جدید به قدیم
… مشتری، زحل، اورانوس و نپتون مدار خارجی نسبت به زمین دارند، در حالی که مدار عطارد و زهره بین زمین و خورشید قرار گرفته است.وی توضیح داد: وقتی یک سیاره خارجی در مقابله است، یعنی زمین بین آن سیاره و خورشید قرار دارد و سه مرکز خورشید، زمین و آن سیاره روی یک خط قرار میگیرند، در این وضعیت، هنگام غروب خورشید در مغرب، آن سیاره از مشرق طلوع میکند و بهدلیل کمترین فاصله نسبت به زمین، با جزئیات بیشتری از پشت تلسکوپ قابل مشاهده است.وی افزود: بهویژه بهترین زمان دیدن مریخ در شرایط مقابله است که حدود هر دو سال یک بار رخ میدهد، مشتری و زحل هم چنین موقعیتی دارند. خوشبختانه، در شبهای پایانی شهریور و آغاز مهر امسال، زحل در آستانه مقابله قرار دارد و اوج این وضعیت در شب یکشنبه 30 شهریور خواهد بود، در این شب، مراکز سه کره زحل، زمین و خورشید دقیقاً روی یک صفحه قرار میگیرند.بهگفته این مدرس نجوم، فاصله زحل از زمین در زمان مقابله امسال حدود یک میلیارد و 280 میلیون کیلومتر خواهد بود، یعنی 200 میلیون کیلومتر نزدیکتر از میانگین فاصله معمول آن (حدود یکونیم میلیارد کیلومتر).وی تأکید کرد: این نزدیکی فرصتی عالی برای مشاهده…
…یافتند. آنچه در ابتدا به نظر میرسید کهکشانی مملو از ستارههاست که هر ماه یک بار با هم برخورد میکنند، داستانی کاملاً متفاوت از آب درآمد. ستارهشناسان دریافتند که آن یک ستاره سیاهچالهای است. این یک استتار کیهانی کمیاب است.به نقل از اساف، این جرم موسوم به «کلیف»(The Cliff) آن قدر دور است که نور آن ۱۲ میلیارد سال در سفر بوده تا به ما برسد. این بدان معناست که ما آن را در زمانی میبینیم که جهان در دوران کودکی خود بوده است. دانشمندان پس از ماهها تحلیل و با استفاده از «تلسکوپ فضایی جیمز وب»(JWST)، به این نتیجه رسیدند که کلیف در واقع اصلاً کهکشانی پر از ستاره نیست. مطالعه آنها نوعی کاملاً جدید از جرم کیهانی را نشان میدهد که با تقلید از ردپای نوری یک کهکشان باستانی، آنها را فریب داده است.جرم قانونشکن«آنا دی گراف»(Anna de Graaff) سرپرست این گروه پژوهشی در «موسسه ماکس پلانک»(Max Planck) آلمان، اولین بار هنگام مطالعه نقاط قرمز کوچک با با کلیف مواجه شد که در هیچ یک از دستهبندیهای قبلی ستارهشناسان قرار نمیگرفتند. این نقاط در سراسر تصاویر جهان اولیه پراکنده شدهاند. کلیف حتی در میان این ناهنجاریها نیز متمایز است. این…
به گزارش صبح ساحل، یک شهاب سنگ در روز چهارشنبه ۱۲ شهریور در ساعت ۱۹ به وقت منطقه زمانی شرقی (۰۲:۳۰ بامداد روز پنجشنبه به وقت ایران) از کنار زمین گذر خواهد کرد. شهابسنگ ۲۰۲۵ QD ۸ با قطر تقریبی ۱۷ تا ۳۸ متر در فاصلهای حدود ۲۱۸ هزار کیلومتری یعنی تقریبا نصف فاصله ماه از زمین از کنار ما خواهد گذشت. سرعت آن چیزی در حدود ۴۵ هزار کیلومتر بر ساعت است و خوشبختانه، مسیرش هیچ تلاقی با زمین ندارد.اما چرا عبور این شهاب سنگ اهمیت دارد؟به نقل از دیجیتالترندز، عبور این شهاب سنگ نشان میدهد که اخترشناسان با تلسکوپهای قدرتمند مراقب اجرام آسمانی خطرناک هستند. توجه به چنین تهدیدهایی دولتها و آژانسهای فضایی را به توسعه فناوریهای دفاع سیارهای ترغیب میکند. نمونهاش ماموریت دارت ناسا است که توانست مسیر یک سیارک را با ایجاد برخوردی، تغییر دهد.جای نگرانی نیست و این شهابسنگ قرار نیست خانه شما یا هیچکس دیگر را هدف بگیرد و تنها از کنار زمین گذر میکند و به اعماق فضا برمیگردد. اما خبر خوب این است که میتوان پخش زنده عبورش را تماشا کرد. پروژه Virtual Telescope روز چهارشنبه، ساعت ۱۹ به وقت منطقه زمانی شرقی آمریکا (بامداد پنجشنبه به وقت…
