جدید به قدیم
…هسته به بیرون از دیسک میرسند. همچنین ساختار میلهای ضعیفی در مرکز، بین انتهای داخلی بازوهای مارپیچی دارد که در این تصویر نور مرئی از هابل چندان مشخص نیست. چنین ویژگیهایی که تقارن چرخشی کهکشان را میشکنند، تأثیر زیادی بر نحوه حرکت ماده در آن و در نهایت تکامل آن در طول زمان دارند. آنها گاز را از قسمت بیرونی یک کهکشان به مناطق ستارهزایی داخلی و حتی به سیاهچاله مرکزی کهکشان، یعنی جایی که میتواند یک هسته فعال کهکشانی را راهاندازی کند، میرسانند.این جریانهای گازی اِنجیسی ۵۲۴۸ را شکل دادهاند. این کهکشان مارپیچی دارای تعداد زیادی منطقه درخشان ستارهزایی است که در سراسر دیسک آن پخش شده است. این کهکشان حتی دو ناحیه بسیار فعال و حلقهایشکل در اطراف هسته خود دارد که پر از خوشههای جوان ستاره است.این «حلقههای هستهای» به اندازه کافی شایان توجه هستند، اما یک حلقه هستهای به طور معمول تمایل دارد راه ورود گاز بیشتر به هسته کهکشان را مسدود کند. وجود یک حلقه دوم در حلقه هستهای اول اِنجیسی ۵۲۴۸ نشانگر میزان نیرومندی جریان ماده و انرژی آن است. مناطق انفجار ستارهای نسبتاً نزدیک و کاملاً مشاهدهشدنی این کهکشان مارپیچی، توجه ستارهشناسان حرفهای و آماتور را به آن جلب کرده است.
ستارهشناسان بزرگترین فوارههایی که تاکنون دیده شدهاند را با طول ۲۳ میلیون سال نوری شناسایی کردهاند؛ فوارههای عظیمی که کهکشان راه شیری در مقابل آنها مانند یک نقطه کوچک است. به گزارش صبح ساحل، ستارهشناسان بزرگترین فوارههای دوقلویی را که تاکنون از یک سیاهچاله فوران کردهاند، مشاهده کردهاند. این فوارهها حدود ۲۳ میلیون سال نوری امتداد دارند که بسیار فراتر از محدودیتهای کهکشان میزبان خود و به اندازه ۱۴۰ کهکشان راه شیری است. این فوارهها از یک سیاهچاله کلانجرم (ابرسیاهچاله) در قلب کهکشانی در فاصله ۷.۵ میلیارد سال نوری از ما فوران کردهاند، به این معنی که آنها در زمانی دیده میشوند که کیهان ۱۳.۸ میلیارد ساله کنونی تنها ۶.۳ میلیارد سال سن داشته است. فوارههایی که از بالا و پایین این ابرسیاهچاله فوران میکنند، تریلیونها برابر بیشتر از خورشید ما در هر ثانیه انرژی تولید میکنند. یکی از اعضای تیم پژوهش به نام مارتین هاردکسل (Martin Hardcastle) از دانشگاه هرتفوردشایر، گفت: ما از مدتها قبل در مورد این ساختارها که توسط فوارههای ابرسیاهچالهها در مرکز کهکشانها ساخته شدهاند، میدانیم، اما این ساختار خاص به سه دلیل برجسته است؛ اول اینکه این فوارهها با بیش از ۲۰ میلیون سال نوری طول، بزرگترین فوارهها تاکنون هستند، به این…
ماه کامل بعدی که یک «ابَر ماه آبی» نیز خواهد بود در روز دوشنبه، ۱۹ اوت (۲۹ مرداد) از راه میرسد. ایسنا نوشت: اصطلاح «ابَر ماه» برای اولین بار توسط ستارهشناس ریچارد نول (Richard Nolle) در سال ۱۹۷۹ ابداع شد که به ماه جدید یا ماه کامل که زمانی رخ میدهد که ماه در ۹۰ درصدی نزدیکترین فاصله خود به زمین قرار دارد، گفته میشود. ابرماههای کامل بزرگترین و درخشانترین ماههای کامل سال هستند که تقریبا ۳۰ درصد درخشانتر