06
مرداد
1405
مرداد
1405
جدید به قدیم
کوچکترین کهکشان کشفشده در فاصله تقریباً 30 هزار سال نوری از منظومه شمسی قرار دارد و تنها حاوی 60 ستاره قابل مشاهده است. دیجیاتو نوشت: ستارهشناسان دانشگاه ویکتوریا کانادا و دانشگاه ییل آمریکا احتمالاً کوچکترین کهکشان تاریخ را کشف کردهاند. این کهکشان با نام UMa3/U1 در فاصله تقریباً 30 هزار سال نوری از منظومه شمسی قرار دارد و تنها حاوی 60 ستاره قابل مشاهده است. دانشمندان احتمال میدهند که UMa3/U1 تاریکترین کهکشان باشد. براساس پیشنویس مقاله محققان، جرم کهکشان کشفشده که با نام دب اکبر III/Unions 1 یا UMa3/U1 شناخته میشود، فقط 16 برابر جرم خورشید و وسعت آن نیز تنها 10 سال نوری است. بهطور معمول، کهکشانهای کوچکی که به دور راهشیری میچرخند، براساس صورت فلکی که در آن یافت میشود، نامگذاری میشوند که در این مورد، صورت فلکی دب اکبر در UMa3/U1 مشاهده شد. کوچکترین و تاریکترین کهکشان اگر UMa3/U1 کوچکترین کهکشان باشد، میتواند کلید پاسخگویی به سؤالات بزرگی درباره چگونگی شکلگیری کهکشان راه شیری بهدست دهد. براساس مدلها و تئوریهای کیهانشناسی، تشکیل کهکشانها یک فرایند سلسلهمراتبی است که با ادغام هالههای ماده تاریک حاوی کهکشانهای کوچک شروع میشود و به تشکیل کهکشانهای بزرگتر منتهی میشود. طبق این تئوری، هنوز صدها کهکشان…
«تلسکوپ فضایی جیمز وب» عناصر یخی سازنده حیات را کشف کرده است که در اطراف ستارههای نوزاد میچرخند. به گزارش صبح ساحل و به نوشته ایسنا، ستارهشناسان با استفاده از «تلسکوپ فضایی جیمز وب»، چندین عنصر یخی سازنده حیات را در گاز و غباری شناسایی کردهاند که در اطراف دو ستاره نوزاد یا «پیشستاره»(Protostar) میچرخند. مولکولهای کشفشده، از مولکولهای نسبتا ساده مانند متان تا ترکیبات پیچیده مانند اسید استیک و اتانول متغیر هستند. به نقل از اسپیس، پیش از این پیشبینی شده بود که مولکولهای آلی پیچیده به شکل جامد و یخی در اطراف پیشستارههایی وجود دارند که هنوز سیارههای اطراف خود را به دنیا نیاوردهاند. در هر حال، این پیشبینی از بررسیهای آزمایشگاهی روی زمین سرچشمه میگیرد. این نظریه در گذشته با استفاده از تلسکوپهای فضایی مانند جیمز وب به طور آزمایشی تایید شده بود. جیمز وب به عنوان بخشی از برنامه «JWST Early Release Science Ice Age»، یخهای متنوعی را در تاریکترین و سردترین مناطق ابر مولکولی پیدا کرده بود. به لطف مشاهدات جدید صورتگرفته درباره ابرهای اطراف پیشستارههای «IRAS23385» و «IRAS 2A» که با دستگاه بسیار حساس جیمز وب موسوم به «دستگاه فروسرخ میانی»(MIRI) به عنوان بخشی از برنامه «مشاهده ستارههای جوان توسط جیمز…
