جدید به قدیم
عکس ثبتشده توسط تلسکوپ فضایی هابل، یک کهکشان را نشان میدهد که به دلیل وجود انتشار رادیویی فراوان، بسیار پرانرژی است. انجیسی ۵۴۷ (NGC ۵۴۷)، یک کهکشان بیضوی است که در فاصله ۲۵۰ میلیون سال نوری از زمین در صورت فلکی نهنگ (Cetus) قرار دارد. تلسکوپ فضایی هابل (HST) ناسا، عکسی را از این کهکشان گرفته است. انجیسی ۵۴۷، درست زیر مرکز این عکس میدرخشد و کهکشان همراه آن موسوم به انجیسی ۵۴۵ (NGC ۵۴۵) در سمت چپ بالا قرار دارد. این جفت در مجموع با نام آرپ ۳۰۸ (Arp ۳۰۸) شناخته میشود. انجیسی ۵۴۷ یک کهکشان رادیویی درخشان است؛ یعنی مناطق غولپیکری از انتشار رادیویی را شامل میشود که فراتر از ساختار مرئی آن گسترش یافتهاند. قدرت انتشار رادیویی، حاصل پرتابهایی است که از هسته فعال کهکشانی در مرکز کهکشان قدرت میگیرند. کهکشانهای دارای هسته فعال کهکشانی، ناحیهای بسیار روشن را در هسته خود دارند که در آن، یک سیاهچاله کلانجرم قرار گرفته است. همان طور که غبار و گاز به درون سیاهچاله میافتند، نور در سراسر طیف الکترومغناطیسی ساطع میشود. کهکشانهای رادیویی، یکی از پرانرژیترین پدیدههای اخترفیزیکی هستند. مشاهده این کهکشان توسط هابل، بخشی از یک بررسی روی مجموعه دادهای است که با هدف کمک کردن به…
عکس جدیدی که با تلسکوپ فضایی هابل گرفته شده، یک کهکشان عدسی را در فاصله ۳۰ میلیون سال نوری از زمین نشان میدهد. به گزارش صبح ساحل، «تلسکوپ فضایی هابل» (HST) عکس جدیدی را از یک کهکشان عدسی موسوم به «انجیسی ۳۴۸۹» (NGC ۳۴۸۹) گرفته است. کهکشانهای عدسی، کهکشانهای کاملا مارپیچی یا بیضوی نیستند. آنها چیزی میان این دو نوع کهکشان هستند و ویژگیهای هر دو را نشان میدهند. کهکشانهای عدسی مانند کهکشانهای مارپیچی، یک برآمدگی مرکزی حاوی ستارگان فشرده و یک قرص دایرهای نازک حاوی ستارهها، گاز و غبار دارند، اما فاقد بازو هستند. همچنین، کهکشانهای عدسی مانند کهکشانهای بیضوی، ستارههای مسنتری دارند و میزان ستارهزایی در آنها کم است. انجیسی ۳۴۸۹ دارای یک هسته کهکشانی فعال است. هسته کهکشانی فعال در مرکز کهکشان قرار دارد، بسیار درخشان است و تابش را در سراسر طیف الکترومغناطیسی ساطع میکند. این کهکشان عدسی، یک «کهکشان سیفرت» (Seyfert galaxy) به شمار میرود. کهکشان سیفرت، یک نوع هسته کهکشانی فعال است که نسبت به سایر هستههای کهکشانی فعال، نور کمتری دارد. کهکشانهای سیفرت معمولا بیشتر از بقیه قسمتهای کهکشان میزبان نمیدرخشند. بنابراین، کهکشان احاطهکننده آنها به وضوح قابل مشاهده است. انواع دیگر هستههای کهکشانی فعال آن قدر تشعشع میکنند که رصد کهکشان…
کشف بخار آب موجود در اتمسفر یک سیاره سنگی داغ توسط تلسکوپ فضایی جیمز وب، یک پیشرفت بزرگ برای علم سیارات فراخورشیدی است. ایسنا نوشت: تلسکوپ فضایی جیمز وب هنگام مطالعه یک سیاره فراخورشیدی سنگی به نام GJ ۴۸۶ b با استفاده از طیفنگار فروسرخ نزدیک(NIRSpec) خود سیگنالهای بخار آب را شناسایی کرده است. سیاره فراخورشیدی GJ ۴۸۶ b بیش از حد به ستاره خود نزدیک است و در منطقه قابل سکونت منظومه خود قرار ندارد و دمای سطح آن حدود ۸۰۰ درجه فارنهایت(۴۳۰ درجه سانتیگراد) است. اما این سیاره با وجود گرمای شدید و نزدیکی به ستاره میزبان خود، وجود بخار آب را در خود نشان میدهد که همین نشانگر این است که احتمالا این سیاره دارای جو است. با این حال، گروه پژوهش هشدار میدهد که این بخار آب ممکن است متعلق به این سیاره نباشد و در عوض روی ستاره و در نقاط خنک ستاره وجود داشته باشد. سارا موران از دانشگاه آریزونا و نویسنده اصلی این مطالعه میگوید: ما یک سیگنال را میبینیم و تقریباً به طور قطع به دلیل وجود آب است. اما هنوز نمیتوانیم بگوییم که آیا آن آب بخشی از جو سیاره است یا نه. به این معنی که آیا این…