…از این نظر اهمیتی مثلاً به اندازه گذر زهره از مقابل قرص خورشید ندارد؛ رویداد نادری که آخرین بار ۱۵ و ۱۶ خرداد ۱۳۹۱رخ داد و مرتبه بعدی این رویداد در ۱۹ و ۲۰ آذر ۱۴۹۶ هجری شمسی رخ خواهد داد؛ بنابراین امیدوارم رسانهها هم به انعکاس واقعیت بپردازند و پدیده زیبایی که به خودی خود جذاب است را معرفی و مردم را به دیدن آن دعوت کنند. طوری عمل نکنند که وقتی یک پدیده نادر نجومی اتفاق میافتد، دیگر برای عموم جلب توجه نکند.مقارنه ماه و زحل و نپتونوی در توضیح دیگر رویداد این هفته اظهار داشت: رویداد بعدی شامگاه دوشنبه هفدهم شهریور رخ میدهد که در جریان آن مقارنه سیاره زحل و سیاره نپتون رخ میدهد. البته ماه و سیاره زحل را میتونیم در کنار یکدیگر در آسمان مشاهده کنیم ولی برای دیدن سیاره نپتون حتما به تلسکوپ نیاز داریم. بنابراین ما شاهده یک مقارنه سهجانبه میان ماه، زحل و نپتون خواهیم بود. کوکرم افزود: این پدیده صرفاً یک همزمانی و همراستایی میان سه جرمی است که در فواصل دوری از ما قرار دارند. فاصله ماه تا زمین نزدیک به ۴۰۰ هزار کیلومتر، فاصله زحل تا زمین حدود یک و نیم میلیارد کیلومتر و فاصله سیاره…
…ستارگان به شمار میرود. اگر سهم این ایزوتوپ به حدود ۲/۵ درصد جرم ستاره برسد، فرآیندی به نام «تقطیر» آغاز میشود. در این فرآیند، نواحی که نئون کمتری دارند، سبکتر شده، به سمت بالا حرکت میکنند و دوباره ذوب میشوند. این جابهجایی مقدار زیادی انرژی گرانشی آزاد میکند و مانع سرد شدن سریع ستاره میشود.برای بررسی این فرضیه، پژوهشگران تکامل حدود ۴ هزار ستاره را شبیهسازی کرده و دادهها را با مشاهدات تلسکوپ فضایی Gaia مقایسه کردند. آنها دریافتند که حدود ۶ درصد از کوتولههای سفید پرجرم، واقعاً روند خنکشدن را کند میکنند و روی نمودارهای درخشندگی یک خوشه مشخص به نام «شاخه Q» تشکیل میدهند.به گفته دانشمندان، این نوع کوتولههای سفید بیشتر در مرکز کهکشان دیده میشوند؛ جایی که ستارگان فلزیتر هستند و احتمال تجمع نئون-۲۲ بیشتر است. در حاشیه راه شیری، چنین ستارگانی تقریباً هشت برابر کمتر وجود دارند.این یافتهها نشان میدهد کوتولههای سفید میتوانند بهترین گزینه برای جستجوی حیات باشند، زیرا مناطق قابلزیست اطراف آنها پایدار و طولانیمدت است و مدار سیارات احتمالی نیز دورتر از ستاره قرار دارد که اثرات مخرب کشندی را کاهش میدهد.یکی از پژوهشگران میگوید: «ما همیشه کوتولههای سفید را بقایای مرده ستارگان تصور میکردیم، اما حالا…
