جدید به قدیم
…است.به گفته کوکرم، ماه ساعت ۱۶ و ۴۹ دقیقه چهارشنبه چهاردهم آبان ۱۴۰۴ به وضعیتی میرسد که مرکزش درست با مراکز زمین و خورشید روی یک صفحه واقع میشود و به این ترتیب میگوییم ماه کامل رخ داده است.تفاوت اندازه ظاهری ابر ماه کامل با قرص ماه کامل، وقتی در دورترین فاصله از زمین است.شنبه؛ نزدیکی دنبالهدار لمون به خورشیدسخنگوی کمیته آماتوری انجمن نجوم در تشریح پدیده بعدی آسمان شب هم گفت: این پدیده شنبه آینده (هفدهم آبان) اتفاق میفتد که در جریان آن دنبالهدار لمون یا C/2025 A6 (Lemmon) در نزدیکترین فاصله مداری خود نسبت به خورشید قرار میگیرد. اصطلاح نجومی این وضعیت این است که دنبالهدار در حضیض خورشیدی قرار گرفته و طبعاً انتظار داریم کماکان پرنور باشد. در این شبها نسبت به ابتدای آبان قدری درخشش دنبالهدار افت کرده اما هنوز و همچنان میتوانیم با تلسکوپ یا با دوربین دوچشمی دنبالهدار لمون را در افق شامگاهی جستوجو کنیم. دوشنبه؛ مقارنه ماه و مشتری وی ادامه داد: همچنین بامداد و شامگاه دوشنبه (نوزدهم آبان) یعنی پیش از طلوع و همچنین پس ازغروب خورشید، در حوالی نیمه شب میتوانیم شاهد مقارنه ماه و سیاره مشتری باشیم. ماه در برج جوزا قرار دارد. بامداد دوشنبه اندکی…
… که پربازدیدترین موزه جهان محسوب میشود، شاهد سرقتی در روشنای روز از جواهرات ناپلئونی بود.روزنامه گاردین نوشت: در حالی که پلیس فرانسه در جستوجوی سارقانی است که این هشت قطعه جواهر تاریخی را دزدیدند، پرسشهایی درباره چگونگی ورود آنها به موزه و خریداران احتمالی این اقلام گرانبها مطرح شده استجزئیات نحوه سرقت از موزه لوورچهار سارق نقابدار در عملیاتی حرفهای و هماهنگ در روشنای روز، در مسیر رود سِن، خارج از موزه لوور، توقف کردند. حدود ساعت ۹:۳۰ صبح به وقت محلی، یعنی نیم ساعت پس از آغاز ورود بازدیدکنندگان، آنها با استفاده از کامیونی مجهز به سبد بالابر و نردبان تلسکوپی خود را به بالکنی در طبقه دوم رساندند.طبق اعلام مقامات موزه، سارقان با سنگفرز (angle grinder) و ابزارهای برقی وارد شدند، شیشه ویترینها را شکستند و جواهرات را ربودند. در حالی که آژیرهای هشدار به صدا درآمده بود، دزدان به سرعت با موتورسیکلت گریختند.لوران نونز (Laurent Nunez)، وزیر کشور فرانسه، اعلام کرد: «کل عملیات کمتر از ۱۰ دقیقه طول کشیده است.» او افزود: «این کار توسط تیمی باتجربه که آشکارا محل را از پیش بررسی کرده بود، انجام شده است.»به گفته وزارت فرهنگ فرانسه، هشت قطعه جواهر تاریخی از موزه به سرقت رفتهاند…
…خاموش هستند، اما این سیاره کاملاً متفاوت است. دانشمندان مشاهده کردهاند که این سیاره در حال گذراندن یک مرحله رشد شتابدار است و مواد را از دیسک اطراف با سرعت بیسابقهای میکشد.با استفاده از تلسکوپ بسیار بزرگ (VLT) رصدخانه جنوبی اروپا، ستارهشناسان توانستند جذب گاز و غبار توسط آن را با سرعت شگفتانگیز شش میلیارد تن در ثانیه مشاهده کنند. هیچ سیاره سرگردان یا هیچ سیارهای به طور کلی، تاکنون با این سرعت در حال رشد مشاهده نشده است.