جدید به قدیم
تلسکوپ فضایی هابل ناسا و آژانس فضایی اروپا تصویری از یک کهکشان مارپیچی منتشر کرد. به گزارش صبح ساحل، بازوهای مارپیچی شگفتانگیز کهکشان انجیسی ۵۴۹۵(NGC ۵۴۹۵) توسط دوربین میدان وسیع ۳ تلسکوپ فضایی هابل ناسا و آژانس فضایی اروپا به تصویر کشیده شده است. این کهکشان در فاصله حدود ۳۰۰ میلیون سال نوری از زمین در صورت فلکی مار باریک(Hydra) قرار دارد و یک کهکشان سیفرت است. کهکشانهای سیفرت یکی از دو گروه بزرگ هستههای کهکشانی فعال با درخشندگی مرکزی بسیار بالا هستند. این هستههای درخشان تحت سلطه نور ساطع شده از غبار و گاز کیهانی که به یک سیاهچاله بزرگ میریزند، قرار دارند. این تصویر از مجموعه مشاهدات ستارهشناسانی که در حال مطالعه ابرسیاهچالههای قلب کهکشانها هستند، به دست آمده است. مطالعه نواحی مرکزی کهکشانها میتواند چالشبرانگیز باشد و علاوه بر آن نوری که توسط مادههای در حال سقوط به ابرسیاهچاله ایجاد میشود، نواحی تشکیل ستارهها و نور ستارههای موجود به درخشندگی هستههای کهکشانی کمک میکند. دید شفاف هابل به اخترشناسان کمک کرد تا منابع مختلف نور در هستهی کهکشان انجیسی ۵۴۹۵ را تفکیک کنند و همچنین به دقت جرم ابرسیاهچاله آن را بسنجند. علاوه بر کهکشان ذکر شده دو ستاره نیز در این تصویر قابل مشاهده…
…گرفتگی ثابت نمیماند. همانطور که ماه به مدار خود ادامه میدهد، سایه آن با سرعتی بین ۱۰۰۰ تا ۵۰۰۰ مایل در ساعت در سراسر سیاره میچرخد و نقطه کسوف مرکزی را با خود همراه میکند. با ادامه کسوف کامل، نقطه کسوف مرکزی در سراسر سطح زمین از غرب به شرق حرکت میکند. در طول یک خورشیدگرفتگی جزئی(مانند همین خورشیدگرفتگی که در پیش خواهیم داشت)، این نقطه یا از بالای قطب شمال یا از زیر قطب جنوب میگذرد و از سطح زمین نمیگذرد. این بدان معناست که فقط لبه سایه ماه روی زمین میافتد و همین مسئله توضیح میدهد که چرا خورشید کاملاً سیاه نمیشود. در ۲۵ اکتبر نقطه کسوف مرکزی از قطب شمال میگذرد که در آن ۸۲ درصد خورشید سیاهپوش میشود. در روسیه تا ۸۰ درصد خورشید گرفتگی رخ میدهد و این نسبت در چین به ۷۰ درصد، در نروژ به ۶۳ درصد و در فنلاند به ۶۲ درصد کاهش مییابد. هرگز با دوربین دوچشمی، تلسکوپ یا چشم غیر مسلح بدون محافظ به خورشید نگاه نکنید. عکاسان نجومی و ستارهشناسان از فیلترهای ویژهای برای رصد ایمن خورشید در هنگام خورشید گرفتگی یا سایر پدیدههای خورشیدی استفاده میکنند و استفاده از عینک آفتابی معمولی برای مشاهده خورشید کافی نیست.
