05
مرداد
1405
مرداد
1405
جدید به قدیم
به نظر میرسد اخترشناسان موفق به کشف دو جهان آبی فراخورشیدی شدهاند که در زیر جو داغ و بخارآلود خود اقیانوسهایی عمیق جا دادهاند. به گزارش صبح ساحل، منظومه شمسی ما خانهی طیف گستردهای از سیارات از جهانهای صخرهای معتدل گرفته تا غولهای ساخته شده از گاز یا یخ است. با این وجود از زمانی که ستارهشناسان به دستهبندی سیارات فراخورشیدی پرداختهاند، متوجه شدهاند که چند نوع رایج از آنها در نواحی محلی ما یافت نمیشود برای مثال ابر زمینها و نپتونهای کوچک.در مطالعهای جدید، گروهی از اخترشناسان بهترین شواهد تاکنون از یک نوع سیاره فراخورشیدی که مدتها قبل فرضیه وجود آنها مطرح شده بود را شناسایی کردهاند و این سیارات جهانهای آبی نام دارند. همانطور که از نام آنها انتظار میرود، این سیارات با یک اقیانوس عمیق پوشیده شدهاند که یک هسته سنگی یا یخی را احاطه کردهاند.سیارات مورد بحث ما «Kepler-۱۳۸ c» و «Kepler-۱۳۸ d» نام دارند و به دور یک ستاره کوتوله قرمز در فاصله حدود ۲۱۸ سال نوری از ما در صورت فلکی شلیاق(Lyra) میچرخند. اندازه هر دو سیاره بیش از سه برابر زمین و جرم آنها دو برابر است، که به این معنا است که چگالی آنها بسیار کمتر از…
… قمر زحل یعنی تیتان است. توضیح تصویر: نیمکره جنوبی زحل که کاسینی تصویر آن را در سال ۲۰۱۲ ثبت کرده است، سیارهای با نوری در پس زمینه را نشان میدهد که حلقههای آن میدرخشند فضاپیمای کاسینی یکی از مهمترین ماموریتهای فضایی است که بهطور مشترک توسط ناسا و آژانس فضایی اروپا و برای کاوش سیاره زحل و قمرهای آن به فضا فرستاده شده بود. این فضاپیما دارای دو بخش اصلی بود: مدارگرد فضایی پژوهشی کاسینی به همراه کاوشگر هویگنس که از کاسینی به سمت یکی از قمرهای زحل به نام تیتان فرستاده شد و اطلاعاتی از سطح آن به زمین فرستاد. نام این دو فضاپیما به افتخار دو ستارهشناس پرآوازه یعنی جووانی دومنیکو کاسینی و کریستیان هویگنس، "کاسینی" انتخاب شد. در تاریخ ۱۵ سپتامبر سال ۲۰۱۷ کاوشگر کاسینی بنا به تصمیم ناسا برای جلوگیری از برخورد کنترل نشده این کاوشگر با قمرهای زحل به خصوص تیتان و احتمال آلودگی یا نابودی هرگونه زیست فرازمینی احتمالی در آنها، با استفاده از آخرین مقادیر سوخت باقیمانده به درون جو زحل سقوط کرده و بخشی از سیارهای شد که بیش از یک دهه را به مطالعه آن پرداخته بود. با نابودی کاسینی و دریافت آخرین اطلاعات و سیگنالهای فرستاده شده از آن…
…و سپس در سال ۲۰۱۴ توسط تلسکوپ فضایی «هابل» ثبت شده بود. این سحابی در فاصله ۶ هزار و ۵۰۰ سال نوری از زمین واقع شده است و متشکل از ابرهایی از غبارهای درخشان ضخیم و گازهای درخشان است که تا فواصل چندین سال نوری در فضا امتداد دارند. اکنون تلکسوپ جیمز وب که حساسترین تلسکوپ فضایی تاریخ تا این زمان است با دوربینهای مادون قرمز خود ، دقیقترین و واضحترین تصاویر از این ساختارهای فضایی را به زمین ارسال کرده است. ستارهشناسان که بیصبرانه در انتظار دریافت تصاویر جیمز وب از این سحابی بودند نه صرفا به علت زیبایی شگرف آنها بلکه همچنین به