و ۱۴ درصد بزرگتر از حد معمول به نظر میرسند. اگرچه ممکن است این میزان قابل توجهی به نظر برسد، اما تشخیص تفاوت آن با ماه معمولی با چشم غیرمسلح بسیار دشوار است. با این حال، در برخی موارد، یک ابَر ماه ممکن است بزرگتر از حالت عادی به نظر برسد. اغلب اوقات این بزرگ به نظر رسیدن هیچ ارتباطی به نجوم ندارد و همه چیز به نحوه عملکرد مغز انسان برمیگردد. این پدیده به عنوان «توهم ماه» شناخته میشود. توهم بزرگ دیدن ماه یک خطای دید است که در آن هر چه ماه به چشم کسانی که در زمین هستند به افق آسمان نزدیکتر شود، ماه از آنچه هست بزرگتر به نظر میرسد. این توهم به نحوه تحلیل فاصله و…
جرم جدیدی که در مرکز کهکشان راه شیری کشف شده، به هیچ کدام از معیارهای سایر اجرام کهکشان شباهت ندارد و دانشمندان را شگفتزده کرده است. به گزارش صبح ساحل، دانشمندان یک جرم مرموز را در مرکز کهکشان راه شیری کشف کردهاند که با معیارهای هیچ جرم دیگری در کهکشان مطابقت ندارد. به نقل از دیلی میل، این جرم امواج مایکروویو را از خود ساطع میکند که حاوی غبار و گاز بسیار سریع است. گاز و غبار به سرعت سفر میکند و از منطقه بسیار کوچکی در قلب کهکشان راه شیری به حرکت درمیآید. ستارهشناسان طیف گستردهای از گزینهها را برای این جرم از سیاهچاله گرفته تا ابر در حال فروپاشی و ستاره تکاملیافته در نظر گرفتهاند، اما دریافتند که ویژگیهای آن به خوبی با ویژگیهای هیچ نوع جرم نجومی شناختهشدهای مطابقت ندارد. پژوهشگران در مقاله این پژوهش نوشتند: مرکز کهکشان ما شامل میلیاردها ستاره، دهها میلیون جرم گازی، یک سیاهچاله کلانجرم، ستارهزایی و یک گورستان وسیع از بقایای ستارههاست. بنابراین، محتملترین مکان برای یافتن اجرام جدید است. ما در این پژوهش فقط یکی از اجرام جدید را توضیح دادهایم. این شیء موسوم به «G0.02467-0.0727» با استفاده از «آرایه میلیمتری بزرگ آتاکاما» یا «آلما»(ALMA) در…
اجرام سماوی که به صورت طبیعی شکل گرفتهاند و به دور سیارات میچرخند، «قمر» نامیده میشوند. شناختهشدهترین قمر، «ماه» است که گرد زمین میچرخد. ایرنا نوشت: قمرها شکلها، اندازهها و انواع مختلفی دارند. برخی از آنها دارای جَو و حتی اقیانوسهای پنهان در زیر سطوح خود هستند. در حال حاضر ۲۹۳ قمر به دور سیارات منظومه شمسی میچرخند: یک ماه به دور زمین، دو قمر به دور مریخ، ۹۵ قمر به دور مشتری، ۱۴۶ قمر به دور زحل، ۲۸ قمر به دور اورانوس، ۱۶ قمر به دور نپتون و پنج قمر به دور سیاره کوتوله پلوتو میچرخند. ستارهشناسان همچنین بیش از ۴۷۰ ماهواره یا قمر را ثبت کردهاند که به دور اجرام کوچکتر مانند سیارکها، سیارات کوتوله یا اجرام کمربند کویپر (KBOs) در خارج از مدار نپتون میچرخند. این قمرها را ماهوارههای کوچک مینامند. بیشتر قمرها احتمالاً از گاز و غباری تشکیل شدهاند که در اطراف سیارات اوایل تشکیل منظومه شمسی در گردش بودند؛ هرچند برخی از آنها اجرامی هستند که در مکانهای دیگر شکل گرفتهاند و به مدارهای اطراف اجرام بزرگتر سقوط کردهاند. احتمالاً هزاران قمر در منظومه شمسی ما منتظرند تا کشف شوند.
