جدید به قدیم
دو سیاهچالهی نزدیک به زمین به نامهای Gaia BH۱ و BH۲ احتمالاً متعلق به دستهی کمیابی از سیاهچالههای کمتر دیدهشده هستند. به گزارش صبح ساحل، دو سیاهچالهای که بهتازگی در فاصلهی نزدیکی از زمین کشف شدهاند، احتمالاً به گروهی ناشناخته و اسرارآمیز از اجرام سنگین تعلق دارند. گروهی بینالمللی از ستارهشناسها این سیاهچالهها را با استفاده از دادههای مأموریت گایا از آژانس فضایی اروپا (ESA) و مجموعهای از تلسکوپهای زمینی سراسر جهان کشف کردند. بهگزارش لایو ساینس، دو سیاهچاله به نامهای Gaia BH۱ و Gaia BH۲ نزدیکترین سیاهچالهها به زمین هستند که تاکنون کشف شدهاند. Gaia BH۱ در فاصلهی ۱۵۶۰ سال نوری از منظومهی شمسی در صورت فلکی مارافسای قرار دارد که تقریباً سه برابر نزدیکتر از رکورددار قبلی است. سیاهچالهی Gaia BH۲ هم در فاصلهی ۳۸۰۰ سال نوری در صورت فلکی قنطورس قرار دارد. هر دو سیاهچاله نه تا ده برابر سنگینتر از خورشید هستند. حال این سؤال مطرح میشود که چرا مدت زیادی طول کشید تا ستارهشناسها به وجود این سیاهچالهها پی ببرند؟ در جواب باید بگوییم که سیاهچالهها عملا نامرئی هستند. در گذشته، دانشمندان سیاهچالهها را با استفاده از بقایای آخرین وعدههای غذایی آنها شناسایی میکردند؛ بدین صورت که وقتی ستاره…
بر خلاف این باور که همه سیاهچالهها جاروبرقی فضایی هستند، اخترشناسان این بار سیاهچالهای را کشف کردهاند که ستاره تولید میکند. به گزارش صبح ساحل، اخترشناسان به تازگی سیاهچالهای عظیم را کشف کردهاند که با سرعت ۴ میلیون مایل در ساعت از کهکشان اصلی خود دور میشود. اعتقاد بر این است که به جای تکه تکه کردن ستارگان و بلعیدن هر لقمه، این سیاهچاله به شکلگیری ستارههای جدید کمک میکند و دنبالهای از ستارههای تازه متولد شده باقی میماند که ۲۰۰۰۰۰ سال نوری در فضا امتداد دارند. پیتر ون داکوم، استاد نجوم در دانشگاه ییل میگوید هنگامی که سیاهچاله به گاز تبدیل میشود، به نظر میرسد که راهروی باریکی از ستارههای جدید ایجاد میکند، جایی که گاز فرصتی برای خنک شدن دارد، اگرچه مشخص نیست دقیقا چگونه کار میکند. سیاهچالهها برخی از گریزانترین چیزها در فضا هستند. رایجترین نوع، سیاهچاله ستارهای است، اغلب تصور میشود که نتیجه یک ستاره عظیم است که در انفجار ابرنواختری میمیرد، سپس مواد ستاره روی خودش فرو میریزد و در ناحیه نسبتا کوچکی متراکم میشود. اما اینکه چگونه سیاهچالههای کلان پرجرم که میلیونها تا میلیاردها برابر خورشید جرم دارند، مرموزتر است. بسیاری از اخترفیزیکدانان و کیهان شناسان بر این باورند که این غولها تقریبا در…
…ارائه کرد؛ این فضا پیما نشان داد که این طوفان حدود ۳۰۰ کیلومتر (۱۹۰ مایل) طول و ۲۹۰۰۰ کیلومتر (۱۸۰۰۰ مایل) عرض دارد. علاوه بر این، احتمال میرود که این طوفان از گازهای اتمسفر تشکیل شده باشد که با سرعتی حدود ۳۲۰ کیلومتر در ساعت (۲۰۰ مایل) حرکت میکنند. طول اضلاع این طوفان شش ضلعی، حدود ۱۴۵۰۰ کیلومتر (۹۰۰۰ مایل) تخمین زده میشود، یعنی ۲۰۰۰ کیلومتر (۱۲۰۰ مایل) بیشتر از قطر زمین! همچنین، این طوفان در طول فصلهای زحل تغییر رنگ میدهد؛ در تابستان طلایی رنگ و در زمستان آبی میشود. ابر عظیمی از آبِ شناور در فضا وجود دارد میدانیم که ممکن است زمین تنها شی فضاییِ تشکیل شده از آب نباشد. به عنوان مثال، تصور میشود که Europa (یکی از قمرهای مشتری) دارای اقیانوسی است که ممکن است دو برابر حجم آب موجود در سیاره ما را دارا باشد. با این حال، بزرگترین مخزن آب در فضا در اطراف یک کوازار – یک سیاهچاله بسیار پرجرم درخشان – در فاصله ۱۲ میلیارد سال نوری از ما شناور است. این ابر که تشکیل شده از مه و بخار است و قطر آن صدها سال نوری است، ۱۴۰ تریلیون برابر، بیشتر از حجم آبهای اقیانوسهای جهان را در خود جای داده است.
