیت. شاید بعضی‌ها بگویند نام مهم نیست اما نام، بی‌اهمیت نیست چون نام، حافظه است. هر واژه‌ای که روی نقشه ثبت می‌شود، بخشی از نگاه جهان به ما را شکل می‌دهد. وقتی دشمنان سعی می‌کنند نام هرمز را حذف کنند، در عمل می‌کوشند جایگاه ایران و نقش تاریخی آن در خلیج فارس و دریانوردی را کم‌رنگ نمایند. انگار به ما می‌گویند شما حق ندارید خودتان را آن‌طور که هستید صدا کنید و این دقیقاً همان چیزی است که جامعه‌ی ایرانی را آزرده می‌کند.

ایرانیان در طول تاریخ برای حفظ خاک سرخ رنگ جزیره هرمز و تعلق ابدی آن به سرزمین مادری، خون سرخ خود وجان شیرین خودرا فدا کرده اند. جنگی که در آن، هرمز توسط امام‌قلی خان از دست قدرت‌های مهاجم اشغالگر بیرون آمد و نام و جایگاه آن دوباره به عنوان بخشی از اراده و توان ایران زنده شد.

و این یک درس روشنی به ما می‌دهد که قدرت واقعی، با مقاومت و توان سرزمینی ساخته می‌شود و نه با تغییر نام‌ها.

اگر هرمز در تاریخ ما دوباره به ایران بازگردانده شد، یعنی این منطقه از آنِ تاریخ ایران است، نه از آنِ روایت‌های تحمیلی.

پس وقتی امروز عده‌ای بخواهند با یک تصمیم رسانه‌ای، نام را تغییر دهند، در برابر یک حقیقت تاریخی می‌ایستند. دنیا بداند که هر وقت پای خاک ایران وحدود وثغور آن در میان باشد همه‌ی ایرانیان امامقلی خان هستند‌.

تنگه هرمز، همیشه هرمز می‌ماند همان طور که خلیج فارس تا ابد فارس می‌ماند‌.چون هر دو ریشه دارند. سند دارند. تاریخ دارند و تاریخ،بلند‌تر از هر صدا و آرام‌تر از هر جدل، حقیقت خود را حفظ می‌کند.

روزنامه صبح ساحل