ستارهشناسان اکنون به کمک توانایی خارقالعاده تلسکوپ فضایی جیمز وب شاهد تولد اولین کهکشانهای جهان هستی هستند. این کشف تاریخی توسط جیمز وب، شکلگیری برخی از اولین کهکشانهای کیهان را نشان میدهد و سرنخهای جدیدی درباره منشاء کیهانی ما ارائه میدهد. به گزارش صبح ساحل و به نوشته ایسنا، تلسکوپ فضایی جیمز وب تصاویر مستقیمی از کهکشانهایی که در سپیده دم کیهانی متولد شدهاند، گرفته است. به نقل از انای، این اولین باری است که اخترشناسان شاهد این تصاویر هستند و مدلهایی را برای تشکیل کهکشانها تایید میکنند. محققان موسسه نیلز بور دانمارک شاهد تولد سه کهکشان از کهکشانهای اولیه جهان هستند که قدمت آنها به حدود ۱۳.۳ تا ۱۳.۴ میلیارد سال میرسد. این کشف که در نوع خود اولین است، با استفاده از تلسکوپ فضایی جیمز وب انجام شد که مشاهدات زنده از شکلگیری کهکشانها را در اولین روزهای کیهان ارائه کرده است. محققان از طریق قابلیتهای پیشرفته این تلسکوپ، سیگنالهایی را از ابرهای گازی عظیمی که بر روی یک کهکشان کوچک در حال شکلگیری جمع میشوند، مشاهده کردند. تلسکوپ جیمز وب با چشمهای فروسرخ فوقالعاده قدرتمند خود میتواند بیش از هر ابزار دیگری در فضا و زمان به گذشته نگاه کند و با نزدیکتر شدن به…
…خود از زمین برسد. ایسنا نوشت: اخترشناسان انتظار دارند که سیارکی موسوم به ۲۰۲۴ JR ۱ به نزدیکترین فاصله خود از زمین در ساعت ۸:۰۴ عصر روز سهشنبه به وقت منطقه زمانی شرقی (۰۳:۳۴ بامداد چهارشنبه به وقت تهران) برسد. ۲۰۲۴ JR ۱ که سیارکی ۱۰ متری است، تنها سه روز پس از کشف، در فاصله نزدیک حدود ۱۸۴ هزار مایلی (۲۹۶ هزار کیلومتری) از سیاره ما قرار خواهد گرفت. در نزدیکترین فاصله خود به زمین، این سنگ فضایی به سیاره ما نزدیکتر از ماه خواهد شد. به نقل از اسپیس، دو روز پس از گذشتن این سنگ فضایی از کنار زمین، سنگ فضایی دیگری به نام ۲۰۲۴ JD تنها یک هفته پس از کشف، از فاصله تقریبا ۱۷۲ هزار مایلی (۲۷۸ هزار کیلومتری) سیاره ما خواهد گذشت. این کمتر از فاصله زمین تا ماه است، اما سیارک قبلی، ۲۰۲۴ JD هیچ خطری برای زمین نخواهد داشت. تنها در سال جاری، ستارهشناسان نزدیک به ۴۰ سیارک را فهرستبندی کردهاند که مدار آنها بین زمین و ماه قرار گرفته است. ناسا تا به امروز نزدیک به ۳۵ هزار جرم نزدیک به زمین را فهرست بندی کرده است که تعداد کمی از آنها خطر واقعی برخورد با زمین را دارند.