کهکشانی که جیمزوب شناسایی کرده زندگی بسیار سریعی داشته و در دوران جوانی خود مرده است. دیجیاتو نوشت: ستارهشناسان با کمک تلسکوپ جیمزوب موفق به رصد کهکشانی شدند که بیش از ۱۳ میلیارد سال پیش بهطور ناگهانی تشکیل ستارههای جدید را متوقف کرده است. یک تیم بینالمللی از ستارهشناسان به رهبری دانشگاه کمبریج، با استفاده از تلسکوپ فضایی جیمزوب موفقشدند تا یک کهکشان مرده را در زمانی که کیهان فقط ۷۰۰ میلیون سال قدمت داشته، مشاهده کنند. از این کهکشان بهعنوان قدیمیترین کهکشانی یاد شده که تاکنون مشاهده شده است. بهنظر میرسد که این کهکشان زندگی بسیار سریعی داشته و در دوران جوانی خود مرده است. به گفته دانشمندان، روند تشکیل ستاره در آن بهسرعت اتفاق افتاده و تقریباً با همان سرعت نیز متوقف شده است. با این وجود، هنوز مشخص نیست که کهکشان بهطور موقتی یا دائم خاموش شده و چهچیزی باعث توقف تشکیل ستارگان جدید آن شده است. اطلاعات جیمزوب درباره دوره فعالیت این کهکشان در نهایت، ستارهشناسان با استفاده از دادههای جیمزوب به این نتیجه رسیدند که این کهکشان دوره کوتاه و فعلی از شکلگیری ستاره را در بین ۳۰ تا ۹۰ میلیون سال تجربه کرده است. اما فرایند تشکیل ستاره آن، بین ۱۰ تا ۲۰ میلیون…
…همین حال، ابزار فروسرخ میانی (MIRI) این تلسکوپ فضایی توانسته غبار را به طور مستقیم رصد کند و ابرهای ذرات ریز تولید شده توسط نسلهای گذشته ستارگان را به تصویر بکشد و ساختار مارپیچی NGC ۱۵۵۹ را ردیابی کند. تصویر جدید جیمز وب از NGC ۱۵۵۹ فقط از نظر زیبایی عالی نیست، بلکه از نظر علمی نیز بسیار ارزشمند است و به عنوان بخشی از پروژه PHANGS (فیزیک با وضوح بالا زاویهای در نزدیک کهکشانها) برای درک بهتر چگونگی تولد ستارگان، نحوه زندگی و نحوه مرگ آنها در همه نوع کهکشانها در سراسر جهان تولید شده است. پروژه PHANGS همچنین علاقهمند است در مورد تعامل بین آن ستارگان و ابرهای گاز و غبار موجود در یک کهکشان و همچنین نحوه تأثیر آنها بر ساختار کلی و مقیاس بزرگ کهکشان بیشتر بیاموزد. این پروژه که توسط یک تیم بینالمللی از ستارهشناسان هدایت میشود، در حال نقشهبرداری از این کهکشانها در سراسر طیف الکترومغناطیسی است و نه تنها از جیمز وب، بلکه از تعداد زیادی از رصدخانههای قدرتمند دیگر برای این منظور استفاده میکند. این فهرست شامل تلسکوپ فضایی هابل، آرایه میلیمتری/زیرمیلیمتری آتاکاما (ALMA) و آرایه فشرده آتاکاما (ACA) در شیلی، آرایه بسیار بزرگ (VLA) تلسکوپهای رادیویی در ایالات متحده،…
ستارهشناسان دو قمر کوچک که به دور نپتون و یک قمر که به دور اورانوس میچرخند را کشف کردند. بدین ترتیب تعداد قمرهای شناختهشده این دو سیاره به ترتیب به ۱۶ و ۲۸ عدد رسید. به گزارش صبح ساحل به نقل از اسپیس، قمر جدید اورانوس، اولین قمر کشفشده بعد از دو دهه است. این قمر که به دور غول یخی منظومه شمسی میگردد، کوچکترین قمر این سیاره است و تنها ۸ کیلومتر عرض دارد. ۶۸۰ روز طول میکشد تا این قمر کوچک به دور اورانوس بچرخد. پیش ازاین، دیموس یکی از قمرهای مریخ با قطر ۱۳ کیلومتر، از ریزترین قمرهای شناخته شده در منظومه شمسی بود. توضیح تصویر:قمر اورانوس با فلش زرد نشان داده شده است. به گفته مؤسسه علوم کارنگی، ماه جدید اورانوس این سیاره سبزآبی، S/۲۰۲۳ U۱ نامیده میشود. انتظار میرود در آینده نام یکی از شخصیتهای داستانهای شکسپیر برای این قمر انتخاب شود.دو قمر جدید نیز در اطراف سیاره نپتون کشف شده که درخشانترین قمر به طور موقت «S/۲۰۰۲ N۵» نامیده میشود. این قمر تازه کشف شده با عرض ۲۳ کیلومتر،۹ سال طول میکشد تا یکبار به دور نپتون بچرخد. ماه کم نورتر که در حال حاضر نام «S…
