جدید به قدیم
…افزایش یافته است. عمان حتی در طول جنگ نیز به صادرات نفت، به ویژه به کشورهای آسیایی ادامه داد. نفت خام عمان وقتی قیمت جهانی نفت ۱۰۰ دلار بود، با نرخ ۱۲۰ دلار در هر بشکه معامله شد که نقش مهمی در اقتصاد این کشور ایفا کرد.فراتر از تجارت هیدروکربن، تأثیرات اقتصادی جنگ بر کشورهای خلیج فارس بسیار مخرب بوده است. برای نمونه، فعالیتهای گردشگری امارات به طور کامل متوقف و صدها هتل در دبی کاملاً خالی مانده و هزاران رزرو لغو شد. همچنین، میلیاردها دلار سرمایه به ویژه از دبی، مرکز مالی منطقه، از کشور خارج شد. همچنین بورسهای ابوظبی و دبی ضررهای قابل توجهی متحمل شدند و بازار املاک نیز تا ۳۰ درصد کاهش یافت. صنعت هوانوردی نیز به شدت تحت تأثیر جنگ قرار گرفت. فرودگاههای بزرگ خلیج فارس مانند فرودگاههای دبی، دوحه و ابوظبی به عنوان قطبهای کلیدی حمل و نقل هوایی جهانی، در روزهای نخست جنگ کاملاً غیرفعال شدند و اخیرا نیز با حداقل ظرفیت کار میکنند. در نتیجه، دهها هزار کارگر خارجی که ستون فقرات بازار کار خلیج فارس را تشکیل میدهند، منطقه را ترک کرده و این امر تأثیر منفی بر مصرف و بازار کار گذاشته است. به دلیل این عوامل، انتظار میرود…
…بورس حدود ۷۲ میلیارد دلار بود که تقریبا معادل ارزش دلاری بازار سهام در سال ۱۳۸۹ است. همین یک نکته به خوبی نشان میدهد که بازار سهام تا چه اندازه از سایر بازارها عقب مانده است و حتی نسبت به خودش نیز عقبگرد داشته است. مجموعه این عوامل در کنار حمایت و درایت سازمان بورس، سهامدار را به این نتیجه رساند که فروش در این شرایط بیفایده است و لذا خریداران با ورود قدرتمند خود باعث سبزپوشی متوالی بازار شدند.چشمانداز بازار چیست؟تعیین چشمانداز بازار در شرایط فعلی که با یک آتشبس ناپایدار مواجه هستیم؛ چندان ساده نیست و باید در نظر داشت که توافق احتمالی یا از سرگیری جنگ نقش تعیینکنندهای در روند بازار دارند. چراکه بعید است مجددا بازار سهام با چنین تعطیلی طولانی مدتی همراه شود. لذا احتیاط توسط سهامداران، همچنان یک اولویت است. از طرفی بالا رفتن قیمت دلار در بازار میتواند به رشد درآمدهای صادراتی و در نهایت بهبود سودآوری شرکتها کمک کند. لذا انتخاب چنین سهامهایی در صورتی که مشکل صادراتی وجود نداشته باشد میتواند سودآور باشد. اما باید در نظر داشت در صورتی که بازار در وضعیت نه جنگ نه صلح باقی بماند؛ نمیتوان انتظار رشد شارپی را نیز در بازار داشت…
…اعتبار کالابرگ فعلی، موضوع افزایش آن به حاشیه رفته است. در این گزارش قصد داریم به بررسی منابع تامین کالابرگ توسط دولت و همچنین قدرت خرید مردم با تورم بالای 70 درصدی اخیر، از طریق کالابرگ تعلق گرفته بپردازیم. چرا اضافه نکردن مبلغ کالابرگ یک تصمیم درست است؟بر اساس اخبار منتشر شده اگر حدود 86 میلیون نفر کالابرگ یک میلیون تومانی دریافت کرده باشند؛ در 5 ماه اخیر 860 هزار میلیارد تومان از۹۹۶ همتی که به عنوان بودجه این طرح در نظر گرفته بود را هزینه کرده است و تنها 106 همت دیگر در اختیار دارد. این در حالی است که پس از جنگ رمضان و مسائلی که برای صادرات نفت به وجود آمده است؛ دولت را برای پرداخت بودجه مذکور با چالش مواجه کند. چراکه منابع تامین بودجه کالابرگ وابستگی مستقیم به تالار دوم ارزی و صادرات نفت، دارد. با این حال بر اساس اعلام رسمی دولت، مقرر شده است جهت تامین منابع لازم برای اجرای این طرح در سال ۲.۵میلیارد دلار از منابع صندوق توسعه ملی برای پوشش هزینههای کالابرگ اختصاص یابد. برای امسال نیز قرار است منابع لازم از محل اصلاح سیاست ارز ترجیحی و همان منابعی که پیشتر برای این منظور هزینه میشد؛ تامین…
