جدید به قدیم
دانشمندان انفجار ستارهای جدید را موسوم به "ریز نواختر" یا "میکرو نووا"(micronova) کشف کردند که در مدت کوتاهی ایجاد و ناپدید میشود. به گزارش صبح ساحل و به نوشته ایسنا، دانشمندان نوع جدیدی از پدیدههای نجومی را کشف کردهاند. یک تیم بینالمللی از اخترشناسان تقریباً یک سال تمام را روی درخشش نوری که از جسد یک ستاره مرده ساطع شده بود و آنها را کاملاً گیج کرده بود، سپری کردند. آنها اکنون به این نتیجه رسیدهاند که نوع جدیدی از انفجار ستارهای را مشاهده و شناسایی کردهاند که آن را "ریز نواختر" یا "میکرو نووا" نام نهادهاند. محققان با استفاده از "تلسکوپ بسیار بزرگ"(VLT) متعلق به رصدخانه جنوبی اروپا(ESO) شاهد انفجارهای گرماهستهای کوچکی روی ستارههای کوتوله سفید بودند که تا به حال دیده نشده بود و تنها چند ساعت طول کشید. یک ستاره کوتوله سفید، هسته متراکم ستارهای مانند خورشید خودمان است که سوخت آن تمام شده است، اما مانند یک ستاره بزرگتر منفجر نمیشود. هنگامی که یک کوتوله سفید با یک ستاره بزرگتر جفت میشود، میتواند هیدروژن را از همدم خود بدزدد. در نهایت، این هیدروژن در یک انفجار گرماهستهای عظیم به نام "نواختر"(nova) با هلیوم درآمیخته میشود. "ناتالی دگنار" اخترشناس دانشگاه "آمستردام" هلند و…
…حدود ۹ برابر مشتری را کشف کردند که در مراحل اولیه شکلگیری است و به اصطلاح هنوز در «رحم» قرار دارد، کشفی که درک فعلی از شکلگیری سیارهها را به چالش میکشد. این سیاره جنینی یک غول عظیم گازی است که به طور غیرمعمولی دور از ستاره جوان منظومه خود میچرخد و پژوهشگران برای شناسایی و مطالعه آن از تلسکوپ سوبارو واقع در نزدیکی قله یک آتشفشان خاموش در هاوایی و تلسکوپ فضایی هابل در حال چرخش در مدار استفاده کردند. به گزارش صبح ساحل، دانشمندان سیارهای عظیم با جرم حدود ۹ برابر مشتری را کشف کردند که در مراحل اولیه شکلگیری است و به اصطلاح هنوز در «رحم» قرار دارد، کشفی که درک فعلی از شکلگیری سیارهها را به چالش میکشد. این سیاره جنینی یک غول عظیم گازی است که به طور غیرمعمولی دور از ستاره جوان منظومه خود میچرخد و پژوهشگران برای شناسایی و مطالعه آن از تلسکوپ سوبارو واقع در نزدیکی قله یک آتشفشان خاموش در هاوایی و تلسکوپ فضایی هابل در حال چرخش در مدار استفاده کردند. غولهای گازی سیاراتی شبیه بزرگترین سیارههای منظومه شمسی، یعنی مشتری و زحل هستند که عمدتاً از هیدروژن و هلیوم تشکیل شدهاند و گازهای چرخنده آنها هسته جامد کوچکتری را…
…خواهد بود. عتیقی گفت، این در شرایطی است که این اجرام در فضا در فواصل بسیار دوری نسبت به یکدیگر قرار دارند و جالب اینجاست که در بامداد این روز (سه شنبه ۹ فروردین) و دوشنبه ۸ فروردین، هلال زیبای صبحگاهی این همنشینی را همراهی کرده و پایین تر از این سیارات، جلوه بسیار جذابی برای عکاسان نجومی در افق صبحگاهی فراهم خواهد شد. مدیر انجمن نجوم آماتوری ایران با بیان اینکه اجرام مورد اشاره پس از ساعت ۵ بامداد سه شنبه از افق جنوب شرق طلوع خواهند کرد و بعد از ساعت ۶ کمان ابروی آسمانی به جمعشان اضافه خواهد شد، خاطر نشان کرد: این اجرام با چشم غیرمسلح در سراسر کشور عزیزمان ایران قابل مشاهده خواهند بود و در شهرهای مختلف، با اختلاف زمانی کمی نسبت به یکدیگر طلوع می کنند. به گفته وی بدیهی است از درون تلسکوپ، جزئیات بیشتری از جمله حلقههای سیاره کیوان و در صورت استفاده از تلسکوپهای بسیار قدرتمند نجومی، برخی از علائم سطحی سیاره "بهرام"چه بسا قابل رصد باشد. عتیقی در پایان تاکید کرد: این همنشینی با رنگ سرخ سیاره بهرام، رنگ زرد سیاره کیوان و درخشش استثنایی سیاره "ناهید" به عنوان ملکه آسمان صبحگاهی، برای همگان قابل تشخیص خواهد بود.