…قرار دهند. این نتیجه برای مطالعه سیارات فراخورشیدی و قابلیت سکونت آنها کاربرد دارد. این تهدید تازه کشفشده، از برخورد موج انفجار یک ابرنواختر به گاز متراکم اطراف ستاره منفجرشده ناشی میشود. هنگامی که این برخورد اتفاق میافتد، میتواند دوز زیادی از پرتو ایکس را ایجاد کند که ماهها تا سالها پس از انفجار، به سیارهای مشابه زمین میرسد. دههها قرار گرفتن در معرض این شرایط ممکن است به بروز یک رویداد انقراض در سیاره منجر شود. پژوهش جدیدی که این تهدید را گزارش داده، براساس مشاهدات پرتو ایکس منتشرشده از ۳۱ ابرنواختر و پیامدهای آنها انجام شده است که عمدتا توسط رصدخانه پرتو ایکس چاندرا، «رصدخانهٔ فضایی نیل گرلز سوئیفت» (Neil Gehrels Swift Observatory)، «آرایه تلسکوپ طیفسنجی هستهای» یا «نیوستار» (NuSTAR) و ماموریتهای «ایکسامام-نیوتون» (XMM-Newton) شکار شدهاند. این پژوهش نشان میدهد که سیارات میتوانند در معرض دوزهای کشندهای قرار بگیرند که در فاصله ۱۶۰ سال نوری قرار دارند. چهار ابرنواختر بررسیشده در این پژوهش، «SN ۱۹۷۹ C»، «SN ۱۹۸۷ A»، «SN ۲۰۱۰ jl»، و «SN ۱۹۹۴ I» نام دارند که در تصاویر ترکیبی حاوی دادههای چاندرا نشان داده شدهاند. پیش از این، بیشتر تحقیقات در مورد اثرات انفجارهای ابرنواختر، روی خطر دو دوره متمرکز بود. اگر سیلابی…
…ULIRG) موسوم به Arp ۲۲۰ با نوری برابر با یک تریلیون خورشید در جدیدترین تصویر تلسکوپ فضایی جیمز وب میدرخشد. در مقایسه باید گفت که کهکشان راه شیری ما دارای نور بسیار کمتری نسبت به این کهکشان و با نوری معادل حدود ۱۰ میلیارد خورشید است. این کهکشان که در فاصله ۲۵۰ میلیون سال نوری از ما قرار دارد، در واقع نتیجه برخورد و ادغام دو کهکشان مارپیچی است. برخورد این دو کهکشان مارپیچی حدود ۷۰۰ میلیون سال پیش آغاز شده و جرقه انفجار عظیمی را برانگیخته است. حدود ۲۰۰ خوشه ستارهای عظیم در منطقهای پر از گرد و غبار با وسعت حدود ۵۰۰۰ سال نوری(تنها پنج درصد قطر کهکشان راه شیری) زندگی میکنند، با این حال، مقدار گاز در این منطقه کوچک برابر با کل گاز موجود در کهکشان راه شیری است. کهکشان Arp ۲۲۰ که مانند یک فانوس دریایی درخشان در میان دریایی از کهکشانها میدرخشد، در این منظره از تلسکوپ فضایی جیمز وب ناسا، آسمان شب را روشن کرده است. در واقع دو کهکشان مارپیچی در حال ادغام، کهکشان Arp ۲۲۰ را در طیف نور فروسرخ به درخشانترین شکل ممکن نمایش میدهند که آن را به یک هدف ایدهآل برای تلسکوپ جیمز وب تبدیل کرده است…
