جدید به قدیم
…پرانرژی در جو نزدیک قطبها به هم زدن مولکولهای اکسیژن و نیتروژن است. جایی که میدان مغناطیسی محافظ زمین در ضعیفترین حالت خود است. این امر باعث میشود که مولکولها انرژی را به شکل نور آزاد کنند و پردههای رنگی مواجی را در سراسر آسمان ایجاد کنند. زبالههای خورشیدی معمولا زمانی که میدانهای مغناطیسی اطراف لکههای خورشیدی قبل از انفجار ناگهانی پیچ و تاب میخورند، به فضا پرتاب میشوند. آزاد شدن انرژی حاصل از این پرتاب، انفجار تشعشعاتی به نام شرارههای خورشیدی و پرتاب جتهایی از مواد خورشیدی به نام خروج جرم از تاج خورشیدی(CME) را به همراه دارد. محققان با نشانه گرفتن یک تلسکوپ رادیویی به سمت یک لکه خورشیدی در سطح ستاره ما، یک تشعشع شفق مانند در بالای آن را شناسایی کردند، که به عقیده آنها نتیجه شتاب گرفتن الکترونهای شرارههای خورشیدی در امتداد خطوط میدان مغناطیسی قدرتمند لکه خورشیدی بوده است. یو میگوید: با این حال، برخلاف شفقهای زمین، شفق قطبی خورشیدی در فرکانسهایی از صدها هزار کیلوهرتز تا تقریبا یک میلیون کیلوهرتز رخ میدهد. که نتیجه مستقیم این است که میدان مغناطیسی لکههای خورشیدی هزاران بار قویتر از زمین است. برای مقایسه باید گفت که یک شفق معمولی روی زمین نور را در…
«تلسکوپ فضایی هابل» از یک کهکشان مارپیچی عکس گرفته که در گذشته آن یک انفجار ابرنواختر رخ داده است. به گزارش صبح ساحل و به نوشته ایسنا، عکس ثبتشده با «تلسکوپ فضایی هابل» کهکشان مارپیچی «انجیسی ۹۴۱»(NGC ۹۴۱) را نشان میدهد که در فاصله ۵۵ میلیون سال نوری از زمین قرار دارد. دوربین هابل موسوم به «دوربین پیشرفته برای بررسیها»(ACS)، دادههایی را جمعآوری کرده است که این عکس را ایجاد کردهاند. کهکشان زیبای انجیسی ۹۴۱ بدون شک جاذبه اصلی این منظره است. با وجود این، کهکشان مهآلود انگیزه جمعآوری دادهها نبود. تمرکز عکس بر یک رویداد نجومی بود که سالها پیش در کهکشان رخ داده است. این رویداد نجومی، ابرنواختر «SN ۲۰۰۵ad» است. مکان این ابرنواختر محوشده به عنوان بخشی از مطالعه چند ابرنواختر غنی از هیدروژن که به عنوان ابرنواختر نوع دوم نیز شناخته میشود، مشاهده شد تا به درک بهتر محیطهایی کمک کند که انواع خاصی از ابرنواخترها در آنها شکل میگیرند. اگرچه این پژوهش توسط ستارهشناسان حرفهای انجام شد اما SN ۲۰۰۵ad کشف خود را مدیون «کویچی ایتاگاکی»(Kōichi Itagaki) ستارهشناس آماتور برجسته است که بیش از ۱۷۰ ابرنواختر را کشف کرده است. ممکن است این پرسش ایجاد شود که چگونه یک ستارهشناس…
…مرکز منطقهای آلمای آمریکای شمالی و بخشی از تیم علمی، گفت: دستیابی به این وضوح بینظیر از طریق روش باند به باند، قابلیتهای آلما را به بالاترین حد رسانده است و دریچه جدیدی را برای اخترفیزیک باز کرده است. این موضوع به اخترشناسان اجازه میدهد تا پدیدهها را با دقتی که زمانی دور از دسترس بود، بررسی کنند. این تصویر جدید که در روز ۱۵ نوامبر منتشر شد، با استفاده از بالاترین فرکانس باند آلما و پیکربندی آرایهای که ۱۰ مایل(۱۶ کیلومتر) را در بر میگیرد، گرفته شده است. روش باند به باند به طور قابل توجهی قابلیتهای فرکانس بالای آلما را افزایش میدهد و تلسکوپ را قادر میسازد تا اجرام را با وضوح زاویهای پنج میلیثانیه قوسی رصد کند که معادل رصد اتوبوسی به طول ۳۳ فوت(۱۰ متر) در ماه از روی زمین است. با این وضوح، آلما انتشار امواج زیر میلیمتری از سطح ستاره را مشاهده کرد که به رنگ نارنجی نشان داده شده است، همراه با ساختار حلقهای درخشان از گاز که از ستاره و به فضای اطراف پخش میشود که به رنگ آبی دیده میشود. مشاهدات از این ستاره دارای وضوح کافی برای تشخیص موقعیت انتشار این امواج نبود.
