جدید به قدیم
…همین حال، ابزار فروسرخ میانی (MIRI) این تلسکوپ فضایی توانسته غبار را به طور مستقیم رصد کند و ابرهای ذرات ریز تولید شده توسط نسلهای گذشته ستارگان را به تصویر بکشد و ساختار مارپیچی NGC ۱۵۵۹ را ردیابی کند. تصویر جدید جیمز وب از NGC ۱۵۵۹ فقط از نظر زیبایی عالی نیست، بلکه از نظر علمی نیز بسیار ارزشمند است و به عنوان بخشی از پروژه PHANGS (فیزیک با وضوح بالا زاویهای در نزدیک کهکشانها) برای درک بهتر چگونگی تولد ستارگان، نحوه زندگی و نحوه مرگ آنها در همه نوع کهکشانها در سراسر جهان تولید شده است. پروژه PHANGS همچنین علاقهمند است در مورد تعامل بین آن ستارگان و ابرهای گاز و غبار موجود در یک کهکشان و همچنین نحوه تأثیر آنها بر ساختار کلی و مقیاس بزرگ کهکشان بیشتر بیاموزد. این پروژه که توسط یک تیم بینالمللی از ستارهشناسان هدایت میشود، در حال نقشهبرداری از این کهکشانها در سراسر طیف الکترومغناطیسی است و نه تنها از جیمز وب، بلکه از تعداد زیادی از رصدخانههای قدرتمند دیگر برای این منظور استفاده میکند. این فهرست شامل تلسکوپ فضایی هابل، آرایه میلیمتری/زیرمیلیمتری آتاکاما (ALMA) و آرایه فشرده آتاکاما (ACA) در شیلی، آرایه بسیار بزرگ (VLA) تلسکوپهای رادیویی در ایالات متحده،…
ستارهشناسان دو قمر کوچک که به دور نپتون و یک قمر که به دور اورانوس میچرخند را کشف کردند. بدین ترتیب تعداد قمرهای شناختهشده این دو سیاره به ترتیب به ۱۶ و ۲۸ عدد رسید. به گزارش صبح ساحل به نقل از اسپیس، قمر جدید اورانوس، اولین قمر کشفشده بعد از دو دهه است. این قمر که به دور غول یخی منظومه شمسی میگردد، کوچکترین قمر این سیاره است و تنها ۸ کیلومتر عرض دارد. ۶۸۰ روز طول میکشد تا این قمر کوچک به دور اورانوس بچرخد. پیش ازاین، دیموس یکی از قمرهای مریخ با قطر ۱۳ کیلومتر، از ریزترین قمرهای شناخته شده در منظومه شمسی بود. توضیح تصویر:قمر اورانوس با فلش زرد نشان داده شده است. به گفته مؤسسه علوم کارنگی، ماه جدید اورانوس این سیاره سبزآبی، S/۲۰۲۳ U۱ نامیده میشود. انتظار میرود در آینده نام یکی از شخصیتهای داستانهای شکسپیر برای این قمر انتخاب شود.دو قمر جدید نیز در اطراف سیاره نپتون کشف شده که درخشانترین قمر به طور موقت «S/۲۰۰۲ N۵» نامیده میشود. این قمر تازه کشف شده با عرض ۲۳ کیلومتر،۹ سال طول میکشد تا یکبار به دور نپتون بچرخد. ماه کم نورتر که در حال حاضر نام «S…
…اودیسیوس در کجا فرود خواهد آمد؟ فضاپیمای اودیسیوس در حال هدف قرار دادن منطقهای در ماه به نام مالاپرت ای(Malapert A) است که دهانه برخوردی کوچکی در حدود ۳۰۰ کیلومتری قطب جنوبی ماه است. این دهانه حدود ۶۹ کیلومتر عرض دارد و در کنار دهانهای بزرگتر در نزدیکی خود است. در نزدیکی مالاپرت ای، منطقهای به نام توده مالاپرت نیز وجود دارد که کوهی قمری است که از ۵۰۰۰ متر ارتفاع دارد. این مکان در فهرست نهایی ناسا برای فرود سرنشیندار خود در مأموریت «آرتمیس ۳» قرار دارد. مالاپرت ای به افتخار چارلز مالاپرت ستارهشناس بلژیکی قرن هفدهم نامگذاری شده است و مکانی نسبتا صاف و امن برای فرود ادیسیوس است. اینتویتیو ماشینز در ابتدا منطقهای به نام Oceanus Procellarum یا اقیانوس طوفانها را هدف قرار داده بود، اما با مشاوره ناسا در ماه مه ۲۰۲۳ این هدف را برای شناسایی بهتر منطقه قطب جنوب ماه و مدیریت خطرات برای پروازهای خدمه نهایی تغییر داد. اودیسیوس چه مدت در ماه زندگی میکند؟ پروازی که با پرتاب موفقیت آمیز بر فراز موشک «فالکون ۹» شرکت اسپیسایکس(SpaceX) در ۱۵ فوریه آغاز شد، اکنون آماده فرود روی سطح ماه است. فرودگر اودیسیوس برای یک ماموریت ۱۶ روزه به ماه طراحی شده…
…این باره میگوید: «با نگاه عمیق و رصد بسیار واضح، به طور مؤثری توانستیم به گذشته برگردیم. با این کار در واقع شما در حال انجام نوعی حفاری باستانشناسی برای یافتن ستارگان بسیار کمجرمی هستید که در اوایل تاریخ کیهان شکل گرفتهاند.» در این میان قدرت رصدی تلسکوپ جیمز وب به اخترشناسان اجازه داده است تا روی این کهکشانهای کمنور تمرکز کرده و آنها را بزرگنمایی کنند. کهکشانهای کمجرمی مانند وولف لوندمارک ملوت کمنور هستند، با این حال موقعیت مکانی خاص این کهکشانها آنها را منزوی نگه داشته و از نفوذ گرانشی دیگر کهکشانها و در نتیجه تخریب ستارهای در داخل آنها جلوگیری کرده است. آنچه این کهکشان را به هدفی جذاب برای ستارهشناسان تبدیل میکند همچنین این است که این کهکشان یک سامانه پویا و پیچیده مملوء از گاز و غبار محسوب میشود. کهکشان وولف لندمارک ملوت برای تعیین تاریخچه شکلگیری ستارگان در این کهکشان و سرعت تولد ستارهها در دورههای مختلف آن، تسلکوپ جیمز وب بر روی بخشهایی از این کهکشان در کیهان که شامل صدها هزار ستاره منفرد میشوند زوم کرد. تیم محققان سپس با استفاده از رنگ و روشنایی این ستارگان، سن آنها را تخمین زد. مککوین در این خصوص گفت: «ما میتوانیم از آنچه در…
تصاویر قمر سیاره مریخ با نام «فوبوس» که از مقابل خورشید گذشت روز هشتم فوریه در دوربین مریخنورد «استقامت» ادارهٔ کل ملی هوانوردی و فضا «ناسا» ثبت شد. به گزارش گروه علم و آموزش ایرنا از تارنمای «اسپیس»، مهندسان آزمایشگاه «جی پی ال» (JPL) ناسا ۶۸ تصویر از این خورشیدگرفتگی ناشی از رویت این قمر سیبزمینی شکل در برابر خورشید ثبت کردند. این تصاویر با استفاده از دوربین Mastcam-Z مریخنورد نورد ثبت شد که یکی از دو تجهیزات تصویربرداری است که روی دیرک گردنمانند مریخ نورد استقامت نصب شده و اغلب برای ثبت مناظر گسترده از سیاره سرخ استفاده می شود. قمر «فوبوس» که در زبان یونانی باستان به معنی «هراس» است اولین بار در سال ۱۸۷۷ توسط «اساف هال» ستارهشناس آمریکایی کشف شد در واقع یک قمر به اندازه سیارک است که چند کیلومتر بالاتر از سطح مریخ در مدار خود (به دور مریخ) میچرخد و به افتادن به سمت این سیاره ادامه میدهد. این قمر در نهایت باید به علت نیروهای گرانشی سیاره سرخ متلاشی شود. فوبوس و دیگر قمر مریخ با نام «دیموس» تاریخچه شکلگیری مرموزی دارند. دانشمندان به طور حتم نمیدانند که این قمر آیا از کمربند سیارکها آمده، از برخوردها تشکیل شده، ناشی…
