05
مرداد
1405
مرداد
1405
جدید به قدیم
… آن را کشف کند. به گزارش صبح ساحل و به نوشته ایرنا، ماه گذشته، هنگامی که مدارگرد شناسایی مریخ مجهز به قدرتمندترین دوربینی که تا به حال قدم به منظومه شمسی گذاشته است، از آنجا عبور کرد، دقیقاً همین اتفاق افتاد. مدارگرد شناسایی مریخ، فضاپیمای چندمنظوره ادارهکل ملی هوانوردی و فضایی آمریکا (ناسا) برای شناسایی و اکتشاف مریخ از روی مدار است. دوربین های رایز (HiRISE، آزمایش علمی تصویربرداری با وضوح بالا) بزرگترین دوربین تلسکوپی است که به خارج از مدار زمین فرستاده شده است و از سال ۲۰۰۶ میلادی دور مریخ میچرخد. این دوربین، یکی از ۶ ابزار موجود در مدارگرد شناسایی مریخ است و تصاویری با جزئیات فوقالعاده از سیاره سرخ ثبت میکند که به نقشهبرداری از سطح آن برای مأموریتهای احتمالی آینده انسانها یا رباتها در مریخ کمک خواهد کرد. اکنون، دانشمندان با تجزیهوتحلیل دادههایی که این دوربین به زمین ارسال کرده بود، تصویری از صورت این خرس عروسکی را ساخته و منتشر کردهاند. دانشمندان دانشگاه آریزونا در آمریکا میگویند: در تصویر، یک تپه با ساختار متلاشیشده وی (V) شکل (بینی)، دو دهانه (چشمها) و الگوی شکستگی دایرهای (سر) وجود دارد. برای هر یک از اجزای این صورت ۲ هزارمتری توضیحی وجود دارد که نشاندهنده این…
…سالی استثنایی برای تماشای دومین سیاره نزدیک به خورشید یعنی سیاره زهره باشد. به گزارش صبح ساحل و به نوشته ایسنا، سیاره زهره یا ونوس که هم اکنون حدود دو ساعت پس از غروب خورشید در آسمان جنوب غربی ماست، در حال حاضر هر شب یک اجرای درخشان در آسمان دارد. این سیاره که در هنگام گرگ و میش غروب مشاهده میشود، با دوربین دوچشمی و حتی چشم غیرمسلح به صورت درخشان دیده میشود. سیاره زهره برای کسانی که هفته به هفته این سیاره را با تلسکوپ رصد میکنند، همیشه در حال تغییر و جذاب است و اکنون میخواهیم نمایشهای آن در آسمان شب در طول سال ۲۰۲۳ را مرور کنیم. مقارنه نسبتاً نزدیک میان زهره و سیاره حلقهدار زحل در امروز یکشنبه ۲۲ ژانویه(۲ بهمن) اتفاق خواهد افتاد. سپس در غروب اول مارس(۱۰ اسفند ۱۴۰۱)، زهره و مشتری یک میعادگاه آسمانی دیگر برگزار میکنند که طی آن تنها حدود یک و نیم درجه از هم فاصله دارند. آنها در کنار هم ظاهر میشوند و زهره در سمت راست مشتری میدرخشد و زهره با قدر ظاهری منفی چهار تقریباً شش برابر روشنتر از همسایه زرد رنگ خود خواهد بود. البته کمتر از یک هفته قبل از آن…
یک سیاره بیگانه تازه کشف شده فرآیند همجوشی هستهای را در هسته خود نشان میدهد و ستاره شناسان میگویند این سیاره موسوم به «HD 206893 c» در واقع در مرز میان یک سیاره و یک ستاره کوتوله قهوهای قرار دارد که اصطلاحا به آن «ستاره شکست خورده» میگویند. ایسنا نوشت: یک گروه بین المللی از دانشمندان، سیاره فراخورشیدی جدیدی یافتهاند که به لطف تلسکوپ فضایی گایا(Gaia) به شکل مستقیم تصویربرداری شده است و به نظر میرسد روند همجوشی هستهای در هسته آن وجود دارد. گروه تیم به سرپرستی پروفسور ساشا هینکلی در دانشگاه اکستر انگلستان، این سیاره فراخورشیدی را کشف کردند که در فاصله 