… ماموریت آن یافتن سیارات فراخورشیدی در اطراف ستارههای درخشان نزدیک است. این ماهواره نقشهبردار فراخورشیدی گذران همچنین میتواند جرم، چگالی، اندازه و مدار آن سیارات را بررسی کند. ماهواره نقشهبردار فراخورشیدی گذران یک تلسکوپ فضایی ساخت ناسا است. به عنوان ادامه برنامه کاوشگران، هدف تس جستجوی سیارههای فراخورشیدی بیشتر در فضایی ۴۰۰ برابر پوشش ماموریت کپلر با استفاده از روش گذر است. مجموعه دوربینهای میدان وسیع آن ۸۵ درصد از آسمان را بررسی کرده و حجم عظیمی از دادهها را جمعآوری کرده است. دانشمندان از فناوری یادگیری ماشینی و گروهی از دانشمندان شهروند مشتاق برای بررسی این دادهها استفاده میکنند. نویسنده اصلی مقاله اخیر "وسلین کوستوف"(Veselin Kostov) از مرکز پرواز فضایی گادرد ناسا است. نویسندگان این مطالعه گفتند: نامزدهای شناسایی شده در دادههای تصویر کامل تس از بخشهای ۱ تا ۴۲، از طریق ترکیبی از روشهای یادگیری ماشین و بررسیهای بصری و با مشارکتهای گروهی اختصاصی از دانشمندان شهروند شناسایی شدند. طی این پروژه محققان ناسا از هفت شهروند دانشمند باتجربه کمک دریافت کردند و آنها به محققان در تجزیه و تحلیل پیکسل به پیکسل منحنیهای نور کمک کردند. طی این مطالعه محققان تلاش خود را بر شناسایی منظومههای ستارهای سهگانه و چهارگانه متمرکز کردند اما نتایج فراتر از…
تلسکوپ هابل به تازگی تصویری را از ادغام سه کهکشان به ثبت رسانده که در واقع آیندهای است که انتظار کهکشان راه شیری را میکشد. به گزارش صبح ساحل و به نوشته باشگاه خبرنگاران، توده غبار و چرخشهای درخشان ستارگان در این تصویر، ادغام کهکشان IC ۲۴۳۱ است که در فاصله ۶۸۱ میلیون سال نوری از زمین در صورت فلکی خرچنگ قرار دارد. بر اساس گزارش لایو ساینس، تلسکوپ فضایی هابل با نگاهی به کیهان دور دست در یک تصویر جدید خیره کننده سه کهکشان را کشف کرده که با هم برخورد میکنند و ادغام میشوند. این تصادف کیهانی که به عنوان ادغام کهکشانی سه گانه شناخته میشود، زمانی رخ میدهد که سه کهکشان به آرامی به یکدیگر نزدیکتر میشوند و یکدیگر را با نیروهای گرانشی خود از بین میبرند. رخدادهایی مانند اینها در کیهان متداول است و همه کهکشانهای بزرگ از جمله کهکشان ما، کهکشان راه شیری اندازه خود را مدیون ادغامهای این چنینی هستند. این رخدادها اگرچه مثل یک آشوب به نظر میرسند، اما بیشتر باعث ایجاد خلقت میشوند تا تخریب. با برخورد و متراکم شدن گاز سه کهکشان همسایه، مقدار وسیعی از مواد که از ستارگان جدید بیرون میآیند، در مرکز کهکشان تازه شکل گرفته جمع میشوند…