این سیاره یکی از کوچکترین سیارات سرکش شناخته شده است که دارای دیسکی از گاز و غبار است و نشانههایی از جذب فعال مواد را نشان میدهد. دادههای تلسکوپهای پیشرفته، یک سیستم غنی و پیچیده را نشان میدهد که حاوی سیلیکاتها و ترکیبات هیدروکربنی است که نشان دهنده یک دیسک غنی از کربن است.این سیاره سرکش با جرمی بین ۵ تا ۱۰ برابر مشتری، یکی از سبکترین سیارات شناور آزاد شناخته شده با یک دیسک کیهانی است و فعالیت برافزایشی قابل توجهی از مواد را نشان میدهد. مشاهدات دقیق تلسکوپ فضایی جیمز وب و تلسکوپ بسیار بزرگ رصدخانه جنوبی اروپا، یک سیستم پیچیده و غنی را در حال چرخش به دور این سیاره نشان داد.ابزارهای علمی پیشرفته، انتشار…
به گزارش صبح ساحل، آسمان شب چهاردهم مهرماه میزبان پدیده «اَبَرماه برداشت» خواهد بود که درخشانتر و بزرگتر از معمول در آسمان پاییزی خودنمایی میکند. این اَبَرماه که در فرهنگ غربی به دلیل همزمانی با فصل برداشت محصول به این نام خوانده میشود، اولین اَبَرماه سال ۲۰۲۵ میلادی محسوب میشود.وبگاه پراویدِنس جورنال در گزارشی آورده است:در روزهای آینده، آسمان شاهد پدیده ماه کامل خواهد بود که هم ماه برداشت (Harvest Moon) و هم یک اَبَرماه (Supermoon) است. اَبَرماه پدیدهای است که در آن ماه کامل در نزدیکترین نقطه ممکن به زمین قرار میگیرد. این نزدیکی در مدار بیضویشکل ماه به زمین باعث میشود که قرص ماه در آسمان، تا ۱۴ درصد بزرگتر و تا ۳۰ درصد درخشانتر از زمانی که در دورترین فاصله از زمین است، به نظر برسد.زمان مشاهده ماه کامل آیندهماه برداشت که هر سال در اکتبر (۹ مهر تا ۹ آبان) طلوع میکند، در ۱۴ مهر ۱۴۰۴/ ۶ اکتبر ۲۰۲۵ میلادی مشاهدهشدنی است. این ماه بهعنوان یک اَبَرماه، بزرگتر و درخشانتر از ماههای کامل معمولی به نظر میرسد.ویژگیهای ماه برداشتبر اساس تقویم آلماناک، این ماه در چندین شب متوالی تقریباً همزمان با غروب خورشید طلوع میکند که به کشاورزان فرصت بیشتری برای…
…سیاره نپتون نیز با وجود فاصلهی بسیار زیاد با ما، نزدیک به هر ۳۶۷ روز یکبار یا تقریباً هر سال، در وضعیت مقابله قرار میگیرد. برای امسال، مقابله در اول مهر (۲۳ سپتامبر) رخ خواهد داد. این دو رویداد با اعتدال پاییزی که دوشنبه ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۵ (۳۱ شهریور ۱۴۰۴) در ساعت ۲۱:۵۰ به وقت ایران رخ خواهد داد، همزمان شدهاند. در لحظهی اعتدال، طول شب و روز تقریباً در سراسر زمین برابر خواهد بود. البته روز کمی طولانیتر از شب است؛ زیرا جو زمین نور خورشید را خم میکند و موجب میشود که پیش از طلوع واقعی خورشید، نورش را ببینیم.نپتون و زحل در آسمان نسبتاً به هم نزدیک خواهند بود. برای پیداکردن زحل، بعد از غروب خورشید به سمت شرق نگاه کنید. سیارهها را میتوان در آسمان تشخیص داد؛ زیرا مانند ستارهها چشمک نمیزنند. از آنجایی که ستارگان منابع نقطهای نور هستند و آشفتگی جو نورشان را جابجا میکند، همواره چشمکزن بهنظر میرسند.زحل با چشم غیرمسلح دیده میشود؛ اما برای دیدن نپتون، به تلسکوپ نیاز دارید و اگر تلسکوپ نسبتاً خوبی داشته باشید (مثلاً نمونهای ۷۶ میلیمتری یا سه اینچی با بزرگنمایی دستکم ۲۰۰ برابر)، میتوانید یک پدیده هیجانانگیز دیگر را نیز مشاهده کنید.