300 میلیون مایلی (483 میلیون کیلومتری) از ستاره HD 206893 که حدود 130 سال نوری از زمین فاصله دارد و حدود 30 درصد بزرگتر از خورشید ماست، میچرخد. این ستاره یک قرص از مواد و گرد و غبار در اطراف خود دارد و کاندیدای خوبی برای یافتن سیارات فراخورشیدی جدید در نظر گرفته شده است. مأموریت گایا از سوی آژانس فضایی اروپا، اندازهگیریهای بسیار دقیقی از مکان ستارگان در هنگام حرکت در آسمان انجام میدهد و با دادههای نجومی که ارائه میکند، وجود سیارات فراخورشیدی را میتواند با اندازهگیری لرزش ستارگان استنباط کند. ستاره…
یک تصویر ترکیبی از دادههای تلسکوپهای رادیویی Parkes و ASKAP بقایای ابرنواختر جدیدی را نشان میدهد که تاکنون دیده نشده بود. به گزارش صبح ساحل، مدلهای ساخته شده از جهان هستی پیشبینی میکنند که بقایای ابرنواخترها باید بسیار رایجتر از آنچه هستند، باشند. اکنون، تصویر جدیدی از تلسکوپهای رادیویی حساس نشان میدهد که این بقایا اغلب از دید ما پنهان ماندهاند. اغلب ستارگان وقتی به پایان عمر خود میرسند، به عنوان یک ابرنواختر منفجر میشوند و ابری از مواد در حال گسترش را از خود به جای میگذارند. ابرنواختر (Supernova) یک انفجار عظیم و درخشان ستارهای است. این انفجار زمانی رخ میدهد که یک ستاره پرجرمِ در حال مرگ، شروع به خاموش شدن میکند. آن گاه بهطور ناگهانی منفجر میشود و مقدار بسیار زیادی نور تولید میکند و باقیمانده ستاره به صورت یک تپاختر یا ستاره نوترونی و یا شاید سیاهچاله برجای میماند. در این انفجار، ستاره ماده خود را به سوی فضا پرتاب میکند و ممکن است درخشندگی آن به مدت چند روز از کل یک کهکشان هم بیشتر باشد. گفتنی است که هنوز هم میتوان بقایای درخشان ستارههای منفجر شده را که صدها یا هزاران سال پیش از هم پاشیدهاند، مشاهده کرد. ابرنواخترها به قدری درخشان هستند که…
تلسکوپ فضایی جیمز وب دریافته است که کهکشانها در جهان اولیه به طرز شگفت انگیزی متنوع بودهاند. به گزارش صبح ساحل و به نوشته ایسنا، بر اساس مطالعهای جدید که براساس رصد صدها کهکشان توسط تلسکوپ فضایی جیمز وب ناسا صورت گرفته است، کهکشانها در روزهای اولیه کیهان بسیار متنوعتر و بالغتر از آن چیزی بودند که پیش از این تصور میشد. جیمز وب کاوشی تحت عنوان «The Cosmic Evolution Early Release Science» به اختصار CEERS انجام داد تا نگاهی به گذشته کهکشانها در حدود ۱۱ تا ۱۳ میلیارد سال قبل داشته باشد. تصاویر کهکشانهای کمنور که تحت سرخگرایی زیادی قرار گرفتهاند توسط جیمز وب ثبت شده است که بسیار واضحتر از عکسهای مشابه گرفته شده توسط تلسکوپ فضایی هابل هستند. سرخگَرایی یا انتقال سرخ پدیدهای است که در آن نور گسیل شده از یک جرم که میتواند امواج مرئی، فرابنفش، پرتو ایکس و پرتو گاما باشند به سمت طول موج سرخ در انتهای طیف میروند. جیهان کارتالتپه(eyhan Kartaltepe)، استادیار دانشکده فیزیک و نجوم موسسه فناوری روچستر، در بیانیهای گفت: این تصاویر جدید وجود ویژگیهای بالغانهای مانند قرصهای کهکشانی و اجزای کروی شکل را آشکار کردهاند. کارتالتپه، نویسنده اصلی این مقاله جدید و یکی از محققین «CEERS»، میگوید: این…