علت جزییات مربوط به فعالیتهای نهفته در این تصاویر. از این ساختارهای فضایی که با عنوان «پرورشگاههای ستارگان» یاد میشود دستههای غباری در یک سحابی هستند که ستارگان جدید در آنها متولد میشوند. این واقعه زمانی روی میدهد که گرههای چرخندهای در غبارها تحت تاثیر نیروهای گرانشی فرو میپاشند و ستارگان با جذب مواد بیشتر از ابرهای اطراف خود شکل میگیرند. این درحالی است که دوربینهای مادون قرمز جیمز وب بهتر قادر به دیدن از میان دیوارههایی از غبار در فضا هستند. ستارهشناسان اکنون قادر خواهند بود با دقت بالاتری به مطالعه و بررسی فرآیند تشکیل…
…به گزارش صبح ساحل، بازوهای مارپیچی شگفتانگیز کهکشان انجیسی ۵۴۹۵(NGC ۵۴۹۵) توسط دوربین میدان وسیع ۳ تلسکوپ فضایی هابل ناسا و آژانس فضایی اروپا به تصویر کشیده شده است. این کهکشان در فاصله حدود ۳۰۰ میلیون سال نوری از زمین در صورت فلکی مار باریک(Hydra) قرار دارد و یک کهکشان سیفرت است. کهکشانهای سیفرت یکی از دو گروه بزرگ هستههای کهکشانی فعال با درخشندگی مرکزی بسیار بالا هستند. این هستههای درخشان تحت سلطه نور ساطع شده از غبار و گاز کیهانی که به یک سیاهچاله بزرگ میریزند، قرار دارند. این تصویر از مجموعه مشاهدات ستارهشناسانی که در حال مطالعه ابرسیاهچالههای قلب کهکشانها هستند، به دست آمده است. مطالعه نواحی مرکزی کهکشانها میتواند چالشبرانگیز باشد و علاوه بر آن نوری که توسط مادههای در حال سقوط به ابرسیاهچاله ایجاد میشود، نواحی تشکیل ستارهها و نور ستارههای موجود به درخشندگی هستههای کهکشانی کمک میکند. دید شفاف هابل به اخترشناسان کمک کرد تا منابع مختلف نور در هستهی کهکشان انجیسی ۵۴۹۵ را تفکیک کنند و همچنین به دقت جرم ابرسیاهچاله آن را بسنجند. علاوه بر کهکشان ذکر شده دو ستاره نیز در این تصویر قابل مشاهده است. یکی از آنها درست خارج از مرکز کهکشان انجیسی ۵۴۹۵ قرار دارد و دیگری…
…گرفتگی ثابت نمیماند. همانطور که ماه به مدار خود ادامه میدهد، سایه آن با سرعتی بین ۱۰۰۰ تا ۵۰۰۰ مایل در ساعت در سراسر سیاره میچرخد و نقطه کسوف مرکزی را با خود همراه میکند. با ادامه کسوف کامل، نقطه کسوف مرکزی در سراسر سطح زمین از غرب به شرق حرکت میکند. در طول یک خورشیدگرفتگی جزئی(مانند همین خورشیدگرفتگی که در پیش خواهیم داشت)، این نقطه یا از بالای قطب شمال یا از زیر قطب جنوب میگذرد و از سطح زمین نمیگذرد. این بدان معناست که فقط لبه سایه ماه روی زمین میافتد و همین مسئله توضیح میدهد که چرا خورشید کاملاً سیاه نمیشود. در ۲۵ اکتبر نقطه کسوف مرکزی از قطب شمال میگذرد که در آن ۸۲ درصد خورشید سیاهپوش میشود. در روسیه تا ۸۰ درصد خورشید گرفتگی رخ میدهد و این نسبت در چین به ۷۰ درصد، در نروژ به ۶۳ درصد و در فنلاند به ۶۲ درصد کاهش مییابد. هرگز با دوربین دوچشمی، تلسکوپ یا چشم غیر مسلح بدون محافظ به خورشید نگاه نکنید. عکاسان نجومی و ستارهشناسان از فیلترهای ویژهای برای رصد ایمن خورشید در هنگام خورشید گرفتگی یا سایر پدیدههای خورشیدی استفاده میکنند و استفاده از عینک آفتابی معمولی برای مشاهده خورشید کافی نیست.
