جدید به قدیم
…با ابرچالش و بحران جمعیت روبرو هستیم که برای مقابله با آن، باید کاری می شد و ما بسیجیوار وارد عمل شدیم؛ بیش از ۲۳۰ نماینده در سال ۱۳۹۹ قانون جمعیت را طراحی کردند و ۲.۵ سال است که قانون این بخش ابلاغ شده است. وی با تاکید بر اینکه پنجره جمعیتی در کشور در حال بسته شدن است، اضافه کرد: این پنجره حداکثر پنج سال باز است و باید در این خصوص همگان اهتمام ویژه داشته باشند. رییس فراکسیون جمعیت مجلس اظهار کرد: پنجره جمعیتی به دوره ای گفته می شود که زنان و دختران ۱۵ تا ۴۵ سال بیشترین تعداد افراد جامعه را در نمودار جمعیتی تشکیل می دهند که این امر در طول تاریخ برای ملت ها یک بار به این شکل اتفاق می افتد. محمدبیگی ادامه داد: اگر در این پنج سال هر خانواده حداقل بین سه تا پنج فرزند به دنیا نیاورد، ما داخل سیاه چاله جمعیتی فرو خواهیم رفت که تبعات زیادی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی دارد. وی در خصوص تبعات این معضل گفت: اگر روزی ۱۸ میلیون دانش آموز داشتیم؛ فرداها به همین تعداد سالمند خواهیم داشت و باید زیرساخت های فراوانی برای نگهداری سالمندان ایجاد کنیم که بسیار ناراحت کننده است.
…اطلاعات جیمزوب درباره دوره فعالیت این کهکشان در نهایت، ستارهشناسان با استفاده از دادههای جیمزوب به این نتیجه رسیدند که این کهکشان دوره کوتاه و فعلی از شکلگیری ستاره را در بین ۳۰ تا ۹۰ میلیون سال تجربه کرده است. اما فرایند تشکیل ستاره آن، بین ۱۰ تا ۲۰ میلیون سال قبل از زمانی که توسط وب مشاهده شد، متوقف شده است. به عقیده اخترشناسان، عوامل مختلفی میتواند شکلگیری ستارهها را متوقف یا آهسته کند. برخی عوامل داخلی، مانند یک سیاهچاله کلانجرم یا بازخورد مربوط به فرایند شکلگیری ستاره، میتوانند گاز کهکشان را خارج کنند و باعث توقف سریع تشکیل ستاره شوند. پروفسور «روبرتو مایولینو»، نویسنده این پژوهش میگوید: «مطمئن نیستیم که این سناریوها بتواند چیزی که اکنون در وب مشاهده کردهایم را توضیح دهد. تا به حال، برای درک جهان اولیه، از مدلهایی بر اساس جهان مدرن استفاده کردهایم. اما اکنون که میتوانیم زمانهایی خیلی دورتر را ببینیم و مشاهده کنیم که شکلگیری ستاره در این کهکشان به سرعت خاموش شده است، مدلهای مبتنی بر جهان مدرن ممکن است نیاز به بازبینی داشته باشند.» نتایج ارائهشده از این مطالعه میتواند در زمینه درک نحوه و دلیل توقف تشکیل ستارههای جدید در کهکشانها و همچنین عوامل موثر بر شکلگیری ستارهها…
… متفاوت هستند. کهکشان NGC ۱۵۵۹ یک ویژگی قابل توجه دیگر نیز دارد. در سال ۲۰۲۳ ستارهشناسان تایوانی از دادههای رصدخانه پرتوی ایکس چاندرا متعلق به ناسا برای یافتن ۸ منبع پرتوی ایکس فوق درخشان (ULX) در NGC ۱۵۵۹ استفاده کردند. منابع پرتوی ایکس فوق درخشان اجرام مرموزی هستند که سیلی از پرتوهای ایکس بسیار پرانرژی را در مقادیری بیشتر از آنچه در هر فرآیند شناخته شده در ستارهها توضیح داده میشود، آزاد میکنند. گمان این است که این پدیدهها شامل اجرام فشردهای مانند ستارههای نوترونی و سیاهچالهها هستند. یکی از ۸ منبع پرتوی ایکس فوق درخشان در NGC ۱۵۵۹ با نام X-۲۴ بالاتر از بقیه قرار دارد و تابش پرتوی ایکس