…و بقایای آن را به شکل یک دونات ستارهای در میآورد. به گزارش صبح ساحل و به نوشته ایسنا، پروژهی بررسی خودکار تمام آسمان برای کشف ابرنواخترها(ASAS-SN) اولین بار این پدیده خشن را که با عنوان «رویداد شکست کشندی»(TDE) شناخته میشود، از طریق یک تشعشع تابشی پرانرژی رصد کرد. این پدیده در قلب کهکشانی در فاصله ۳۰۰ میلیون سال نوری از زمین در حال وقوع است. ستارهشناسان مشاهداتشان از این تشعشع را با بازرسی صحنه در مرکز کهکشان «ESO ۵۸۳-G۰۰۴» در نور فرابنفش با استفاده از تلسکوپ فضایی هابل دنبال کردند. اگرچه هابل از این رویداد که «AT۲۰۲۲dsb» نامگذاری شده است بسیار دور است و نمیتواند سرنوشت ستاره را تشخیص دهد اما تیم منجمان توانستند صحنه را با استفاده از نور ستارهی محکوم به فنا بازسازی کنند. طیف نوری ستاره نشان داد که چگونه توسط سیاهچاله از هم پاشیده شده است، پیش از اینکه مانند تافی کشیده شود و وارد سیاهچاله شود. فرآیند رویداد شکست کشندی باعث شد که سیاهچاله با مواد ستارهای دونات شکل و گاز فوق گرم احاطه شود و در حالی که بسیاری از این مواد به تدریج در سیاهچاله سقوط میکنند، برخی از آنها به سمت خارج فرار میکنند…
تلسکوپ فضایی «جیمز وب» ناسا، نخستین سیاره که «شبیهترین سیاره کشفشده به زمین» تا به حال بوده است را کشف کرد. این سیاره کشفشده را که «الاچاس۴۷۵بی» نام نهادهاند، تقریباً به اندازه کره زمین است و ۴۱ سال نوری از سیاره ما فاصله دارد. به گزارش صبح ساحل، به نقل از یورونیوز: قطر سیاره «الاچاس۴۷۵بی» که در صورت فلکی هشتک قرار دارد، ۹۹ درصد از قطر زمین بزرگتر و چند صد درجه گرمتر از آن است. پیشتر اطلاعات به دست آمده از ماهواره نقشهبردار فراخورشیدی گذران موسوم به «تس» (TESS) از وجود چنین سیارهای حکایت داشت اما تلسکوپ فضایی جیمز وب توانست آن را به سرعت ببیند و تأیید کند. دیدن چنین سیارات کوچک و سنگلاخی به ابزارهای قوی نیاز دارد. میزان دقت تلسکوپ فضایی جیمز وب و استفاده از فناوریهای جدید باعث اطمینان دانشمندان در مورد مشاهدات خود شده است. کوین استیونسون از دانشگاه جانز هاپکینز که در هدایت این ماموریت مشارکت دارد، گفت که تأیید سیاره سنگلاخی، دقت ابزار مأموریت را برجسته میکند. تا به حال چندین سیاره کشف شدهاند که شرایطی مشابه زمین داشتهاند اما سیاره «الاچاس۴۷۵بی» شبیهترین سیاره کشفشده به زمین است. فاصله این سیارات کشفشده از خورشیدشان به حدی بوده که حیات…
پژوهشگران با استفاده از «تلسکوپ فضایی جیمز وب» موفق شدند یک سیاره فراخورشیدی را تایید کنند. به گزارش صبح ساحل و به نوشته ایسنا، پژوهشگران برای نخستین بار با استفاده از «تلسکوپ فضایی جیمز وب»(JWST) ناسا، یک سیاره فراخورشیدی را تایید کردند که به دور ستاره دیگری میچرخد. این سیاره که به طور رسمی با نام «LHS 475 b» طبقهبندی میشود، تقریبا به اندازه سیاره ما است. گروه پژوهشی که این کشف را انجام دادهاند، توسط «کوین استیونسون»(Kevin Stevenson) و «جیکوب لوستیگ یاگر»(Jacob Lustig-Yaeger) سرپرستی میشوند که هر دو پژوهشگر آزمایشگاه فیزیک کاربردی «دانشگاه جانز هاپکینز»(JHU) هستند. این