…نه تنها دارای ابرهای متشکل از شنهای سیلیکات و آب است بلکه ستاره شناسان همچنین از یافتن دیاکسید گوگرد در جو این سیاره شگفت زده شدهاند. چیزی در زمین باعث ایجاد بارانهای اسیدی میشود. به گفته کارشناسان نکته عجیبتر این است که تلسکوپ ۱۰ میلیارد دلاری ناسا هیچ ردی از گاز گلخانهای متان در این سیاره پیدا نکرده است. این موضوع از این حیث قابل توجه است که WASP-۱۰۷ b یک مکانیزم جذاب، اما ناشناخته برای حرکت گرما در اتمسفر پویای خود دارد. به گفته محققان موسسه ستاره شناسی «کو لوون» (KU Leuven) در هلند، این سیاره فراخورشیدی همچنین یک سیستم تشکیل ابر مشابه زمین دارد که البته به جای بارش باران، ذراتی از شن سیلیکات را بر این سیاره میریزند. اگرچه ابرهای سیارات فراخورشیدی پیش از این نیز کشف شده بودند، اما این اولین بار است که ترکیبات شیمیایی این ابرها توسط ستاره شناسان تجزیه و تحلیل میشود. این امر به مدد دادههای تلسکوپ فضایی جیمز وب که مجهز به یک ابزار فروسرخ میانی (MIRI) که به رصد سیارات فراخورشیدی کمک میکند، میسر شده است. WASP-۱۰۷ b یک غول گازی گرم است که به دور یک ستاره خنکتر و کم چگالتر نسبت به خورشید ما میگردد.
…و نورهایی درون آن سوسو میزنند. به گزارش صبح ساحل و به نقل از اسپیس، تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST) به تازگی باعث شادی اخترشناسان شده است، زیرا به آنها این امکان را داده که از یک خوشه رنگارنگ دوردست از کهکشانها که «خوشه کیهانی درخت کریسمس» نامیده میشود، تصویربرداری کنند. در این خوشه، تلسکوپ فضایی جیمز وب «چراغهای کریسمس» سوسوزن را به شکل ۱۴ جرم گذرا جدید کشف کرده است. این خوشه MACS۰۴۱۶ نام دارد و در فاصله ۴.۳ میلیارد سال نوری از زمین قرار گرفته است. هائوجینگ یان (Haojing Yan)، دانشیار دپارتمان فیزیک و نجوم دانشگاه میسوری در بیانیهای گفت: ما MACS۰۴۱۶ را خوشه کیهانی درخت کریسمس مینامیم، هم به دلیل رنگارنگ بودن آن و هم به دلیل نورهای سوسوزن که درون آن میبینیم. اجرام گذرا آن دسته از اجرامی در فضا مانند ستارگان منفرد هستند که به نظر میرسد بهطور ناگهانی، روشن و سپس محو میشوند. مشاهده بسیاری از اجرام گذرا در این کهکشان با همکاری جیمز وب با تلسکوپ فضایی هابل به دست آمد. نور خوشه کهکشانی درخت کریسمس زمانی سفر خود را در سراسر کیهان آغاز کرد که منظومه شمسی که اکنون ۴.۶ میلیارد سال سن دارد، به تازگی شکل گرفته…
گروهی از ستارهشناسان با استفاده از تلسکوپ فضایی «گایا» یک ستاره سرکش را که گفته شده بود حدود ۲۹ هزار سال آینده با منظومه شمسی برخورد میکند، مورد بررسی قرار دادند و دریافتند که چنین خطری وجود ندارد. به گزارش صبح ساحل و به نوشته ایسنا، بررسیهای جدید نشان میدهند که منظومه شمسی در آینده دور از برخورد با ستاره مرده سرکش در امان است. پژوهشگران سال گذشته مسیر یک ستاره کوتوله سفید سرکش به نام «WD ۰۸۱۰-۳۵۳» را با تلسکوپ فضایی «گایا»(Gaia) مورد بررسی قرار دادند و پیشبینی کردند که قرار است در حدود ۲۹ هزار سال آینده با منظومه شمسی ما برخورد کند. اگرچه