… محققان دریافتند از ابر اورت سرچشمه گرفته است. این دنبالهدار به اندازه نپتون از ما دور بود و ستارهشناسان قادر به تعیین اندازه آن نبودند. با نزدیک شدن تدریجی این دنبالهدار در سالهای بعد، مشخص شد که به شکلی غیرعادی، بزرگ است و محققان شروع به تخمین اندازه آن کردند و دریافتند که ممکن است تا ۳۷۰ کیلومتر عرض داشته باشد. این مطالعه جدید از دادههای جمعآوری شده توسط تلسکوپ "آرایه میلیمتری بزرگ آتاکاما" برای تعیین دقیقتر اندازه این دنبالهدار بهره برد. اخترشناسان با استفاده از این دادهها توانستند طول موجهای نور ساطع شده از "UN۲۷۱ ۲۰۱۴" را مطالعه کنند تا اندازهگیریهای خود را انجام دهند. این یک روش غیرعادی است، زیرا دنبالهدارها معمولاً با مقدار فضایی که از آسمانی در مقایسه با فاصلهشان از زمین میپوشانند، اندازهگیری میشوند. محققان اندازهگیریهای خود را با دقت بر روی طول موج تشعشعات مایکروویو این دنبالهدار که توسط غباری که از سنگ فضایی ساطع نمیشد، انجام دادند. آنها دریافتند برای اینکه این دنبالهدار بتواند چنین نور زیادی را منعکس کند، باید تقریباً ۱۳۷ کیلومتر عرض داشته باشد. اگرچه این اندازه به اندازه تخمین ۳۷۰ کیلومتری قبلی نیست، اما به اندازهای بزرگ است که آن را به بزرگترین دنبالهدار مشاهده و اندازهگیری شده…
…۲۵ ساعت به طول انجامید اما این تلسکوپ توانست ستاره مورد نظر را طی شش ساعت اول توسط همهی اجزاء آینه خود مورد هدف قرار دهد. تصاویر ثبت شده به هم وصل شدند تا یک تصویر بزرگ و منفرد تولید کنند. تصویری که در بالا مشاهده کردید بخشی از تصویر بزرگ اصلی است که بیش از دو میلیارد پیکسل است. هر نقطه منحصر به فرد در تصویر یک ستاره مشخص است که توسط هر یک از ۱۸ بخش آینه اصلی وب تصویربرداری شده است. تصویری سلفی از آینه وب نیز با استفاده از یک لنز تصویربرداری مخصوص درون تجهیزات دوربین مادون قرمز ثبت شده است. این تجهیزات برای تصویربرداری از خود تلسکوپ طراحی شدهاند. از این سیستم تنها برای اهداف مهندسی و تراز وب استفاده میشود و استفاده علمی ندارد. به گزارش ایسنا، تلسکوپ فضایی جیمز وب که سوار بر موشک آریان ۵ در روز چهارم دی ماه سال ۱۴۰۰ به فضا پرتاب شده بود در روز چهارم بهمن به مقصد نهایی خود در نقطه لاگرانژ ۲ رسید. این رصدخانه گردان فروسرخ به کاوش تشعشعات اجرام فضایی میپردازد و طول موجهای ۰.۶ تا ۲۸.۵ میکرون را پوشش میدهد. لاگرانژ ۲ مکانی ایدهآل برای یک تلسکوپ مادون قرمز است…
… نوع نادری از سیاره که در منظومه شمسی ما یافت نمیشود را کشف کرده اند. این سیاره خیلی بزرگ یا خیلی کوچک نیست، اما بین شعاع زمین و شعاع نپتون قرار میگیرد. بر اساس گزارش scitechdaily، سیارات فراخورشیدی دارای اشکال و اندازههایی هستند که در منظومه شمسی ما یافت نمیشوند. آنها شامل سیارات گازی کوچکی به نام مینی نپتون و سیارات سنگی چندین برابر جرم زمین (به نام ابرزمین) هستند. اخترشناسان با استفاده از تلسکوپ فضایی هابل و رصدخانه کک دو مورد مختلف از سیارات "مینی نپتون" را شناسایی کرده اند که جو پف کرده خود را از دست میدهند و احتمالاً به ابر زمین تبدیل میشوند. این شواهد دیگری برای تنوع نحوه شکل گیری و تکامل سیارات در اطراف ستارگان دیگر است. اکنون، اخترشناسان دو مورد مختلف از سیارههای مینی نپتون را شناسایی کردهاند که جو پف کرده خود را از دست میدهند و احتمالاً به ابرزمینها تبدیل میشوند. تشعشعات ستارگان سیارات، اتمسفر آنها را از بین میبرد و گاز داغ را مانند بخار از یک دیگ آب جوش بیرون میکشد. یافتههای جدید به ترسیم تصویری از چگونگی شکلگیری و تکامل جهانهای عجیب و غریب مانند اینها کمک میکند و به توضیح شکاف عجیب در توزیع اندازه سیارات موجود…