… مشتری، زحل، اورانوس و نپتون مدار خارجی نسبت به زمین دارند، در حالی که مدار عطارد و زهره بین زمین و خورشید قرار گرفته است.وی توضیح داد: وقتی یک سیاره خارجی در مقابله است، یعنی زمین بین آن سیاره و خورشید قرار دارد و سه مرکز خورشید، زمین و آن سیاره روی یک خط قرار میگیرند، در این وضعیت، هنگام غروب خورشید در مغرب، آن سیاره از مشرق طلوع میکند و بهدلیل کمترین فاصله نسبت به زمین، با جزئیات بیشتری از پشت تلسکوپ قابل مشاهده است.وی افزود: بهویژه بهترین زمان دیدن مریخ در شرایط مقابله است که حدود هر دو سال یک بار رخ میدهد، مشتری و زحل هم چنین موقعیتی دارند. خوشبختانه، در شبهای پایانی شهریور و آغاز مهر امسال، زحل در آستانه مقابله قرار دارد و اوج این وضعیت در شب یکشنبه 30 شهریور خواهد بود، در این شب، مراکز سه کره زحل، زمین و خورشید دقیقاً روی یک صفحه قرار میگیرند.بهگفته این مدرس نجوم، فاصله زحل از زمین در زمان مقابله امسال حدود یک میلیارد و 280 میلیون کیلومتر خواهد بود، یعنی 200 میلیون کیلومتر نزدیکتر از میانگین فاصله معمول آن (حدود یکونیم میلیارد کیلومتر).وی تأکید کرد: این نزدیکی فرصتی عالی برای مشاهده…
…سال در سفر بوده تا به ما برسد. این بدان معناست که ما آن را در زمانی میبینیم که جهان در دوران کودکی خود بوده است. دانشمندان پس از ماهها تحلیل و با استفاده از «تلسکوپ فضایی جیمز وب»(JWST)، به این نتیجه رسیدند که کلیف در واقع اصلاً کهکشانی پر از ستاره نیست. مطالعه آنها نوعی کاملاً جدید از جرم کیهانی را نشان میدهد که با تقلید از ردپای نوری یک کهکشان باستانی، آنها را فریب داده است.جرم قانونشکن«آنا دی گراف»(Anna de Graaff) سرپرست این گروه پژوهشی در «موسسه ماکس پلانک»(Max Planck) آلمان، اولین بار هنگام مطالعه نقاط قرمز کوچک با با کلیف مواجه شد که در هیچ یک از دستهبندیهای قبلی ستارهشناسان قرار نمیگرفتند. این نقاط در سراسر تصاویر جهان اولیه پراکنده شدهاند. کلیف حتی در میان این ناهنجاریها نیز متمایز است. این جرم با وجود این که بسیار کوچک به نظر میرسد، با درخششی معادل میلیاردها برابر خورشید میدرخشد. براساس محاسبه ستارهشناسان برای درک مقیاس آن، همه ستارههای موجود در فاصله ۱۳۰ سال نوری از خورشید باید در فضایی به اندازه نزدیک خورشید ما فشرده شوند تا با آنچه آنها مشاهده کردند، مطابقت داشته باشند. نقاط قرمز کوچک میتوانند یکی از این…
…از این نظر اهمیتی مثلاً به اندازه گذر زهره از مقابل قرص خورشید ندارد؛ رویداد نادری که آخرین بار ۱۵ و ۱۶ خرداد ۱۳۹۱رخ داد و مرتبه بعدی این رویداد در ۱۹ و ۲۰ آذر ۱۴۹۶ هجری شمسی رخ خواهد داد؛ بنابراین امیدوارم رسانهها هم به انعکاس واقعیت بپردازند و پدیده زیبایی که به خودی خود جذاب است را معرفی و مردم را به دیدن آن دعوت کنند. طوری عمل نکنند که وقتی یک پدیده نادر نجومی اتفاق میافتد، دیگر برای عموم جلب توجه نکند.