این زمان ممکن است از نظر انسان طولانی به نظر برسد اما از نظر کیهانی یک دوره نسبتا کوتاه است. به عنوان مثال، هیدروژن خورشید تا پنج میلیارد سال دیگر تمام نمیشود تا به شکل یک غول سرخ متورم درآید و در این فرآیند، زمین و سیارات درونی را نابود کند. اگرچه سرنوشت خورشید به احتمال زیاد مشخص شده اما پژوهش جدید نشان داده است که حداقل سیاره ما نگران از بین رفتن هرج و مرج ناشی از کوتوله سفید WD ۰۸۱۰-۳۵۳ نخواهد بود. ستارهشناسان میگویند که حتی ممکن است اصلا…
…تراهرتز در میان امواج مایکروویو و فروسرخ دور عمل میکند، مورد مطالعه قرار دادند. این تلسکوپ در سه نوبت جداگانه پرواز کرد و دادههایی را در ۱۷ مکان در زهره شامل هفت مکان در سمت روز، ۹ مکان در سمت شب و یک مکان در وسط این دو ناحیه جمعآوری کرد. اخترشناسان در تمام این ۱۷ مکان، اکسیژن اتمی را شناسایی کردند که غلظت آن در ارتفاع حدود ۱۰۰ کیلومتری به اوج میرسید. این مربوط به ارتفاعی است که مستقیماً بین دو الگوی گردش جوی غالب در زهره شامل جریان فوقدوار قدرتمند زیر ۷۰ کیلومتر که خلاف جهت چرخش سیاره میچرخد و جریان موجود در ارتفاع بالای ۱۲۰ کیلومتری سطح زهره قرار دارد. به گفته پژوهشگران، این بدان معناست که اکسیژن اتمی منبعی دستنخورده را برای کاوش در این منطقه انتقالی جوی در زهره نشان میدهد. آنها میگویند: مشاهدات آینده، به ویژه در نزدیکی نقاط ضد خورشیدی و زیر خورشیدی(ارتفاع ۱۲۰ کیلومتری سطح زهره) و تمام زوایای اوج خورشیدی، تصویر دقیقتری از این منطقه عجیب و غریب ارائه میدهد و از ماموریتهای فضایی آینده به زهره پشتیبانی میکند. پژوهشگران افزودند: همراه با اندازهگیری اکسیژن اتمی در جو زمین و مریخ، دادههای زهره میتوانند به بهبود درک ما از…
…جوانی، به علاوه مقدار پرتو ایکس که تولید میکند و روشنایی کهکشان که توسط جیمز وب شناسایی شده است، همگی با پیشبینیهای نظری مطابقت دارند که در سال ۲۰۱۷ توسط «پریاموادا ناتاراجان»(Priyamvada Natarajan) پژوهشگر «دانشگاه ییل»(Yale University) ارائه شدند. این پیشبینیها در مورد سیاهچاله بسیار بزرگی بودند که مستقیما از فروپاشی ابر بزرگ گازی تشکیل شده است. ناتاراجان گفت: ما معتقدیم که این اولین مورد کشف یک سیاهچاله بسیار بزرگ است و از بهترین شواهدی به شمار میرود که تاکنون به دست آمدهاند مبنی بر اینکه برخی سیاهچالهها از ابرهای بزرگ گازی تشکیل میشوند. ما برای اولین بار شاهد یک مرحله کوتاه هستیم که در آن یک سیاهچاله کلانجرم، تقریبا به اندازه ستارههای حاضر در کهکشان خود وزن دارد. پژوهشگران قصد دارند از این شواهد و نتایج دیگری که دادههای جیمز وب و تلسکوپهای دیگر در آنها ترکیب میشوند، برای ترسیم کردن تصویر بزرگتری از کیهان اولیه استفاده کنند. «تلسکوپ فضایی هابل» پیشتر نشان داده بود که نور کهکشانهای دور توسط ماده در خوشه کهکشانی مداخلهگر تشدید میشود. یافتههای هابل، بخشی از انگیزه رصدهای جیمز وب و چاندرا را که در این پژوهش توضیح داده شده است، فراهم میکند. این پژوهش در مجله «Nature Astronomy» به چاپ رسید.