آن با تناوب ۷۵۰۰ ثانیه (دو ساعت و پنج دقیقه) تغییر میکند. گمان میرود که این تناوب مربوط به دوره مداری جسمی باشد که احتمالاً یک ستاره است که در اطراف سیاهچالهای با جرم ستارهای حرکت میکند و نیروی گرانشی آن آنقدر قوی است که میتواند مواد را از جسم در حال چرخش جدا کند و آن را مصرف کند. اگر چنین باشد، این اولین منبع پرتوی ایکس فوق درخشان باینری فشرده است که کشف میشود. کهکشان NGC ۱۵۵۹ به عنوان یک کهکشان مارپیچی بسیار زیبا که در…
…Webb Space Telescope NIRSpec/J. Larsson محصول ابرنواختر سال 1987 فروپاشی هسته یک ستاره عظیمالجثه یکی از پرانرژیترین وقایع کیهان است. وقتی ستارهای با بیش از هشت برابر جرم خورشید سوخت خود را از دست میدهد، ابرنواختر ایجاد میشود. پس از این که نیروی رو به بیرونِ انفجار مواد را به فضا پرتاب میکند، باقی هسته درون خود فرومیپاشد. هسته باقیمانده به یک شیء بسیار متراکم تبدیل میشود. ستارههایی که ۸ تا ۳۰ برابر خورشید جرم دارند تبدیل به ستاره نوترونی، و ستارههای سنگینتر سیاه چاله میشوند. دانشمندان بهعلت آوار ستارهای ابرنواختر SN 1987A نمیتوانستند ببینند در مرکز آن یک سیاه چاله تشکیل شده یا ستاره نوترونی. حالا بررسی دادههای دقیقتر جیمز وب نشان میدهد که اتمهای آرگون سنگین و گوگرد در اطراف مرکز ابرنواختر یونیزه شدهاند. مدلهای دانشمندان نشان میدهند که تشکیل این یونها در ابرنواختر مذکور تنها یک علت میتواند داشته باشد: ستاره نوترونی. ستاره نوترونی به دو روش میتواند اتمها را یونیزه کند. اول این که تابشهای قدرتمند فرابنفش و X از ستاره الکترونها را از اتمها جدا کرده باشد. دوم، باد ذراتی که بهعلت دوران سریع از ستاره جدا میشوند با برخورد به اتمهای اطراف ستاره آنها را یونیزه کردهاند. این کشف با نظریات مختلفی…
ناسا در حال همکاری با آژانس فضایی اروپا(ESA) برای پرتاب اولین رصدخانه فضایی است که برای تشخیص امواج گرانشی طراحی شده است. به گزارش صبح ساحل، ماموریت آنتن فضایی تداخلسنج لیزری یا لیسا(LISA)، به تازگی چراغ سبزی را برای ساخت سخت افزار پرواز خود دریافت کرده است که گامی مهم در جهت کشف اسرار جهان است. امواج گرانشی که بیش از یک قرن پیش توسط نظریه نسبیت عام آلبرت اینشتین پیشبینی شدند، موجهایی در تار و پود فضا-زمان هستند. در سال ۲۰۱۵، رصدخانه زمینی لایگو(LIGO) با شناسایی امواج گرانشی حاصل از ادغام دو سیاهچاله، پنجرهای را به این پدیده کیهانی باز کرد. لیسا که قرار است در اواسط دهه ۲۰۳۰ پرتاب شود، قصد دارد این اکتشاف را به مرحله جدیدی ببرد و نمایی پانوراما از امواج گرانشی را که در وسعت کیهان در حال گسترش هستند، ارائه دهد. مارک کلامپین(Mark Clampin)، مدیر بخش اخترفیزیک در مقر ناسا در واشنگتن، میگوید: تصور کنید بتوانید طیف گستردهای از منابع را در کهکشان خود و فراتر از آن مشاهده کنید. لیسا این قابلیت را برای ما فراهم میکند. ما مفتخریم که بخشی از این تلاش بینالمللی برای گشودن راههای جدید برای کشف اسرار جهان هستیم. نقش ناسا…