کوچکترین کهکشان کشفشده در فاصله تقریباً 30 هزار سال نوری از منظومه شمسی قرار دارد و تنها حاوی 60 ستاره قابل مشاهده است. دیجیاتو نوشت: ستارهشناسان دانشگاه ویکتوریا کانادا و دانشگاه ییل آمریکا احتمالاً کوچکترین کهکشان تاریخ را کشف کردهاند. این کهکشان با نام UMa3/U1 در فاصله تقریباً 30 هزار سال نوری از منظومه شمسی قرار دارد و تنها حاوی 60 ستاره قابل مشاهده است. دانشمندان احتمال میدهند که UMa3/U1 تاریکترین کهکشان باشد. براساس پیشنویس مقاله محققان، جرم کهکشان کشفشده که با نام دب اکبر III/Unions 1 یا UMa3/U1 شناخته میشود، فقط 16 برابر جرم خورشید و وسعت آن نیز تنها 10 سال نوری است. بهطور معمول، کهکشانهای کوچکی که به دور راهشیری میچرخند، براساس صورت فلکی که در آن یافت میشود، نامگذاری میشوند که در این مورد، صورت فلکی دب اکبر در UMa3/U1 مشاهده شد. کوچکترین و تاریکترین کهکشان اگر UMa3/U1 کوچکترین کهکشان باشد، میتواند کلید پاسخگویی به سؤالات بزرگی درباره چگونگی شکلگیری کهکشان راه شیری بهدست دهد. براساس مدلها و تئوریهای کیهانشناسی، تشکیل کهکشانها یک فرایند سلسلهمراتبی است که با ادغام هالههای ماده تاریک حاوی کهکشانهای کوچک شروع میشود و به تشکیل کهکشانهای بزرگتر منتهی میشود. طبق این تئوری، هنوز صدها کهکشان…
«تلسکوپ فضایی جیمز وب» عناصر یخی سازنده حیات را کشف کرده است که در اطراف ستارههای نوزاد میچرخند. به گزارش صبح ساحل و به نوشته ایسنا، ستارهشناسان با استفاده از «تلسکوپ فضایی جیمز وب»، چندین عنصر یخی سازنده حیات را در گاز و غباری شناسایی کردهاند که در اطراف دو ستاره نوزاد یا «پیشستاره»(Protostar) میچرخند. مولکولهای کشفشده، از مولکولهای نسبتا ساده مانند متان تا ترکیبات پیچیده مانند اسید استیک و اتانول متغیر هستند. به نقل از اسپیس، پیش از این پیشبینی شده بود که مولکولهای آلی پیچیده به شکل جامد و یخی در اطراف پیشستارههایی وجود دارند که هنوز سیارههای اطراف خود را به دنیا نیاوردهاند. در هر حال، این پیشبینی از بررسیهای آزمایشگاهی روی زمین سرچشمه میگیرد. این نظریه در گذشته با استفاده از تلسکوپهای فضایی مانند جیمز وب به طور آزمایشی تایید شده بود. جیمز وب به عنوان بخشی از برنامه «JWST Early Release Science Ice Age»، یخهای متنوعی را در تاریکترین و سردترین مناطق ابر مولکولی پیدا کرده بود. به لطف مشاهدات جدید صورتگرفته درباره ابرهای اطراف پیشستارههای «IRAS23385» و «IRAS 2A» که با دستگاه بسیار حساس جیمز وب موسوم به «دستگاه فروسرخ میانی»(MIRI) به عنوان بخشی از برنامه «مشاهده ستارههای جوان توسط جیمز…
کهکشانی که جیمزوب شناسایی کرده زندگی بسیار سریعی داشته و در دوران جوانی خود مرده است. دیجیاتو نوشت: ستارهشناسان با کمک تلسکوپ جیمزوب موفق به رصد کهکشانی شدند که بیش از ۱۳ میلیارد سال پیش بهطور ناگهانی تشکیل ستارههای جدید را متوقف کرده است. یک تیم بینالمللی از ستارهشناسان به رهبری دانشگاه کمبریج، با استفاده از تلسکوپ فضایی جیمزوب موفقشدند تا یک کهکشان مرده را در زمانی که کیهان فقط ۷۰۰ میلیون سال قدمت داشته، مشاهده کنند. از این کهکشان بهعنوان قدیمیترین کهکشانی یاد شده که تاکنون مشاهده شده است. بهنظر میرسد که این کهکشان زندگی بسیار سریعی داشته و در دوران جوانی خود مرده است. به گفته دانشمندان، روند تشکیل ستاره در آن بهسرعت اتفاق افتاده و تقریباً با همان سرعت نیز متوقف شده است. با این وجود، هنوز مشخص نیست که کهکشان بهطور موقتی یا دائم خاموش شده و چهچیزی باعث توقف تشکیل ستارگان جدید آن شده است. اطلاعات جیمزوب درباره دوره فعالیت این کهکشان در نهایت، ستارهشناسان با استفاده از دادههای جیمزوب به این نتیجه رسیدند که این کهکشان دوره کوتاه و فعلی از شکلگیری ستاره را در بین ۳۰ تا ۹۰ میلیون سال تجربه کرده است. اما فرایند تشکیل ستاره آن، بین ۱۰ تا ۲۰ میلیون…
تغییر ساعت مراسم تشییع رهبر شهید در مشهد