…جرم کافی را برای فروپاشی گرانشی به دست میآورند. آنچه از ماده مولد این پیشستاره در حال رشد باقی میماند، به دور آن میچرخد، مسطح میشود و یک قرص پیشسیارهای را تشکیل میدهد که در آن سیارهها میتوانند به دنیا بیایند.دانشمندان در حال حاضر معتقدند تشکیل سیاره زمانی رخ میدهد که سنگریزههای غنی از یخ آب از مناطق بیرونی سردتر یک قرص پیشسیارهای به مناطق داخلی گرمتر آن رانده میشوند. دمای بالاتر کمک میکند تا یخ جامد مستقیماً طی فرآیند موسوم به «تصعید» به گاز تبدیل شود.این امر معمولاً سیگنالهای قوی از بخار آب را در قرصهای پیشسیارهای پدید میآورد که تلسکوپهایی مانند جیمز وب میتوانند آنها را مشاهده کنند. با وجود این، قرص اطراف XUE 10 سیگنالهای قوی کربن دیاکسید را نشان داد.«ارجان بیک»(Arjan Bik) از پژوهشگران این پروژه گفت: دیدن چنین فراوانی بالایی از کربن دیاکسید در منطقه تشکیل سیاره، غیرمنتظره است و نشان میدهد که تابش شدید فرابنفش - خواه از ستاره میزبان و خواه از ستارههای بزرگ همسایه - در حال تغییر دادن شکل شیمیایی قرص است.این تنها شگفتی نبود که جیمز وب در رابطه با XUE 10 و قرص پیشسیارهای آن برای گروه پژوهشی به ارمغان آورد. دادههای بهدستآمده درباره این قرص…
…داشته باشد. اگر این سن قدیمی به نظر میرسد، به یاد داشته باشید که منظومه شمسی ما حدود ۴.۶ میلیارد سال قدمت دارد.این سیاره فراخورشیدی مانند بازی مشهور Pac-Man، در حال ایجاد کانالی در دیسک تشکیل سیاره از گاز و غبار یا «قرص پیشسیارهای» در اطراف ستاره مادر جوان خود موسوم به «WISPIT 2» است و مواد را جمع میکند.این سیاره فراخورشیدی اولین کشف تایید شده از یک سیاره در یک قرص پیشسیارهای چند حلقهای است، قرص یا دیسکی که تقریباً شبیه به یک صفحه گرامافون، شامل شکافها و کانالهای متعددی است.این کشف که با تصویربرداری توسط «تلسکوپ بسیار بزرگ»(VLT) واقع در صحرای آتاکاما در شیلی انجام شده، سیاره «WISPIT 2b» را به دومین سیاره جوان تایید شده در اطراف ستارهای تبدیل میکند که اساساً مشابه یک خورشید جوان است.این امر، مطالعه «WISPIT 2b» و قرص پیشسیارهای میزبان آن که تقریباً ۳۸۰ برابر فاصله بین زمین و خورشید را دارد، به آزمایشگاهی ایدهآل برای مطالعه برهمکنشهای بین سیارات و قرص ها و تکامل بعدی چنین سیستمهایی تبدیل میکند.ریچل ون کاپلوین(Richelle van Capelleveen)، رهبر تیم و محقق دانشگاه لیدن(Leiden) در بیانیهای گفت: کشف این سیاره یک تجربه شگفتانگیز بود. ما فوقالعاده…
به گزارش صبح ساحل، ستارهشناسان آمریکایی بههمراه «مهدی زمانی»، دانشمند ایرانی، موفق شدند با تلسکوپ فضایی هابل، لحظه انفجار یک ابرنواختر را به تصویر بکشند.تلسکوپ فضایی هابل تصاویری از مراحل پیش و پس از انفجار یک ستاره درخشان ثبت کرده است. تفاوت این دو عکس که یک سال از هم فاصله دارند، نشاندهندهی درخشندگی عظیم ابرنواختر و چگونگی کاهش آن در طول زمان است.به گزارش اسپیس، انفجار ابرنواختر تحت عنوان «SN 2018gv» در کهکشان مارپیچی «انجیسی ۲۵۲۵» (NGC 2525) رخ داد. این کهکشان حدود ۷۰ میلیون سال نوری از زمین فاصله دارد.این ابرنواختر نوع «Ia» یکی از نادرترین انواع انفجارهای ستارهای است. ابرنواخترهای نوع Ia بهعنوان «شمعهای استاندارد» شناخته میشوند زیرا درخشش آنها به میزان ثابت میرسد که این ویژگی به ستارهشناسان کمک میکند تا فاصله دقیق این ستارهها را از زمین اندازهگیری کنند.این انفجارهای ابرنواختر به ستارهشناسان کمک میکند تا سرعت انبساط جهان و تغییرات آن را مطالعه کنند. همچنین، تلسکوپ فضایی رومن (Roman Space Telescope) ناسا که در حال ساخت است، بهمنظور مطالعهی انفجارهای مشابه طراحی شده است تا به بررسی دقیقتر سرعت انبساط جهان بپردازد و حتی به نقاط دورتر از هابل نیز نگاه کند.