…اودیسیوس در کجا فرود خواهد آمد؟ فضاپیمای اودیسیوس در حال هدف قرار دادن منطقهای در ماه به نام مالاپرت ای(Malapert A) است که دهانه برخوردی کوچکی در حدود ۳۰۰ کیلومتری قطب جنوبی ماه است. این دهانه حدود ۶۹ کیلومتر عرض دارد و در کنار دهانهای بزرگتر در نزدیکی خود است. در نزدیکی مالاپرت ای، منطقهای به نام توده مالاپرت نیز وجود دارد که کوهی قمری است که از ۵۰۰۰ متر ارتفاع دارد. این مکان در فهرست نهایی ناسا برای فرود سرنشیندار خود در مأموریت «آرتمیس ۳» قرار دارد. مالاپرت ای به افتخار چارلز مالاپرت ستارهشناس بلژیکی قرن هفدهم نامگذاری شده است و مکانی نسبتا صاف و امن برای فرود ادیسیوس است. اینتویتیو ماشینز در ابتدا منطقهای به نام Oceanus Procellarum یا اقیانوس طوفانها را هدف قرار داده بود، اما با مشاوره ناسا در ماه مه ۲۰۲۳ این هدف را برای شناسایی بهتر منطقه قطب جنوب ماه و مدیریت خطرات برای پروازهای خدمه نهایی تغییر داد. اودیسیوس چه مدت در ماه زندگی میکند؟ پروازی که با پرتاب موفقیت آمیز بر فراز موشک «فالکون ۹» شرکت اسپیسایکس(SpaceX) در ۱۵ فوریه آغاز شد، اکنون آماده فرود روی سطح ماه است. فرودگر اودیسیوس برای یک ماموریت ۱۶ روزه به ماه طراحی شده…
…این باره میگوید: «با نگاه عمیق و رصد بسیار واضح، به طور مؤثری توانستیم به گذشته برگردیم. با این کار در واقع شما در حال انجام نوعی حفاری باستانشناسی برای یافتن ستارگان بسیار کمجرمی هستید که در اوایل تاریخ کیهان شکل گرفتهاند.» در این میان قدرت رصدی تلسکوپ جیمز وب به اخترشناسان اجازه داده است تا روی این کهکشانهای کمنور تمرکز کرده و آنها را بزرگنمایی کنند. کهکشانهای کمجرمی مانند وولف لوندمارک ملوت کمنور هستند، با این حال موقعیت مکانی خاص این کهکشانها آنها را منزوی نگه داشته و از نفوذ گرانشی دیگر کهکشانها و در نتیجه تخریب ستارهای در داخل آنها جلوگیری کرده است. آنچه این کهکشان را به هدفی جذاب برای ستارهشناسان تبدیل میکند همچنین این است که این کهکشان یک سامانه پویا و پیچیده مملوء از گاز و غبار محسوب میشود. کهکشان وولف لندمارک ملوت برای تعیین تاریخچه شکلگیری ستارگان در این کهکشان و سرعت تولد ستارهها در دورههای مختلف آن، تسلکوپ جیمز وب بر روی بخشهایی از این کهکشان در کیهان که شامل صدها هزار ستاره منفرد میشوند زوم کرد. تیم محققان سپس با استفاده از رنگ و روشنایی این ستارگان، سن آنها را تخمین زد. مککوین در این خصوص گفت: «ما میتوانیم از آنچه در…
تصاویر قمر سیاره مریخ با نام «فوبوس» که از مقابل خورشید گذشت روز هشتم فوریه در دوربین مریخنورد «استقامت» ادارهٔ کل ملی هوانوردی و فضا «ناسا» ثبت شد. به گزارش گروه علم و آموزش ایرنا از تارنمای «اسپیس»، مهندسان آزمایشگاه «جی پی ال» (JPL) ناسا ۶۸ تصویر از این خورشیدگرفتگی ناشی از رویت این قمر سیبزمینی شکل در برابر خورشید ثبت کردند. این تصاویر با استفاده از دوربین Mastcam-Z مریخنورد نورد ثبت شد که یکی از دو تجهیزات تصویربرداری است که روی دیرک گردنمانند مریخ نورد استقامت نصب شده و اغلب برای