یک گروه تحقیقاتی بینالمللی در روز دوشنبه اولین تصاویر از سحابی شکارچی (Orion Nebula) را که توسط تلسکوپ فضایی جیمز وب ثبت شده بود، منتشر کردند. به گزارش صبح ساحل، این مهد ستارهای در صورت فلکی شکارچی، در فاصله ۱۳۵۰ سال نوری از زمین، در شرایط مشابهی که منظومه شمسی ما بیش از ۴.۵ میلیارد سال پیش در آن متولد شد، قرار گرفته است. ستارهشناسان از این جهت به این منطقه علاقهمند هستند که با بررسی آن میتوان دریافت که در طول چند میلیون سال آغازین تکامل سیاره ما، چه اتفاقاتی رخ داده است. این تصاویر به عنوان بخشی از برنامه "Early Release Science" به دست آمده و بیش از ۱۰۰ دانشمند در ۱۸ کشور، به همراه موسساتی از جمله مرکز ملی تحقیقات علمی فرانسه(CNRS)، دانشگاه وسترن در کانادا و دانشگاه میشیگان در آن شرکت داشتهاند. الز پیترز(Els Peeters)، اخترفیزیکدان دانشگاه وسترن در بیانیهای گفت: ما از دیدن تصاویر حیرتانگیز سحابی شکارچی شگفت زده شدهایم. او افزود: این مشاهدات جدید به ما این امکان را میدهد تا دریابیم چگونه ستارگان پر جرم گاز و غباری که در آنها متولد شدهاند را تغییر میدهند. سحابیها توسط مقادیر زیادی از غبار پوشیده شدهاند. این موضوع رصد آنها با…
پژوهش جدید یک گروه بینالمللی از ستارهشناسان، یک سیاره فراخورشیدی را نشان میدهد که شاید روی سطح خود آب داشته باشد و به جستجوی حیات بیگانه کمک کند. به گزارش صبح ساحل، یک گروه بینالمللی از ستارهشناسان، از کشف یک سیاره فراخورشیدی خبر دادهاند که "سیاره اقیانوس" (OCEAN PLANET) نام گرفته است. این سیاره در یک منظومه دوتایی در فاصله ۱۰۰ سال نوری از زمین، به دور ستارهای میچرخد و در صورت تایید شدن میتواند یک هدف جدید و وسوسهانگیز برای جستجوی حیات بیگانه باشد. این سیاره فراخورشیدی موسوم به "TOI-۱۴۵۲b"، از نظر اندازه و جرم کمی بزرگتر از زمین است و در منطقه قابل سکونت قرار دارد؛ این بدان معناست که این سیاره در منطقه طلایی منظومه ستاره میزبان خود قرار دارد و روی سطح آن ممکن است آب مایع وجود داشته باشد. "چارلز کادیو" (Charles Cadieux)، دانشجوی مقطع دکتری "دانشگاه مونترآل" (UdeM) و پژوهشگر ارشد این پروژه گفت: TOI-۱۴۵۲b یکی از بهترین گزینهها برای سیاره اقیانوسی است که ما تا به امروز پیدا کردهایم. شعاع و جرم آن، چگالی بسیار کمتری را نسبت به سیارهای مانند زمین که از فلز و سنگ تشکیل شده است، نشان میدهد. احتمال میرود که این سیاره نیز مانند…
ستارهشناسان یک سیاره جدید به اندازه نپتون را به دور یک ستاره آبی رنگ درخشان کشف کردهاند. به گزارش صبح ساحل، گروهی از محققان اخیرا یک سیاره جدید به اندازه نپتون به نام "HD ۵۶۴۱۴ b" را کشف کردهاند. کشف یک سیاره جدید به اندازه نپتون به نام "HD ۵۶۴۱۴ b" در اطراف ستارهای گرم اما با عمر کوتاه از نوع A ، سرنخ هایی را درباره اینکه چرا تعداد کمی از غولهای گازی کوچکتر از مشتری در اطراف یک درصد از درخشانترین ستارههای کهکشان دیده میشوند، ارائه میکند. شعاع این سیاره ۳.