چرخش تاریخی در نقشه ترانزیتی ایرانبندر گوادر با تکیه بر ابلاغیه «ترانزیت کالا ۲۰۲۶» اسلامآباد، عملیات جذب بارهای ایران را با انحراف مسیر کشتیهای فیدر از جبلعلی امارات آغاز کرد. این چرخش راهبردی که با امتیازاتی در عوارض بندری همراه شده، محمولهها را از اقیانوس هند و با عبور از مرزهای «پیشین» و «ریمدان»، مستقیم به خاک ایران میرساند. اگرچه نزدیکی مسافت و امنیت مسیر خارج از تنگه هرمز، مزیت رقابتی گوادر محسوب میشود، اما پایداری این مسیر در مقابل ثبات و تکنولوژی جبلعلی، به توسعه پسکرانههای جادهای و ریلی در دو سوی مرز بستگی دارد. در واقع، میدان رقابت فعلی، تقابل «قیمت تمامشده» در پاکستان با «سرعت و لجستیک حرفهای» در امارات است. مشوقهای پاکستان در مقابل انحصار اماراتپاکستان با فراتر رفتن از دیپلماسی سیاسی، اهرمهای اقتصادی را برای جذب صاحبان کالا فعال کرده است. ساختار مشوقهای جدید اسلامآباد بر پایه کاهش هزینههای ثابت بندری بنا شده؛ به طوری که تعرفههای ترخیص و بارگیری با افت ۳۱ تا ۴۰ درصدی روبهرو شده و امتیاز ویژه «۳۰ روز انبارداری رایگان» به کانتینرهای ایرانی اختصاص یافته است. این بسته مالی مقابله با انحصار لجستیکی امارات را هدف قرار داده و پیامی صریح برای تجار بخش خصوصی دارد. در این چارچوب، گوادر…
با این حال، در شرایط بحرانِ موقتی و تحمیلی، نگاه واقعبینانه اقتضا میکند که «تجارت زمینی» بهعنوان یک اهرم جبرانی و مدیریتکننده ریسک، با سرعت و دقت بیشتری فعال شود؛ اهرمی که میتواند به کنترل شوکهای قیمتی، تسهیل تأمین کالاهای اساسی و مواد اولیه، و حفظ جریان صادرات غیرنفتی کمک کند.ایران با هفت کشور مرز زمینی دارد، اما اگر قرار باشد در کوتاهمدت و با رویکرد عملیاتی، مسیرهای اثرگذار و قابل اتکا را انتخاب کنیم، سه همسایه بیش از همه اهمیت مییابند: ترکیه و عراق در غرب و پاکستان در شرق. این سه کشور هم بهلحاظ حجم بالقوه تجارت و هم از حیث ظرفیتهای لجستیکی، میتوانند در مقطع بحران نقش «تنفسگاه» تجارت ایران را بازی کنند؛ البته مشروط به آنکه از کلیگویی عبور کرده و به سراغ اصلاحات اجرایی و تصمیمهای سخت اما ضروری برویم. تجارت زمینی؛ جایگزین دریا نیست، اما سپر بحران استواقعیت این است که تجارت زمینی بهدلایل ماهوی (محدودیت ظرفیت کامیون و مرز، هزینههای بالاتر حمل نسبت به فله دریایی، و پیچیدگیهای مرزی) نمیتواند جانشین دائمی تجارت دریایی باشد. اما درست در همین محدودیتها، یک مزیت مهم نهفته است: تجارت زمینی انعطافپذیرتر است و در شرایطی که ریسک دریایی بالا میرود، میتواند «جریان حداقلی و…