…علوم ارتباطات و روابط عمومی در این نشست که در سالن کوثر دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان برگزار شد، حضور داشتند. «محدثه درویشی»، مدیرکل امور بانوان و خانواده استانداری هرمزگان، در این نشست گفت: «هرمزگان استان جوانی است اما آیندهپژوهیها براساس نرخ باروری، نگرانکننده است. از طرفی رشد طلاق در استان از متوسط کشوری بالاتر است».وی افزود: «لازم است که قانون جوانی جمعیت و نیاز به فرزندآوری برای رسانه تبیین شود تا بدانند که داریم در چه سیاهچاله جمعیتی پا میگذاریم».درویشی اظهار کرد: «پیش از همه، منِ مسئول نسبت به فرزندآوری یا ازدواج فرزندانم در سن مناسب باید اقدام کنم. بنابراین نقش رسانه فقط این نیست که به مردم بگوید بچه بیاورید، بلکه باید مسئولان را به چالش بکشد. از مدیران و مسئولان درمورد رعایت قوانین مطالبه کند».مدیرکل امور بانوان استانداری در پاسخ به موضوعات مطرح شده در جلسه ازسوی مخالفان نقش رسانه در ترغیب مردم به فرزندآوری گفت: «نمیتوانیم بگوییم رسانه بیتاثیر است. رسانه فرهنگساز است و اگر مخاطبش را بشناسد در فضایی صحبت میکند که مخاطبش جذب شود».وی با بیان اینکه رسانه همه چیز نیست اما باید دولت را به چالش بکشد، افزود: «نسبت به رعایت قوانین جوانی جمعیت ازسوی مدیران و مسئولان مطالبهگر باشید…
سیاهچالهها به بلعیدن هر چیزی که به آنها خیلی نزدیک میشود، معروف هستند. اما آیا چیزی میتواند خود آنها را به طور کامل ببلعد؟ باشگاه خبرنگاران نوشت: نتایج شگفت انگیز یک مطالعه جدید نشان میدهد که این امکان وجود دارد که ستارگان بتوانند سیاهچالههای بسیار کوچک را ببلعند و آنها را در هستهی خود نگه دارند. پژوهشگران میگویند، حتی ممکن است راهی برای یافتن این ستارگان وجود داشته باشد و اگر چنین باشد، میتوانند به ما در درک ماده تاریک گریزان کمک کنند. سیاهچالهها در چند شکل کاملاً مستند وجود دارند. برخی از آنها از مرگ ستارگان به دنیا میآیند و برخی دیگر هیولاهای بسیار عظیمی هستند که در مرکز اکثر کهکشانها کمین کردهاند. اما مدتهاست که فرض شده تعداد زیادی سیاهچاله باید در چند ثانیه اول پس از مهبانگ (انفجار بزرگ) ایجاد شده باشند و هنوز هم میتوانند در اطراف کیهان در حال حرکت باشند. در حالی که آنها اساساً برای ما نامرئی هستند، ما هنوز هم میتوانیم وجود آنها را از تأثیرات گرانشی آنها بر ماده اطرافشان استنباط کنیم. این «سیاهچالههای اولیه» یک رقیب نیرومند برای ماده تاریک هستند. البته تأیید وجود اشیای نامرئی دشوار است، اما آنها ممکن است خود را از طریق تعامل با اشیای…
یک گروه بینالمللی از دانشمندان نشان دادهاند که یک ستاره ۱۰ میلیارد ساله، بیش از ۵۰ هزار سال نوری را از بیرون کهکشان راه شیری طی کرده است تا به نزدیکی سیاهچاله مرکز کهکشان برسد. باشگاه خبرنگاران نوشت: پژوهش جدید یک گروه بینالمللی از دانشمندان نشان میدهد که یک ستاره در نزدیکی سیاهچاله کلانجرم واقع در مرکز کهکشان راه شیری، از بیرون کهکشان سرچشمه گرفته است. این اولین بار است که ستارهای با منشا فراکهکشانی در مجاورت این سیاهچاله بزرگ پیدا میشود. ستارههای زیادی در نزدیکی سیاهچاله کلانجرم موسوم به «کمان ای*» (*Sagittarius A) در مرکز کهکشان ما مشاهده شدهاند، اما گرانش شدید سیاهچاله، محیط اطراف را برای تشکیل شدن ستارهها در نزدیکی خود بسیار خشن میکند. همه