…اصفهان در آن همکاری داشتهاند، پیشبینی میشود روزهای هیجان انگیری در کشف سیاهچالههای منفرد گشوده شود. انحراف نور و همگرایی گرانشی از پیشبینیهای نظریه نسبیت عام است. همگرایی گرانشی هماکنون دهههای متوالی است که ابزار رصدی منجمان برای فهم کیهان و مشاهده اعماق آسمانها شده است. ریزهمگرایی گرانشی به پدیده افزایش شدت نور یک منبع ستارهای به دلیل هم راستا شدن و حرکت نسبی بین عدسی و منبع گفته میشود. ریزهمگرایی گرانشی یکی از پیشروترین تکنیکهای رصدی برای کشف ویژگیهای لنزگرانشی از ستاره تا سیارات فراخورشیدی است. در این کشف با رصد متوالی رویداد OGLE-۲۰۱۱-BLG-۰۴۶۲/MOA-۲۰۱۱-BLG-۱۹۱ توسط تلسکوپهای زمینی به همراه تلسکوپ هابل به مدت چند سال به دست آمده است. جرم این عدسی که اولین سیاهچالهی مجزا بدون تابش پرتوهای ایکس است حدود ۷ برابر جرم خورشید است. طبق گفتههای ساهو نویسنده مسئول این مقاله به مجلهی «ساینتیفیک امریکن»، سرعت نسبی این سیاهچاله که از مرتبه ۴۵ کیلومتر بر ثانیه است نشان از ضربه انفجار ستاره در حال مرگ بوده است. اتفاقی که میتوانسته تا ۱۰۰ میلیون سال پیش نیز رخ داده باشد. این کشف راهگشای کشفهای جدیدی برای کشف سیاهچالههای تنها در خانه ما کهکشان راه شیری است. گفتنی است دکتر سهراب…
رصدخانه پرتو ایکس چاندرا یا تلسکوپ پرتو ایکس چاندرا یک تلسکوپ فضایی ساخته شده به وسیله ناسا است که تمام فعالیتهایش در زمینه پرتو ایکس است. به گزارش صبح ساحل، ناسا اخیرا تصاویر باشکوهی از فضا که توسط تلسکوپ فضایی هابل و رصدخانه پرتو ایکس چاندرا ثبت شده است، منتشر کرد. فضا یک مکان شگفتانگیز است که هرچه در آن کاوش کنیم، بیشتر به زیباییهای آن پی میبریم. ناسا با انتشار این تصاویر دیدنی نوشت: از طریق ترکیب دادههای تلسکوپهایی که میتوانند انواع مختلف نور را تشخیص دهند، میتوانیم پدیدههای کیهانی را به طور کامل بررسی کنیم. این تصاویر با ترکیب دادههای تلسکوپهای روی زمین و فضا مانند تلسکوپ فضایی هابل و رصدخانه پرتو ایکس چاندرا ایجاد شدهاند. جهان از طریق اشکال مختلف، نور و انرژی ساطع میکند. تواناییهای چاندرا در رصد در طیف اشعه ایکس به ما امکان میدهد فرآیندهای بسیار داغ و پرانرژی موجود در سراسر جهان را کشف کنیم. ستاره "آر دلو"(R Aquarii): در تصویر بالا ستاره "آر دلو" قابل مشاهده است. در این تصویر یک ستاره کوتوله سفید و یک کوتوله بزرگ سرخ رنگ به دور یکدیگر میچرخند. همانطور که آنها با هم حرکت میکنند، ستاره کوتوله سفید مواد ستاره سرخ رنگ را به سمت…
تغییر ساعت مراسم تشییع رهبر شهید در مشهد