دو سیاهچالهی نزدیک به زمین به نامهای Gaia BH۱ و BH۲ احتمالاً متعلق به دستهی کمیابی از سیاهچالههای کمتر دیدهشده هستند. به گزارش صبح ساحل، دو سیاهچالهای که بهتازگی در فاصلهی نزدیکی از زمین کشف شدهاند، احتمالاً به گروهی ناشناخته و اسرارآمیز از اجرام سنگین تعلق دارند. گروهی بینالمللی از ستارهشناسها این سیاهچالهها را با استفاده از دادههای مأموریت گایا از آژانس فضایی اروپا (ESA) و مجموعهای از تلسکوپهای زمینی سراسر جهان کشف کردند. بهگزارش لایو ساینس، دو سیاهچاله به نامهای Gaia BH۱ و Gaia BH۲ نزدیکترین سیاهچالهها به زمین هستند که تاکنون کشف شدهاند. Gaia BH۱ در فاصلهی ۱۵۶۰ سال نوری از منظومهی شمسی در صورت فلکی مارافسای قرار دارد که تقریباً سه برابر نزدیکتر از رکورددار قبلی است. سیاهچالهی Gaia BH۲ هم در فاصلهی ۳۸۰۰ سال نوری در صورت فلکی قنطورس قرار دارد. هر دو سیاهچاله نه تا ده برابر سنگینتر از خورشید هستند. حال این سؤال مطرح میشود که چرا مدت زیادی طول کشید تا ستارهشناسها به وجود این سیاهچالهها پی ببرند؟ در جواب باید بگوییم که سیاهچالهها عملا نامرئی هستند. در گذشته، دانشمندان سیاهچالهها را با استفاده از بقایای آخرین وعدههای غذایی آنها شناسایی میکردند؛ بدین صورت که وقتی ستاره…
… اگرچه مشخص نیست دقیقا چگونه کار میکند. سیاهچالهها برخی از گریزانترین چیزها در فضا هستند. رایجترین نوع، سیاهچاله ستارهای است، اغلب تصور میشود که نتیجه یک ستاره عظیم است که در انفجار ابرنواختری میمیرد، سپس مواد ستاره روی خودش فرو میریزد و در ناحیه نسبتا کوچکی متراکم میشود. اما اینکه چگونه سیاهچالههای کلان پرجرم که میلیونها تا میلیاردها برابر خورشید جرم دارند، مرموزتر است. بسیاری از اخترفیزیکدانان و کیهان شناسان بر این باورند که این غولها تقریبا در مرکز همه کهکشانها کمین کردهاند. مشاهدات اخیر تلسکوپ فضایی هابل این نظریه را تقویت کرده است که سیاهچالههای پرجرم از هستههای غبارآلود کهکشانهای ستارگان شروع میشوند، جایی که ستارههای جدید به سرعت بیرون میآیند، اما دانشمندان همچنان در تلاش برای رسیدن به آخر آن هستند. سیاهچالهها مانند سیاره یا ستاره، سطحی ندارند در عوض آنها مرزی به نام «افق رویداد» دارند، این یک نقطه بدون بازگشت است. به طور کلی اگر چیزی بیش از حد نزدیک شود، به داخل سقوط میکند، اما این سیاهچاله عجیب ممکن است خیلی سریع حرکت کند و طبق معمول اجرام آسمانی را مصرف کند و وضعیت موجود را به چالش بکشد. تیم تحقیقاتی یک نظریه احتمالی را پیشنهاد کرده است: شاید سیاهچاله فراری نتیجه زنجیرهای از رویدادها…
…مثال، هنگامی که از میان زمین و خورشید عبور میکند، طرفی که به سمت زمین است، مانند ماه نو کاملاً بدون نور است. برعکس، وقتی در مدار خود در مقابل زمین قرار دارد و تقریباً از پشت خورشید میگذرد، مانند ماه کامل کاملاً روشن به نظر میرسد. این کارشناس تیم علمی رصدخانه لارستان اضافه کرد: هر چند سیاره عطارد در این زمان در فاصله بسیار دور از زمین قرار دارد، درواقع ضعیفتر از زمانهای دیگر است. زمانی که عطارد نیمهروشن است که فاز نیمتاب عطارد نامیده میشود، در دورترین فاصله از خورشید، در بیشترین کشیدگی قرار دارد. زمانهای دقیق این دو رویداد ممکن است چند روز با هم فاصله داشته باشد، زیرا مدار عطارد کاملاً با مدار دایرهالبروج منطبق نیست. وی ادامه داد: سیاره گریزپای تیر ساعت ۰۶:۲۴ صبح طلوع و ۱۹:۴۱ غروب میکند و زمان غروب خورشید، سیاره در ارتفاع ۱۸ درجهای بالای افق، در صورت دسترسی به افقی باز و بدون غبار قابل رصد است. در صورت استفاده از ابزار اپتیکی، هنگام غروب خورشید هرگز سعی نکنید دوربین دو چشمی یا تلسکوپ را به سمت این سیاره نشانه بگیرید. به دلیل نزدیکی به خورشید انجام این کار ممکن است منجر به نابینایی فوری و دائمی شود.