تلسکوپ فضایی جیمزوب تصویری از سحابی زیبای خرچنگ را به زمین فرستاده است که جنبههای مختلفی از آن را نشان میدهد. به گزارش صبح ساحل، سحابی خرچنگ که در فاصله ۶ هزار و ۵۰۰ سال نوری از ما قرار دارد، در میان ستاره شناسان به دلیل ساختار دقیق و زیبایش مشهور است. تصویر جدیدی از تلسکوپ فضایی جیمز وب این سحابی زیبا را در طول موج مادون قرمز نشان میدهد و رشتههای غباری که شکل قفسمانند آن را ایجاد میکنند، برجسته میکند. این سحابی بقایای ابرنواختر و در واقع حاصل انفجار یک ستاره عظیم است. این ابرنواختر در سال ۱۰۵۴ میلادی روی زمین مشاهده شد و از آن زمان ستاره شناسان رشد و تغییر سحابی ناشی از آن انفجار را مشاهده کردند. این سحابی قبلاً توسط تلسکوپهای دیگری مانند تلسکوپ فضایی هابل و اخیراً کاوشگر تصویربرداری با پرتوی ایکس که در طول موج پرتو ایکس کار میکند، تصویربرداری شده است. این نتایج در تصویر قبلی ترکیب شده اند که سحابی را در طیف نوری، مادون قرمز و اشعه ایکس نشان میدهد. با این حال، تصویر جدید وب، جنبههای مختلفی از شی را نشان میدهد. وب با استفاده از ابزارهای دوربین مادون قرمز نزدیک و دستگاه مادون قرمز میانی میتواند ساختار…
دانشمندان میگویند حلقههای سیاره زحل تا سال ۲۰۲۵ محو خواهند شد. به گزارش صبح ساحل، در سال ۱۶۱۰، گالیله برای اولین بار حلقههای خیره کننده سیاره زحل را کشف کرد که با تلسکوپ اولیه و پیشگامانه خود در آن زمان در مقایسه با فناوری امروزی، آنها را به "گوش" تشبیه کرد. اکنون پس از گذشت بیش از ۴۰۰ سال، هر کسی با ابزارهای ساده میتواند این حلقهها را با چشمان خود ببیند. با این حال، تا سال ۲۰۲۵ حلقهها تقریبا ناپدید خواهند شد. حلقههای سیارهای اولیه از هفت حلقه مجزا تشکیل شدهاند و گمان میرود که از تکههایی از دنبالهدارها، سیارکها و قمرهای متلاشی شده تشکیل شدهاند که به سمت این غول گازی منحرف و توسط گرانش قدرتمند آن تکه تکه شدهاند. همچنین در این حلقهها میلیاردها قطعه یخ وجود دارند که همگی پوشیده از غبار فضایی هستند. هیچ کس کاملاً مطمئن نیست که این حلقهها چند ساله هستند، اگرچه مطالعهای که در ماه مه گذشته منتشر شد نشان داد که این حلقهها از نظر کیهانی صرفا یک سری حلقههای کوچک هستند و احتمالاً تنها ۴۰۰ میلیون سال پیش، کمتر از یک دهم سن سیاره، شکل گرفتهاند. اما تنها چیزی که اکنون در مورد این حلقهها میدانیم این است که…
همه زیرساختها سالم است، اما یک پرواز لغو شد