گروه پژوهشی پس از بررسی دقیق اهداف مورد نظر خود با «ماهواره نقشهبردار فراخورشیدی گذران» یا «تس»(TESS) ناسا که به وجود این سیاره اشاره کرده بود، آن را را با جیمز وب رصد کردند. «طیفنگار فروسرخ نزدیک وب»(NIRSpec) فقط با دو رصد عبوری، این سیاره را به راحتی و به وضوح ثبت کرد. یاگر گفت: شکی نیست که این سیاره آنجاست. دادههای بکر جیمز وب آن را تأیید میکنند. استیونسون گفت: این واقعیت که این یک سیاره کوچک و سنگی است، موضوع قابل توجهی برای رصدخانه به شمار میرود. «مارک کلمپین»(Mark Clampin)، مدیر بخش…
تلسکوپ جیمز وب تصاویر جدیدی از چند کهکشان اولیه منتشر کرده است که از نظر ساختار، شبیه به کهکشان راه شیری ما هستند. دیجیاتو نوشت: تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST) با فعالیت خود، به ما کمک میکند تا نهتنها در مورد کهکشانهای بسیار متفاوتتر از کهکشان راه شیری اطلاعات کسب کنیم، بلکه در مورد نحوه شکلگیری آنها نیز اطلاعاتی بهدست بیاوریم. اخیراً اخترشناسان اعلام کردهاند که از این تلسکوپ برای کشف برخی از قدیمیترین کهکشانها با قابلیتی به نام «میلههای ستارهای» استفاده کردهاند که بسیار شبیه به کهکشان مارپیچی میلهای ما هستند. در یک کهکشان میلهای، نواری از غبار و گاز در مرکز آن تشکیل شده است که اغلب در تصاویر بهصورت نواری روشن دیده میشود. محققان میگویند که این ساختار با بالارفتن سن کهکشان رشد میکند؛ زیرا غبار و گاز بهسمت مرکز کهکشان کشیده میشود. بنابراین دیدن یک کهکشان میلهای از دوران اولیه که جهان تنها 25 درصد از سن کنونی خود را داشته، قابلتوجه است. در بالا، شاهد دو تصویر از کهکشان EGS23205 هستیم. در تصویر گرفتهشده توسط تلسکوپ هابل (سمت چپ)، کهکشان بیشتر شبیه به یک لکه دیسکی است که توسط غبار پوشیده شده و تحت تأثیر تابش خیرهکننده ستارگان جوان قرار گرفته است. اما در تصویر…
…این غول گازی است. این سیاره هر ۴.۶ روز یک بار به دور ستاره میزبان خود میچرخد و دمای سطح آن حدود ۱۲۲۷ درجه سلسیوس تخمین زده میشود. ستاره والد این سیاره با سرعت ۴۰ کیلومتر در ثانیه میچرخد. این ستاره ۱.۹۵ میلیارد ساله، کمتر از نصف سن خورشید ۴.۶ میلیارد ساله ما را دارد و دمای سطح آن بین ۶۷۰۰ تا ۶۸۰۰ کلوین تخمین زده شده است. این سیاره توسط گروهی از ستارهشناسان به سرپرستی «جیک کلارک»(Jake Clark)، دانشمند «دانشگاه کوئینزلند جنوبی»(USQ)، با استفاده از «ماهواره نقشهبردار فراخورشیدی گذران» یا «تس»(TESS) ناسا مشاهده شد. تس با انجام دادن یک بررسی در مورد حدود ۲۰۰ هزار ستاره مجاور، تاکنون بیش از ۶۰۰۰ سیاره فراخورشیدی احتمالی را شناسایی کرده است. از این تعداد، ۲۸۲ سیاره فراخورشیدی تاکنون تایید شدهاند و به فهرستی شامل بیش از ۵۰۰۰ سیاره شناختهشده بیرون از منظومه شمسی پیوستهاند. کلارک و گروهش، این مشتری داغ جدید را با مشاهده یک فرورفتگی در خروجی نور ستاره آن کشف کردند که هنگام گذر سیاره از چهره ستاره مادر خود، از منظر ما روی زمین ایجاد میشود. ماهیت سیارهای TOI-۷۷۸ b با بررسیهای بعدی توسط تلسکوپهای زمینی و اندازهگیری سرعت آن تأیید شد.