ثبت مناظر گسترده از سیاره سرخ استفاده می شود. قمر «فوبوس» که در زبان یونانی باستان به معنی «هراس» است اولین بار در سال ۱۸۷۷ توسط «اساف هال» ستارهشناس آمریکایی کشف شد در واقع یک قمر به اندازه سیارک است که چند کیلومتر بالاتر از سطح مریخ در مدار خود (به دور مریخ) میچرخد و به افتادن به سمت این سیاره ادامه میدهد. این قمر در نهایت باید به علت نیروهای گرانشی سیاره سرخ متلاشی شود. فوبوس و دیگر قمر مریخ با نام «دیموس» تاریخچه شکلگیری مرموزی دارند. دانشمندان به طور حتم نمیدانند که این قمر آیا از کمربند سیارکها آمده، از برخوردها تشکیل شده، ناشی…
…کرده است. تصویر جدید هابل نه تنها یک منظومه کهکشانی در حال تعامل را به تصویر میکشد، بلکه رشتهای از کهکشانها را نیز به تصویر میکشد که بر حسب تصادف کیهانی، در صفوفی منظم قرار گرفتهاند و منظرهای بصری ایجاد میکنند که هم فریبنده و هم الهامبخش است. ستارگان این نمایش کیهانی Arp-Madore ۲۱۰۵-۳۳۲ نام دارند که در فاصله خیره کننده ۲۰۰ میلیون سال نوری از ما در صورت فلکی میکروسکوپ(Microscopium) قرار دارد. با وجود فاصله ظاهری بین آنها در این تصویر، آنها همسایههای کیهانی بکدیگر هستند و به اندازه کافی نزدیک هستند تا تأثیر گرانشی روی یکدیگر اعمال کنند. در سمت چپ این تصویر با صفی از کهکشانها مواجه میشویم که اطلاعات ارزشمندی برای ستارهشناسان دارند و به عنوان مختصاتی در نقشه وسیع کیهانی عمل میکنند. اصطلاح «کهکشانهای عجیب و غریب» یک اصطلاح علمی است که توسط ستارهشناسان برای توصیف کهکشانهای غیر عادی استفاده میشود. یک کهکشان عجیب و غریب، کهکشانی با اندازه، شکل یا ترکیب غیرعادی است. بین ۵ تا ۱۰ درصد کهکشانهای شناخته شده تحت عنوان عجیب و غریب طبقهبندی میشوند. ستارهشناسان دو نوع کهکشان عجیب و غریب را شناسایی کردهاند که شامل کهکشانهای تعاملی و هستههای فعال کهکشانی(AGN) است. هنگامی که…
…صبح ساحل و به نوشته ایسنا، یک تصویر جدید خیره کننده از تلسکوپ فضایی جیمز وب(JWST) یک کارخانه ستارهسازی عظیم را نشان میدهد که در یک کهکشان همسایه ما با رنگهای زنده و جزئیات باورنکردنی قرار دارد. به نقل از اسپیس، تصویر نارنجی، زرد و آبی از این تلسکوپ فضایی قدرتمند، هیدروژن اتمی بین ستارهای سحابی N97 با وسعت ۱۶۳۰ سال نوری را نشان میدهد که در ابر ماژلانی بزرگ، کهکشان نزدیک به راه شیری ما قرار گرفته است. این منطقه به طور فعال در حال تشکیل ستارگان است و تقریبا توسط ستارهشناسان ناشناخته باقی مانده است. N97 خواهر کوچکتر یکی از اهداف اخیر جیمز وب در ابر ماژلانی بزرگ نیز به حساب میآید که سحابی رتیل نام دارد و در فاصله ۱۶۱ هزار سال نوری از زمین قرار دارد. به رغم شباهتهایشان، دانشمندان فکر میکنند که در طول ۵۰۰ هزار سال اخیر، N97 با سرعتی دو برابر سحابی رتیل ستاره تشکیل داده است. مطالعه مناطق ستارگانساز مانند N97 با کمک جیمز وب به دانشمندان این امکان را میدهد تا در مورد ترکیب ابرهای گاز و غبار ستارهزا در کیهان اولیه، زمانی که تشکیل ستارهها در شدیدترین حالت خود بوده است بیشتر بیاموزند. رصد شکلگیری ستارهها با وضوح بیشتر…