نخستین تصاویر تلسکوپ فضایی جیمز وب از سیاره نپتون، حلقههای کمرنگ و ۱۴ قمر پیرامون آن منتشر شد. به گزارش صبح ساحل، دانشمندان با تمام قوا در حال انتشار تصاویر تلسکوپ قدرتمند جیمز وب از سرتاسر گیتی هستند. اگرچه بسیاری از تصاویر جیمز وب به کهکشانهای دور مربوط میشدهاند، اما این تلسکوپ از اطراف خود نیز غافل نشده است. اخیرا اخترشناسان تصویر هشتمین سیاره منظومه شمسی یعنی نپتون را از تلسکوپ جیمز وب دریافت کردهاند. تصویر تلسکوپ جیمز وب از سیاره نپتون و قمرهای آن نپتون که سومین سیاره بزرگ منظومه شمسی به حساب میآید، به خاطر حضور گاز متان معمولا به رنگ آبی روشن دیده میشود. هرچند که جیمز وب دنیا را از طریق نور مادون قرمز میبیند و به همین خاطر دوربین مادون قرمز نزدیک این تلسکوپ نپتون را همچون یک سیاره سفید وهمآلود مشاهده کرده است. در واقع متان موجود در اتمسفر نپتون نورهای مادون قرمز و مایل به قرمز را به خود جذب میکند و چنین تصویری را شکل میدهد. در تصویر جدید تلسکوپ جیمز وب از سیاره نپتون بخشهایی نیز متفاوت دیده میشود. در این مناطق ابرهای یخ زده متان در ارتفاعات بالا قرار دارند و که میتوانند نور خورشید را پیش از جذب توسط…
یک گروه تحقیقاتی بینالمللی در روز دوشنبه اولین تصاویر از سحابی شکارچی (Orion Nebula) را که توسط تلسکوپ فضایی جیمز وب ثبت شده بود، منتشر کردند. به گزارش صبح ساحل، این مهد ستارهای در صورت فلکی شکارچی، در فاصله ۱۳۵۰ سال نوری از زمین، در شرایط مشابهی که منظومه شمسی ما بیش از ۴.۵ میلیارد سال پیش در آن متولد شد، قرار گرفته است. ستارهشناسان از این جهت به این منطقه علاقهمند هستند که با بررسی آن میتوان دریافت که در طول چند میلیون سال آغازین تکامل سیاره ما، چه اتفاقاتی رخ داده است. این تصاویر به عنوان بخشی از برنامه "Early Release Science" به دست آمده و بیش از ۱۰۰ دانشمند در ۱۸ کشور، به همراه موسساتی از جمله مرکز ملی تحقیقات علمی فرانسه(CNRS)، دانشگاه وسترن در کانادا و دانشگاه میشیگان در آن شرکت داشتهاند. الز پیترز(Els Peeters)، اخترفیزیکدان دانشگاه وسترن در بیانیهای گفت: ما از دیدن تصاویر حیرتانگیز سحابی شکارچی شگفت زده شدهایم. او افزود: این مشاهدات جدید به ما این امکان را میدهد تا دریابیم چگونه ستارگان پر جرم گاز و غباری که در آنها متولد شدهاند را تغییر میدهند. سحابیها توسط مقادیر زیادی از غبار پوشیده شدهاند. این موضوع رصد آنها با…
…هستند و از آن جهت اهمیت دارند که میتوانند اطلاعاتی را درباره محیط میزبان خود ارائه کنند و جهت حرکت باد را نشان دهند. تصویر قدیمی تلماسه Nili Patera مریخ از سال 2018 از این رو، بادها در قطب شمال مریخ باید از جهتهای متفاوتی وزیده باشند، چون تلماسههای موجود در این تصویر شکل کلاسیک هلالی ندارند. تصویر بالا با استفاده از فیلتر قرمز-سبز-آبی گرفته شده و هاله آبی رنگی را روی شنها انداخته است. دوربین HiRISE مانند چشم انسان در طول موج مرئی کار میکند اما لنز تلسکوپی دارد که آن را در زمره قویترین دوربینها از نظر رزولوشن قرار میدهد. دانشمندان به همین واسطه توانستهاند اشیایی تا اندازه 1 متری را در مریخ تشخیص دهند و سطح سیاره را با جزئیاتی بسیار فراتر از ماموریتهای قبلی بررسی کنند. مدارگرد شناسایی مریخ با این دوربین همچنین میتوانند در نزدیکی طول موج فروسرخ هم مشاهداتی داشته باشد تا درباره مواد معدنی این سیاره اطلاعات کسب کند. MRO از سال 2006 در مدار سیاره سرخ قرار دارد و مدت زمان طولانی ماموریت باعث شده دانشمندان بتوانند تغییرات را در طول زمان اندازهگیری کنند. هدف دانشمندان از ثبت این تصاویر ردیابی تغییرات فصلی در طول زمان در این منطقه است.