…کرده است. تصویر جدید هابل نه تنها یک منظومه کهکشانی در حال تعامل را به تصویر میکشد، بلکه رشتهای از کهکشانها را نیز به تصویر میکشد که بر حسب تصادف کیهانی، در صفوفی منظم قرار گرفتهاند و منظرهای بصری ایجاد میکنند که هم فریبنده و هم الهامبخش است. ستارگان این نمایش کیهانی Arp-Madore ۲۱۰۵-۳۳۲ نام دارند که در فاصله خیره کننده ۲۰۰ میلیون سال نوری از ما در صورت فلکی میکروسکوپ(Microscopium) قرار دارد. با وجود فاصله ظاهری بین آنها در این تصویر، آنها همسایههای کیهانی بکدیگر هستند و به اندازه کافی نزدیک هستند تا تأثیر گرانشی روی یکدیگر اعمال کنند. در سمت چپ این تصویر با صفی از کهکشانها مواجه میشویم که اطلاعات ارزشمندی برای ستارهشناسان دارند و به عنوان مختصاتی در نقشه وسیع کیهانی عمل میکنند. اصطلاح «کهکشانهای عجیب و غریب» یک اصطلاح علمی است که توسط ستارهشناسان برای توصیف کهکشانهای غیر عادی استفاده میشود. یک کهکشان عجیب و غریب، کهکشانی با اندازه، شکل یا ترکیب غیرعادی است. بین ۵ تا ۱۰ درصد کهکشانهای شناخته شده تحت عنوان عجیب و غریب طبقهبندی میشوند. ستارهشناسان دو نوع کهکشان عجیب و غریب را شناسایی کردهاند که شامل کهکشانهای تعاملی و هستههای فعال کهکشانی(AGN) است. هنگامی که…
…صبح ساحل و به نوشته ایسنا، یک تصویر جدید خیره کننده از تلسکوپ فضایی جیمز وب(JWST) یک کارخانه ستارهسازی عظیم را نشان میدهد که در یک کهکشان همسایه ما با رنگهای زنده و جزئیات باورنکردنی قرار دارد. به نقل از اسپیس، تصویر نارنجی، زرد و آبی از این تلسکوپ فضایی قدرتمند، هیدروژن اتمی بین ستارهای سحابی N97 با وسعت ۱۶۳۰ سال نوری را نشان میدهد که در ابر ماژلانی بزرگ، کهکشان نزدیک به راه شیری ما قرار گرفته است. این منطقه به طور فعال در حال تشکیل ستارگان است و تقریبا توسط ستارهشناسان ناشناخته باقی مانده است. N97 خواهر کوچکتر یکی از اهداف اخیر جیمز وب در ابر ماژلانی بزرگ نیز به حساب میآید که سحابی رتیل نام دارد و در فاصله ۱۶۱ هزار سال نوری از زمین قرار دارد. به رغم شباهتهایشان، دانشمندان فکر میکنند که در طول ۵۰۰ هزار سال اخیر، N97 با سرعتی دو برابر سحابی رتیل ستاره تشکیل داده است. مطالعه مناطق ستارگانساز مانند N97 با کمک جیمز وب به دانشمندان این امکان را میدهد تا در مورد ترکیب ابرهای گاز و غبار ستارهزا در کیهان اولیه، زمانی که تشکیل ستارهها در شدیدترین حالت خود بوده است بیشتر بیاموزند. رصد شکلگیری ستارهها با وضوح بیشتر…
…انگلیسی مبنی بر برخورد یک سیارک ۵۴ میلیون تنی معروف به سیارک «گمشده» با توان نابودی مناطقی از زمین، اعلام کرد: این سیارک در سال ۲۰۲۴ به زمین اصابت نخواهد کرد. به گزارش صبح ساحل به نقل از «نیویورک پست»، سازمان فضایی آمریکا این خبر خوب را پس از آن منتشر کرد که یک رسانه انگلیسی با انتشار گزارشی ادعا کرده بود که احتمال برخورد سیارک FT۳ به زمین در روز سوم ماه مارس، یک در ۱۰ میلیون و همچنین احتمال برخوردش با زمین در روز ۵ اکتبر یک در ۱۱.