مقارنه ماه و زحل و نپتونوی در توضیح دیگر رویداد این هفته اظهار داشت: رویداد بعدی شامگاه دوشنبه هفدهم شهریور رخ میدهد که در جریان آن مقارنه سیاره زحل و سیاره نپتون رخ میدهد. البته ماه و سیاره زحل را میتونیم در کنار یکدیگر در آسمان مشاهده کنیم ولی برای دیدن سیاره نپتون حتما به تلسکوپ نیاز داریم. بنابراین ما شاهده یک مقارنه سهجانبه میان ماه، زحل و نپتون خواهیم بود. کوکرم افزود: این پدیده صرفاً یک همزمانی و همراستایی میان سه جرمی است که در فواصل دوری از ما قرار دارند. فاصله ماه تا زمین نزدیک به ۴۰۰ هزار کیلومتر، فاصله زحل تا زمین حدود یک و نیم میلیارد کیلومتر و فاصله سیاره…
…ستارگان به شمار میرود. اگر سهم این ایزوتوپ به حدود ۲/۵ درصد جرم ستاره برسد، فرآیندی به نام «تقطیر» آغاز میشود. در این فرآیند، نواحی که نئون کمتری دارند، سبکتر شده، به سمت بالا حرکت میکنند و دوباره ذوب میشوند. این جابهجایی مقدار زیادی انرژی گرانشی آزاد میکند و مانع سرد شدن سریع ستاره میشود.برای بررسی این فرضیه، پژوهشگران تکامل حدود ۴ هزار ستاره را شبیهسازی کرده و دادهها را با مشاهدات تلسکوپ فضایی Gaia مقایسه کردند. آنها دریافتند که حدود ۶ درصد از کوتولههای سفید پرجرم، واقعاً روند خنکشدن را کند میکنند و روی نمودارهای درخشندگی یک خوشه مشخص به نام «شاخه Q» تشکیل میدهند.به گفته دانشمندان، این نوع کوتولههای سفید بیشتر در مرکز کهکشان دیده میشوند؛ جایی که ستارگان فلزیتر هستند و احتمال تجمع نئون-۲۲ بیشتر است. در حاشیه راه شیری، چنین ستارگانی تقریباً هشت برابر کمتر وجود دارند.این یافتهها نشان میدهد کوتولههای سفید میتوانند بهترین گزینه برای جستجوی حیات باشند، زیرا مناطق قابلزیست اطراف آنها پایدار و طولانیمدت است و مدار سیارات احتمالی نیز دورتر از ستاره قرار دارد که اثرات مخرب کشندی را کاهش میدهد.یکی از پژوهشگران میگوید: «ما همیشه کوتولههای سفید را بقایای مرده ستارگان تصور میکردیم، اما حالا…
…به «تصعید» به گاز تبدیل شود.این امر معمولاً سیگنالهای قوی از بخار آب را در قرصهای پیشسیارهای پدید میآورد که تلسکوپهایی مانند جیمز وب میتوانند آنها را مشاهده کنند. با وجود این، قرص اطراف XUE 10 سیگنالهای قوی کربن دیاکسید را نشان داد.«ارجان بیک»(Arjan Bik) از پژوهشگران این پروژه گفت: دیدن چنین فراوانی بالایی از کربن دیاکسید در منطقه تشکیل سیاره، غیرمنتظره است و نشان میدهد که تابش شدید فرابنفش - خواه از ستاره میزبان و خواه از ستارههای بزرگ همسایه - در حال تغییر دادن شکل شیمیایی قرص است.این تنها شگفتی نبود که جیمز وب در رابطه با XUE 10 و قرص پیشسیارهای آن برای گروه پژوهشی به ارمغان آورد. دادههای بهدستآمده درباره این قرص، مولکولهای کربن دیاکسید را نشان داد که با ایزوتوپهای کربن ۱۳ و ایزوتوپهای اکسیژن ۱۷ و ۱۸ غنی شده بودند.وجود این ایزوتوپها میتواند به توضیح دادن این موضوع کمک کند که چرا ایزوتوپهای غیر معمول خاصی در قطعاتی از منظومه شمسی اولیه در طول تشکیل شهابسنگها و دنبالهدارها باقی ماندهاند.این پژوهش، توانایی چشمگیر تلسکوپ فضایی جیمز وب را برای شناسایی ردپای شیمیایی در قرصهای پیشسیارهای دوردست طی دوران حیاتی شکلگیری سیارهها نشان میدهد.«ماریا کلودیا رامیرز تانوس»(Maria-Claudia Ramirez…