تصاویر مسحورکننده جدیدی که توسط بزرگترین تلسکوپ خورشیدی جهان گرفته شده است، ویژگیهای بصری فوقالعادهای را از ستاره منظومه ما نشان میدهد. به گزارش صبح ساحل و به نوشته ایسنا، مشاهدهای نجومی جدید به ما این امکان را میدهند که خورشید را به شکلی بیسابقه و بدون اینکه چشمهایمان را اذیت کند، ببینیم. اکنون بنیاد ملی علوم ایالات متحده، تصاویر جدیدی از تلسکوپ خورشیدی "اینوی" (Inouye) به مناسبت یک سالگی افتتاح آن منتشر کرده است. این تصاویر، نخستین تصاویر نزدیکی هستند که این تلسکوپ از "کروموسفر" یا فامسپهر خورشید - لایهای از جو این ستاره است که در زیر تاج خورشیدی قرار دارد - گرفته است. فامسپهر، لایه گازی نازکی از هواسپهر (اتمسفر) خورشید یا هر ستاره دیگر، به بلندای تقریباً ۲ هزار کیلومتر است که در بالای سطح مرئی یا فوتوسفر (فرتورسپهر) قرار دارد. این تصاویر مسحورکننده، سطح خورشید را با جزئیاتی باورنکردنی نشان میدهد که با وضوح ۱۸ کیلومتر ثبت شدهاند. خورشیدی اینوی با نام کامل "دانیل ک. اینوی "(Daniel K. Inouye) یا DKIST یک مرکز علمی برای مطالعه و بررسی خورشید در رصدخانه هالیکالا در جزیره مائویی هاوایی است. این تلسکوپ تا سال ۲۰۱۳ به عنوان تلسکوپ خورشیدی پیشرفته فناوری (ATST) شناخته شده بود و از آن زمان به…
تلسکوپ فضایی هابل از یک کهکشان کوتوله غیرعادی به نام NGC۱۱۵۶ عکس گرفته است. این کهکشان نه مارپیچ و نه بیضوی است. به گزارش صبح ساحل، این عکس در فاصله ۲۵ میلیون سال نوری از زمین و در صورت فلکی حمل قرار دارد. طبق بیانیه سازمان فضایی اروپا این کهکشان ساختاری عجیب و متفاوت با دیگر همتایان خود دارد. مقامات ناسا در بیانیه ای درباره عکس جدید هابل نوشته اند: هزاران ستاره درخشان یک کهکشان مارپیچی را تداعی می کنند، اما فاقد ساختار مشخصه مارپیچ آن هستند. با این وجود، درخشش پراکندهای مانند یک کهکشان بیضوی و هسته آن از ستارههای قدیمیتر و قرمزتر ساطع میکند. نقاط قرمز درخشان پراکنده در سراسر عکس، نشان دهنده مناطقی هستند که انبوهی از ستاره در آنجا در حال تشکیل است و انرژی کهکشان را تامین می کنند. گاز هیدروژن یونیزه شده که از این ستارگان جوان خارج می شود، با نور سرخ می درخشد. به طور معمول کهکشانهای مارپیچ شامل یک مرکز دارای یک برجستگی مرکزی متشکل از ستاره های قدیمی تر و کم نورتر هستند که اطراف شان صفحاتی مسطح و چرخان از ستاره های جوان و داغ وجود دارد. اما مرکز NGC۵۶۱۱ مملو از ستارگان نسل های قدیمی تر…
…Charles Cadieux)، دانشجوی مقطع دکتری "دانشگاه مونترآل" (UdeM) و پژوهشگر ارشد این پروژه گفت: TOI-۱۴۵۲b یکی از بهترین گزینهها برای سیاره اقیانوسی است که ما تا به امروز پیدا کردهایم. شعاع و جرم آن، چگالی بسیار کمتری را نسبت به سیارهای مانند زمین که از فلز و سنگ تشکیل شده است، نشان میدهد. احتمال میرود که این سیاره نیز مانند زمین، سنگی باشد، اما بسیار مرطوبتر است. بررسیهای این گروه پژوهشی نشان میدهند که این سیاره ممکن است از ۳۰ درصد آب تشکیل شده باشد. این گروه پژوهشی، سرنخهایی از وجود این سیاره فراخورشیدی را در دادههای جمعآوریشده توسط "ماهواره نقشهبردار فراخورشیدی گذران" یا "تس" (TESS) کشف کردند. سپس همان گونه که در این مقاله شرح داده شده، آنها با استفاده از دستگاهی که به "رصدخانه مونت مگانتیک" (OMM) متصل است، به هدف خود رسیدند. "رنه دویون" (René Doyon)، استاد دانشگاه مونترآل و از پژوهشگران این پروژه گفت: ما اکنون امیدواریم که به تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST) ناسا دست یابیم که میتواند برای درک بهتر TOI-۱۴۵۲b ضروری باشد. وی افزود: به محض این که بتوانیم، زمانی را برای استفاده از تلسکوپ فضایی جیمز وب رزرو میکنیم تا به بررسی این دنیای عجیب و شگفتانگیز بپردازیم.