۵ میلیون است. این سیارک ۳۰۰ متری اولین بار در سال ۲۰۰۷ رصد و سپس از میدان دید تلسکوپهای ستارهشناسان پنهان شد اما دانشمندان همچنان قادر بودند با جمعآوری دادههای لازم محاسبه کنند که خطر ۸۹ برخورد بالقوه با زمین در سال جاری (میلادی) وجود دارد. با نزدیک شدن تاریخ برخوردهای احتمالی، مقامات ناسا در یک بیانیه تصریح کردند که هیچ تهدید شناخته شدهای برای برخورد سیارک به زمین در هیچ تاریخی در یک قرن آینده وجود ندارد. در این بیانیه تاکید شده است: ناسا و شریکانش با دقت آسمان را برای یافتن، ردگیری و طبقهبندی سیارکها و اجرام نزدیک زمین (NEOs) رصد میکنند. بر اساس این گزارش…
…ساحل و به نقل از ناسا، «تلسکوپ فضایی جیمز وب» در نوامبر ۲۰۲۳، یک خوشه بزرگ از کهکشانها به نام «MACS J0138.0-2155» را رصد کرد. با توجه به اثری به نام «همگرایی گرانشی» که اولین بار توسط «آلبرت اینشتین»(Albert Einstein) پیشبینی شد، به نظر میرسد یک کهکشان دور به نام «MRG-M0138» توسط گرانش قوی خوشه کهکشانی مداخلهکننده منحرف شده است. اثر همگرایی گرانشی ناشی از MRG-M0138، پنج تصویر متفاوت را از MRG-M0138 ایجاد میکند. ستارهشناسان در سال ۲۰۱۹، کشف شگفتانگیزی را اعلام کردند مبنی بر این که یک انفجار ابرنواختر در MRG-M0138 رخ داده است و این در عکسهای «تلسکوپ فضایی هابل» در سال ۲۰۱۶ دیده میشود. هنگامی که گروه دیگری از ستارهشناسان عکسهای سال ۲۰۲۳ جیمز وب را مورد بررسی قرار دادند، با شگفتی دریافتند که همان کهکشان هفت سال بعد، دومین ابرنواختر را در خود جای داده است. «جاستین پیرل»(Justin Pierel) پژوهشگر ناسا در «موسسه علمی تلسکوپ فضایی»(STScI) و «اندرو نیومن»(Andrew Newman) ستارهشناس رصدخانه «مؤسسه علمی کارنگی»(CIS) در مورد اولین باری که دو ابرنواختر با همگرایی گرانشی در یک کهکشان پیدا شدند، بیشتر صحبت کردهاند که به شرح زیر است. هنگامی که یک ابرنواختر پشت یک…
…نجومی از ستاره ما یا فقط در مدار زهره است. ستاره شناسان از سال ۲۰۰۳ به هیچ وجه قادر به دیدن این دنباله دار نبودند و پس از آن به حدی کوچک و کم نور شد که دیده نمیشد. دنبالهدارها توپهایی از یخ و غبار هستند که به دور خورشید میچرخند. این اجرام آسمانی به دلیل داشتن "دم" به ستاره دنباله دار معروف هستند. این دم وقتی ایجاد میشود که تشعشعات خورشیدی ذرات یخ را در بدنه دنبالهدار تبخیر کرده و باعث میشوند گاز و غبار در پشت آن جریان پیدا کنند. دنبالهدار هالی اولین دنبالهداری است که انتظار میرفت به آسمان زمین بازگردد. ستارهشناس ادموند هالی این دنبالهدار را در سال ۱۶۸۲ بدون این که دقیقاً بداند چیست، رصد کرد و در ابتدا آن را "ستاره مودار" نامید. هالی مشاهدات خود را با مشاهدات مشابهی که در سالهای ۱۵۳۱ و ۱۶۰۷ گزارش شدهاند مقایسه کرد و این فرضیه را مطرح کرد که این سه مشاهده تکرار مشاهده یک شی هستند. هالی پیشبینی کرد که این شی دوباره در سال ۱۷۵۸ ظاهر میشود و همین طور هم شد. هالی که در سال ۱۷۴۲ درگذشت، هرگز نتوانست پیشبینی خود را تأیید کند، اگرچه دانشمندان در آینده و در نهایت این دنبالهدار…