…تبعات اقتصادی سفرها و علنیشدن آنها برای امارات، در سایه تنگه هرمزتنگه هرمز برای امارات فقط یک گذرگاه آبی نیست؛ «شریان اعتماد» اقتصاد امارات است. مدل اقتصادی این کشور بر سه ستون بنا شده: تجارت و ترانزیت، خدمات مالی و سرمایهگذاری و گردشگری/املاک. هر سه ستون به یک چیز حساساند: تصویر ثبات و امنیت.الف) ریسک حق بیمه و هزینه حملونقل هر زمان که تنشهای امنیتی پیرامون هرمز بالا میرود، بازار جهانی فوراً واکنش نشان میدهد: افزایش حق بیمه کشتیها، بالا رفتن کرایه حمل، سختتر شدن برنامهریزی خطوط کشتیرانی و تأخیر در زنجیره تأمین. حتی اگر هیچ اختلال فیزیکی رخ ندهد، «ریسک ادراکی» کافی است تا هزینهها بالا برود. امارات بهعنوان هاب بندری و بازار صادرات از این افزایش هزینه مستقیم آسیب میبیند؛ چون مزیت رقابتی آن، سرعت، ارزانی و قابلیت پیشبینی است.ب) اثر منفی بر سرمایهگذاری و گردشگری سرمایه به سمت جایی میرود که آیندهاش قابل پیشبینی باشد. علنیشدن روابط پنهانی امنیتی با اسرائیل در شرایط تنش منطقهای، تصویر امارات را از «هاب بیطرف» به «بازیگر صفبندیشده» تغییر میدهد. برای صندوقهای سرمایهگذاری، بانکها، شرکتهای چندملیتی و حتی گردشگران، این تغییر تصویر یعنی افزایش ریسک. نتیجه میتواند کند شدن ورود سرمایه، افزایش هزینه تأمین مالی و افت…
اما علاوه براین، عوامل دیگری نیز میتوانند در ایجاد این تورم و صعود نجومی قیمتها دخیل باشند. از جمله اقدام ناشایست برخی سودجویان که با نگهداری کالا و عرضه نکردن بهموقع اقلام ضروری، عملاً به افزایش مصنوعی قیمتها دامن میزنند. در حالی که طبق اعلام مسئولان، کالاهای اساسی به وفور در انبارها موجود است و کمبودی در تأمین اقلام مورد نیاز مردم وجود ندارد.در چنین وضعیتی ضروری است که متولیان امور، اقدامات مقتضی جهت مهار این تورم افسار گسیخته انجام دهند از جمله اینکه: با دقت و سرعت بیشتری نسبت به رصد بازار و برخورد با محتکرین و سوءاستفادهکنندگان اقدام نمایند تا جلوی سودجوییها گرفته شود. از طرفی وظیفه انسانی و صنفی ایجاب میکند که کسبه و فعالان اقتصادی، بهویژه در دورههای دشوار، به سودهای منطقی قانع باشند و از احتکار و ایجاد التهاب در بازار پرهیز نمایند و مردم را تنها نگذارند. امروز، بیش از هر زمان دیگر، نیاز به همراهی و همدلی است. همانگونه که در صحنههای مختلف با مشارکت و همگامی مردم از اینگونه دورههای سخت عبور کردهایم، این بار نیز جامعه با همیاری و رفتار مسئولانه میتواند از این شرایط گذر کند.در نهایت، عبور از این دوره نیازمند ترکیبی از سیاستگذاری دقیق، نظارت…
…مورد نیاز و مدیریت واردات کالاها و نهادههای تولیدی، نحوه بازسازی و نگهداشت زیرساختهای حیاتی کشور در شرایط جنگی و پس از آن تشکیل شد.وی تصریح کرد: همچنین بیش از ۹۰ جلسه و نشست نظارتی توسط کمیسیونهای مجلس تشکیل شده و نظارت میدانی هدفمند در حوزههای متأثر از جنگ توسط اعضای کمیسیونها انجام شده است. بررسی عملکرد نظارتی کمیسیونها نشاندهنده شکلگیری یک تقسیم کار غیررسمی اما مؤثر در تمامی حوزههای مدیریتی کشور است.نیکزاد بیان کرد: همچنین همکاران عزیزم به عنوان نمایندگان مردم همین اولویتها را در سطح استان و حوزه انتخابیه با برگزاری جلسات مستمر با مسئولان استانی پیگیری کردهاند. البته این تلاشها کافی نیست و مجلس بیش از پیش به وظیفه نظارتی خود بهویژه در زمینه معیشت مردم، بازسازی نقاط آسیبدیده و حفظ و ارتقای توان تولیدی و صادراتی کشور عمل خواهد کرد. از رؤسای محترم کمیسیونها میخواهم طی گزارشی نتیجه اقدامات خود را به مردم عزیز کشورمان تبیین کنند.