تلسکوپ فضایی جیمز وب موفق شده است برای نخستین بار، نشانهای را از وجود دیاکسید کربن در جو یک سیاره فراخورشیدی کشف کند. به گزارش صبح ساحلو به نوشته ایسنا، تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST) طی یک اکتشاف مهم، دیاکسید کربن را در جو یک سیاره فراخورشیدی کشف کرده است. این کشف میتواند آغازگر دوره جدیدی از پژوهش در جهانهای بیرون از منظومه شمسی باشد. این کشف با تمرکز جیمز وب بر سیارات فراخورشیدی انجام شد که به دور ستارگان دیگر میچرخند. این مشاهدات جدید، یک غول گازی داغ به نام "WASP-39 b" را هدف قرار دادهاند که در فاصله ۷۰۰ سال نوری از زمین، در صورت فلکی "دوشیزه" (Virgo) قرار دارد. این سیاره که جرمی تقریبا به اندازه جرم زحل دارد، اما از نظر اندازه بزرگتر از مشتری است، پیشتر توسط "تلسکوپ فضایی هابل" (Hubble Space Telescope) و "تلسکوپ فضایی اسپیتزر" (Spitzer Space Telescope) مشاهده شده بود. مشاهدات پیشین، وجود بخار آب، سدیم و پتاسیم را در جو این سیاره نشان دادند اما زمانی که کار جیمز وب آغاز شد، دانشمندان توانستند نشانههایی مبنی بر وجود دیاکسید کربن را کشف کنند. "ظفر رستمکلوف" (Zafar Rustamkulov)، دانشجوی فارغالتحصیل "دانشگاه جانز هاپکینز" (JHU) و یکی از اعضای گروه بررسی سیارات…
تازه ترین تصاویر تلسکوپ فضایی جیمز وب از سیاره مشتری این غول گازی را با جزئیات و وضوح خیره کنندهای که پیش از این هرگز ندیده بودیم نشان میدهد. به گزارش صبح ساحل، این تصاویر در تاریخ ۲۷ ژوئیه(پنجم مرداد) توسط جیمز وب ثبت شده و به صورت مصنوعی رنگ آمیزی شدهاند تا ویژگیهای خاص این سیاره را به طور مشخصتری نشان دهند. نقش و نگارهای سیاره همچون یک شاهکار مینیاتوری در طول نوارهای رنگی آن و دور "لکه بزرگ سرخ" معروف این غول گازی خودنمایی میکنند و همچنین یک نمای بیسابقه از شفقهای قطبی در قطب شمال و جنوب این سیاره را نشان میدهند. در یکی از تصاویر نمای خاصی از مشتری به همراه حلقههای کم نور آن و دو قمر کوچک آن به نامهای آمالتئا(Amalthea) و آدرستیا(Adrastea) در حالی که کهکشانهای دیگر در پس زمینه خودنمایی میکنند قابل رویت هستند. ایمکه دو پاتر استاد نجوم دانشگاه کالیفرنیا برکلی که رهبری رصدهای علمی این سیاره را برعهده دارد گفت: ماه هرگز قبلا مشتری را به این شکل ندیده بودیم. باور کردنی نیست. وی افزود: صادقانه بگویم واقعا انتظار تصاویری به این خوبی را نداشتیم. واقعا قابل توجه است که میتوانیم جزئیات سیاره مشتری را به همراه…
اصابت پرتابههای دشمن آمریکایی در حوالی قشم