به گزارش صبح ساحل، یک گروه پژوهشی به سرپرستی «مؤسسه تحقیقات جنوب غربی» (SwRI) با استفاده از تلسکوپ فضایی جیمز وب، یک قمر ناشناخته را در حال چرخش به دور اورانوس شناسایی کردند و خانواده قمرهای شناختهشده این سیاره را به ۲۹ عدد افزایش دادند.به نقل از ناسا، این کشف در طول رصد با تلسکوپ فضایی جیمز وب در دوم فوریه ۲۰۲۵ انجام شد. «مریم المعتمد» (Maryame El Moutamid)، دانشمند ارشد بخش علوم و اکتشافات منظومه شمسی مؤسسه تحقیقات جنوب غربی، گفت: این جرم در مجموعهای از ۱۰ تصویر با نوردهی طولانی ۴۰ دقیقهای که توسط «دوربین فروسرخ نزدیک» (NIRCam) تلسکوپ فضایی جیمز وب گرفته شدهاند، مشاهده شد. این یک قمر کوچک است، اما کشف مهمی به شمار میرود که حتی فضاپیمای «وویجر ۲» (Voyager ۲) ناسا نیز تقریباً ۴۰ سال پیش در طول پرواز خود از کنار اورانوس نتوانست آن را ببیند.تخمین زده میشود که این قمر تازه کشفشده - با فرض این که بازتابندگی مشابه دیگر قمرهای کوچک اورانوس را دارد - تنها ۱۰ کیلومتر قطر داشته باشد. این اندازه کوچک احتمالاً باعث شده است که وویجر ۲ و سایر تلسکوپها آن را نبینند.«متیو تیسکارنو» (Matthew Tiscareno) از پژوهشگران این پروژه گفت: هیچ سیاره دیگری به…
…فرصتی بینظیر برای علاقهمندان نجوم است تا شاهد ماه کامل گرفته همراه با ستارگان و نوار راه شیری باشند. پس از پایان ماهگرفتگی و افزایش مجدد نور ماه، ستارگان کمنور شده و آسمان روشنتر میشود.کوکرم یادآور شد: مشاهده ماهگرفتگی حتی در شهرها نیز امکانپذیر است اما به دلیل آلودگی نوری و ذرات معلق در هوا، تأثیر کاهش و افزایش نور ماه بر روی ستارگان به خوبی حس نمیشود.سخنگوی کمیته آماتوری انجمن نجوم ایران ضمن تاکید بر اینکه مشاهده گردی سایه زمین روی قرص ماه در مراحل مختلف ماهگرفتگی، یکی از شواهد علمی و مهم کروی بودن زمین است، خاطرنشان کرد: یکی از نکات علمی مهم این پدیده، مشاهده گردی سایه زمین روی قرص ماه در مراحل مختلف ماهگرفتگی است که تأییدی بر کروی بودن زمین است. این موضوع از ۲۷۰۰ سال پیش توسط بابلیها شناخته شده و یکی از شواهد علمی شکل کروی زمین محسوب میشود.کوکرم در پایان توصیه کرد: علاقهمندان میتوانند با مراجعه به رصدخانهها و مراکز نجومی، با استفاده از تلسکوپ جزئیات دقیق این ماهگرفتگی را مشاهده کنند و حتی با موبایل از پشت چشمی تلسکوپ، عکسهایی از ماه قرمز رنگ ثبت کنند. برنامههای رصدی در شهرهای مختلف طی روزهای آینده اعلام خواهد شد.