نایبرئیس مجلس در ادامه یادآور شد: همچنین وظیفه داریم از این تریبون، از نیروهای مسلح مقتدر و همه مجاهدان نظامی و امنیتی کشور که بازوان مقتدر کشور برای در هم کوبیدن دشمنان ایران هستند، تقدیر و تشکر کنیم. امروز به برکت این مجاهدتها فصل نوینی از…
…انجام دادند. این تفاوت در روایتها، پدیدهای رایج در درگیریهای محدود میان قدرتهای نظامی است و معمولاً بخشی از جنگ روایتها به شمار میرود. در چنین شرایطی هر طرف تلاش میکند اقدامات خود را در چارچوب «دفاع مشروع» یا «پاسخ به اقدام طرف مقابل» تعریف کند. به همین دلیل، تحلیل وضعیت موجود نیازمند توجه به چند سطح مختلف از تحولات است: سطح نظامی، سطح سیاسی و سطح دیپلماتیک. تنگه هرمز؛ نقطهای حساس در معادله نظامیاز منظر نظامی، تنگه هرمز یکی از حساسترین نقاط راهبردی جهان به شمار میرود. این گذرگاه دریایی محل عبور بخش قابل توجهی از صادرات نفت جهان است و حضور نظامی قدرتهای مختلف در اطراف آن، همواره امکان وقوع برخوردهای محدود را افزایش میدهد. عبور ناوهای نظامی، استقرار سامانههای دفاعی، گشتهای دریایی و حضور نیروهای منطقهای، شبکهای از تعاملات پیچیده را شکل میدهد که در آن حتی یک حادثه محدود میتواند به سرعت به تنش گستردهتری تبدیل شود. با این حال، نکته قابل توجه در تحولات اخیر آن است که گزارشها حاکی از آن هستند که درگیریها در سطحی محدود باقی ماندهاند و پس از تبادل آتش، نیروهای آمریکایی منطقه درگیری را ترک کردهاند. چنین الگویی در ادبیات امنیتی به عنوان «درگیری کنترلشده» شناخته میشود؛ وضعیتی…
…کشورهای همسایه، چین و پاکستان، و همچنین با کشورهای خلیجفارس و ایران، میتواند در راستای این راهبرد تلقی شود. از همین روی، تنشهای تنگه هرمز صرفاً یک مسئله سیاست خارجی برای هند نیست؛ بلکه مستقیماً با ثبات اقتصادی، امنیت انرژی و تقویت نقش جهانی خود مرتبط است. هرگونه تشدید تنش در هرمز مستقیماً بر برنامهریزی اقتصادی هند تأثیر میگذارد. برای نمونه، افزایش قیمت نفت احتمالا اهداف رشد اقتصادی را کاهش و در مقابل، هزینههای بیمه و خطرات ترانزیت دریایی نیز افزایش یابد. دیپلماسی چندبعدی و متعادل هند در این فرآیند همچنان یکی از عوامل کلیدی شکلدهنده موقعیت جهانی آینده آن خواهد بود. رویکرد کریدوری پاکستاندر مقابل، پاکستان وضعیت متفاوتی دارد. اسلامآباد، با داشتن رویکرد سیاست خارجی چندبعدی، ابتکارات مهمی را انجام داده و همچنان به توسعه روابط خود با کشورهای آسیای مرکزی از طریق ساختارهای مانند سازمان همکاری شانگهای، سازمان همکاری اقتصادی (اکو) و سایر سازمانها ادامه میدهد. سرمایهگذاریهای متقابل و افزایش تجارت به ظهور مسیرهای حمل و نقل جدید کمک میکند. به عنوان مثال، اخیرا پاکستان نخستین محموله ترانزیتی خود را از طریق کریدور ایران به ازبکستان ارسال کرد. این محموله اولیه شامل محصولات گوشتی منجمد بود که توسط کامیونهای یخچالدار منتقل شدند. این مسیر از پاکستان آغاز، از…
امتحانات حضوری زیر سایه انفجارها