…خدمت مکانیکی و انسانی با راه اندازی پلهای تلسکوپی هوشمند و امنیت بالا از ویژگی های این پل ها است. وی افزود: فرودگاه کیش مجهز به سامانه هوشمند برای نشست و برخاست هواپیما در شرایط نامساعد جوی، سامانه تقرب پرواز، برج مراقبت جدید و استاندارد و مخزن ذخیره سوخت با ظرفیت ۴ و نیم میلیون لیتر است. عزت الله محمدی گفت: ۴۹ میز پذیرش مسافر برای پایانه مسافربری جدید فرودگاه کیش طراحی شده است و سامانه پذیرش مسافر و دریافت و تحویل بار این فرودگاه کاملا هوشمند است. مدیر عامل شرکت توسعه بنادر و فرودگاههای کیش گفت: ۴ نوار نقاله برای تحویل بار مسافر در نظرگرفته شده است و مدت انتظار مسافران برای دریافت بار کمتر از ۲ دقیقه است. عزت الله محمدی گفت: پایانه مسافربری جدید فرودگاه کیش نشست و برخاست روزانه ۲۰۰ پرواز را دارد. وی تصریح کرد: با بهره برداری کامل از پایانه مسافربری جدید فرودگاه کیش برای پروازهای داخلی، از پایانه مسافربری کنونی فرودگاه کیش برای پروازهای داخلی و از پایانه مسافربری پروازهای خارجی نیز برای پروازهای اختصاصی و تشریفات استفاده خواهد شد. پایانه مسافربری جدید فرودگاه کیش ۴۹ هزار متر مربع است و در فضایی به وسعت ۹۰۰ هکتار در مدت بیش از…
…رویت هلال ماه با چشم غیرمسلح است و از نظر نجومی ما را نسبت به دیده شدن این هلال مطمئن میکند. رویت هلال ماه در مناطق سبز با چشم غیرمسلح ممکن است کوکرم درباره علت رویت آسان هلال ماه در شامگاه ۲۹ شعبان امسال توضیح داد و گفت: در نجوم اصطلاحی به نام ماه نو (new moon) داریم. به این معنا که مراکز خورشید، ماه و زمین در این لحظه با یکدیگر همراستا میشوند که البته آن موقع هلال ماه قابل رویت نیست؛ بنابراین تقریبا حداقل باید ۱۱ ساعت از همراستایی ماه، خورشید و زمین بگذرد تا دستکم هلال ماه با تلسکوپ قابل رویت باشد. اگر ۱۵ ساعت از این همراستایی بگذرد، با چشم غیرمسلح نیز دیده میشود. به این مدت زمان میان لحظه ما نو تا لحظه دیده شدن هلال ماه در زمان غروب خورشید به اصطلاح سن هلال میگوییم. سن هلال ماه رمضان ۱۴۴۴ قمری در لحظه غروب خورشید دوم فروردین حدود ۲۵ ساعت است که خیلی از رکوردهای جهانی بالاتر است و سبب میشود دیده شدن این هلال نسبتا پیر و ضخیم با چشم غیرمسلح آسان باشد. این رصدگر هلال ماه در مورد شرایط رویت هلال ماه در بقیه کشورهای منطقه و مسلمان نیز گفت: در…