ستارههای مشاهده شده احتمالا در محل دیگری تشکیل شدهاند و به سمت سیاهچاله حرکت کردهاند. این موضوع، پرسشی را ایجاد میکند مبنی بر اینکه ستارهها کجا تشکیل شدهاند. پژوهش یک گروه بینالمللی از دانشمندان به سرپرستی «شوگو نیشیاما» (Shogo Nishiyama) از «دانشگاه آموزش میاگی» (MUE) نشان میدهد که برخی از ستارهها ممکن است از یک فاصله دورتر نسبت به آنچه پیشتر تصور میشد و کاملا بیرون از کهکشان راه شیری آمده باشند. این گروه پژوهشی در طول هشت سال تحقیقات خود، از…
…دیگری که در مورد کیهان میدانیم، وجود آنها منطقی بود. اما وجود ستارههای «جمعیت III» تاکنون هرگز قطعیت نداشت و جیمز وب توانست صحت وجود آنها را اثبات کند. هنگامی که چیزی شبیه به این کشف میشود، دانشمندان تلاش میکنند تا هر توضیح ممکن دیگری را برای آنچه میبینند، در نظر بگیرند. آیا آنها واقعاً کربن را در ستارگان این کهکشان دوردست و باستانی میبینند؟ یا ممکن است چیز دیگری پشت این انتشارات باشد؟ این کهکشان باستانی چیزی بیش از ستارگان در خود دارد. چرا که خانه یک سیاهچاله کلان جرم یا ابرسیاهچاله نیز هست. هنگامی که یک ابرسیاهچاله از ماده تغذیه میکند، میتواند به صورت یک هسته فعال کهکشانی(AGN) درخشان شعلهور شود و این سیگنال نوری میتواند همان چیزی باشد که جیمز وب دیده است. پژوهشگرن توضیح میدهند: علاوه بر این، یک ابرسیاهچاله برافزایشی در این کهکشان شناسایی شده است که نشان میدهد این فراوانی شیمیایی عجیب ممکن است در درجه اول با منطقه هستهای آن مرتبط باشد. منبع بالقوه دیگری از کربن در این کهکشان وجود دارد. آنها «ستارههای شاخه مجانبی غولستاره»(AGB) - هستند. ستارههای AGB ستارههای انفجاری بزرگی مانند اجداد ابرنواختر نیستند، اما ستارههای بزرگی هستند که دنباله اصلی را ترک کردهاند. در مقایسه با ابرنواخترها…
گروهی از ستارهشناسان با ترکیب دادههای «رصدخانه پرتو ایکس چاندرا» و «تلسکوپ فضایی جیمز وب»، دورترین سیاهچاله را در پرتو ایکس کشف کردند. به گزارش صبح ساحل وبه نوشته ایسنا، ستارهشناسان با استفاده از تلسکوپهای ناسا، دورترین سیاهچالهای را کشف کردهاند که تاکنون در پرتو ایکس دیده شده است. این سیاهچاله که پیشتر هرگز مشاهده نشده بود، در مراحل اولیه رشد خود به سر میبرد و در این مرحله جرم آن مشابه کهکشان میزبانش است. این نتیجه ممکن است توضیح دهد که چگونه برخی از اولین سیاهچالههای کلانجرم در جهان شکل گرفتند. این گروه پژوهشی با ترکیب دادههای «رصدخانه پرتو ایکس چاندرا» و «تلسکوپ فضایی جیمز وب» توانستند نشانهای از یک سیاهچاله در حال رشد را تنها ۴۷۰ میلیون سال پس از انفجار بزرگ بیابند. «آکوش بوگدان»(Akos Bogdan) پژوهشگر «مرکز اخترفیزیک هاروارد اسمیتسونیان»(CfA) گفت: ما به جیمز وب برای یافتن این کهکشان بسیار دور و چاندرا برای یافتن سیاهچاله کلانجرم آن نیاز داشتیم. همچنین، ما از یک ذرهبین کیهانی بهره بردیم که میزان نوری تشخیصدادهشده را افزایش میداد. این اثر بزرگنمایی به عنوان «همگرایی گرانشی» شناخته میشود. بوگدان و گروهش یک سیاهچاله را در کهکشانی به نام «UHZ۱» در جهت خوشه کهکشانی «آبل ۲۷۴۴»(Abell ۲۷۴۴) که…
تغییر ساعت مراسم تشییع رهبر شهید در مشهد