۷ برابر زمین است و هر ۲۹ روز یک بار در فاصلهای برابر با یک چهارم فاصله زمین و خورشید به دور ستاره یاد شده میچرخد. سن این سامانه تقریبا ۴۲۰ میلیون سال است که بسیار جوانتر از سن خورشید(۴.۵ میلیارد سال) است. سیاره HD ۵۶۴۱۴ b نسبت به اکثر سیارات، تناوب مداری طولانیتری دارد. به گفته محققان، سیارهای به اندازه نپتون که تشخیص آن سادهتر است و به یک ستاره درخشان نوع A نزدیکتر است، سریعا توسط تابش شدید خورشید از گاز خود خارج میشود و به هستهای ناشناخته تبدیل میشود. تناوب مداری زمان مورد نیازی است تا جسمی چرخش به دور جسم دیگری را…
…هوک"(Hooke crater) است که در این تصویر به صورت یخزده نشان داده شده و توسط کاوشگر "مارس اکسپرس" آژانس فضایی اروپا هنگام زمستان در ارتفاعات جنوبی به ثبت رسیده است. "دهانه هوک" در نزدیکی لبه شمالی منطقه "آرگیر پلانیتیا"(Argyre Planitia) قرار دارد که وسعت آن به ۱۸۰۰ کیلومتر میرسد و یکی از تاثیرگذارترین سازههای برخوردی در مریخ به شمار میرود که طی یک برخورد در حدود چهار میلیارد سال پیش شکل گرفته است. "دهانه هوک" که در قسمت مسطحی از "آرگیر پلانیتیا" قرار دارد، دارای قطر ۱۳۸ کیلومتر و عمق حدود ۲.۴ کیلومتر است. نام این دهانه، از نام "رابرت هوک"(Robert Hooke)، فیزیکدان و ستارهشناس انگلیسی گرفته شده است. در این تصاویر، قسمت اعظم منطقه کم ارتفاع جنوبی و همچنین تپه مرکزی درون دهانه هوک، با پوشش نازک و سفیدی پوشیده شده که ناشی از یخزدگی دیاکسید کربن است. در ارتفاعات بالاتر و روی دیوارههای دهانه رو به شمال، یخبندان زیادی وجود ندارد و فقط در مناطقی ظاهر میشود که دیوارههای دهانههای کوچکتر بر آنها سایه میاندازند و جلوی نور مستقیم خورشید را میگیرند. اما اکنون چند عکس جدید از یک دره عظیم در سیاره سرخ منتشر شده که بیش از هر زمان دیگری مسحورکننده هستند…
…ماموریتها، جیمز وب باید با نیروهای طبیعی که بر خطرات میافزایند نیز مقابله کند. جیمز وب در فاصله حدود ۱.۵ میلیون کیلومتری از زمین در "نقطه لاگرانژی ۲"(Lagrange Point ۲) قرار دارد؛ جایی که باید با تشعشعات و دمای حدود منفی ۳۷۰ درجه فارنهایت مقابله کند. "الکس هانتر"(Alex Hunter)، مهندس سیستمهای پرواز در "موسسه علوم تلسکوپ فضایی" گفت: انتظار میرود که تا پایان عمر ماموریت ۱۰ ساله جیمز وب، به دلیل تشعشعات و فرسودگی در اعماق فضا، این حافظه داخلی به حدود ۶۰ گیگابایت کاهش یابد. جهان هنوز مجذوب تصاویر تماشایی است که ناسا تولید کرده و دانشمندان طی ماهها و سالهای آینده، اطلاعات بیشماری را از جیمز وب در مورد جهان ما به دست خواهند آورد. ستارهشناسان از جیمز وب برای مشاهده جهان فروسرخ، تجزیه و تحلیل دادههای جمعآوریشده و انتشار مقالات علمی در مورد اکتشافات خود استفاده خواهند کرد. "کامالا هریس"(Kamala Harris)، معاون رئیسجمهور آمریکا که سرپرستی "شورای ملی فضایی"(National Space Council) را بر عهده دارد، گفت: جیمز وب به ما امکان میدهد تا عمیقتر از هر زمان دیگری به فضا نگاه کنیم. این تلسکوپ، آنچه را که ما در مورد جهان خود، منظومه شمسی و احتمالا زندگی میدانیم، افزایش خواهد داد.
موجهای گرما تا 20 مرداد ادامه دارد