یک گروه بینالمللی از پژوهشگران در پژوهش جدیدی، نخستین شواهد را در مورد منشأ انرژی تاریک کشف کردهاند که نشان میدهند این منشأ همان گونه که احتمال میرفت، سیاهچالهها هستند. به گزارش صبح ساحل، به نقل از ایسنا، وقتی ستارهشناسان دریافتند که جهان با سرعتی فزاینده در حال انبساط است، این نظریه را مطرح کردند که احتمالا نیرویی همه چیز را از هم دورتر و بر گرانش غلبه میکند. این نیرو، «انرژی تاریک»(Dark Energy) نامیده شد، اما هیچکس تا به حال متوجه نشده بود که از کجا آمده است.اکنون گروهی متشکل از ۱۷ پژوهشگر بینالمللی به سرپرستی «دانشگاه هاوایی»(University of Hawaii)، نخستین شواهد را در مورد نقطه مبدا انرژی تاریک کشف کردند. این مبدا، سیاهچالهها هستند. این ایده که سیاهچالهها منشأ انرژی تاریک هستند، جدید نیست. در واقع، این بخشی از نظریه نسبیت عام اینشتین به شمار میرود، اما این نخستین بار است که ستارهشناسان، شواهد رصدی را برای حمایت از این نظریه به دست میآورند.سیاهچالهها از دو طریق جرم میگیرند؛ افزایش گاز و ادغام با سیاهچالههای دیگر. پژوهشگران با مطالعه ۹ میلیارد سال تکامل سیاهچاله در کهکشانهای بیضوی غولپیکر خفته دریافتند که سیاهچالههای قدیمی، بسیار بزرگتر از آن چیزی هستند که براساس این دو روش…
… ناسا با استفاده از «آرایه تلسکوپ طیفسنجی هستهای» یا «نیوستار»(NuSTAR)، پرتوهای ایکس گوناگونی را که از داغترین مواد موجود در جو خورشید ساطع میشوند، ثبت کرد. پرتو ایکس پرانرژی فقط در چند مکان مشاهده شد؛ در حالی که پرتو ایکس کمانرژی و پرتو فرابنفش در سراسر خورشید دیده شدند. به نقل از دیلی میل، دانشمندان امیدوارند که نماهای جدید به آنها کمک کنند تا به یکی از بزرگترین رازهای خورشید پی ببرند. راز بزرگ این است که چرا دمای جو بیرونی خورشید، به بیش از یک میلیون درجه میرسد که حداقل ۱۰۰ برابر گرمتر از سطح آن است. نیوستار معمولا زمان خود را برای بررسی اسرار سیاهچالهها، ابرنواخترها و دیگر اجرام پرانرژی فضا سپری میکند اما میتوان از آن برای مطالعه خورشید نیز استفاده کرد. پرتوهای پرانرژی ایکس که توسط نیوستار ثبت شدهاند، به رنگ آبی هستند. رنگ سبز که پرتو ایکس کمانرژی را نشان میدهد، با سیستم ثبت پرتو ایکس نصبشده روی فضاپیمای «هینود»(Hinode) ثبت شده است. رنگ قرمز، پرتو فرابنفش ثبتشده با «رصدخانه پویاییشناسی خورشید»(SDO) ناسا را نشان میدهد. نیوستار در ژوئن گذشته، ۲۵ تصویر از خورشید را جمعآوری کرد و به ناسا امکان داد تا یک تصویر واحد را از نورهای رنگی متفاوتی را…
…وسعتی در حدود ۲۰۰ هزار سال نوری دارند. به گزارش صبح ساحل، در صورت فلکی سنبله دو کهکشان درحال ادغامشدن هستند. عکس امروز ناسا آخرین تغییرات این رویداد باشکوه را به تصویر میکشد. در تصویر امروز ناسا چه میبینیم؟ دو کهکشان درحال ادغام که با نام Arp 274 شناخته میشوند، وسعتی در حدود ۲۰۰ هزار سال نوری دارند و در فاصله ۴۰۰ میلیون سال نوری بهسمت صورت فلکی سنبله قرار گرفتهاند. علاوه بر دو کهکشان مارپیچی بزرگ، سومین کهکشان کوچکتر در سمت چپ تصویر روز ناسا که به نام NGC 5679 نیز شناخته میشود، قابلمشاهده است. کهکشانها چگونه ادغام میشوند؟ هنگامی که دو کهکشان ادغام میشوند، ستارههای آنها معمولاً برخوردی ندارند؛ به این دلیل که درصد زیادی از کهکشانها را فضای خالی تشکیل میدهد. هرچند بهنظر میرسد ستارهها با درخشندگی بالا بیشترین فضا را درون کهکشان اشغال میکنند، اما اینگونه نیست. حین ادغام، یک کهکشان با برهمکنش گرانشی میتواند کهکشان دیگر را از هم جدا سازد. علیرغم ستارهها، گردوغبار مشترک مابین هر دو کهکشان ترکیب میشوند. اگر دو کهکشان با هم ترکیب شوند، درنهایت سیاهچالههایی که احتمالاً در مرکز آنها قرار دارند نیز ادغام خواهند شد. بهدلیل مقیاس بزرگ و فواصل زیاد، بهنظر میرسد این رویداد خیلی آهسته رخ میدهد.
…اکنون، تصویر جدیدی از تلسکوپهای رادیویی حساس نشان میدهد که این بقایا اغلب از دید ما پنهان ماندهاند. اغلب ستارگان وقتی به پایان عمر خود میرسند، به عنوان یک ابرنواختر منفجر میشوند و ابری از مواد در حال گسترش را از خود به جای میگذارند. ابرنواختر (Supernova) یک انفجار عظیم و درخشان ستارهای است. این انفجار زمانی رخ میدهد که یک ستاره پرجرمِ در حال مرگ، شروع به خاموش شدن میکند. آن گاه بهطور ناگهانی منفجر میشود و مقدار بسیار زیادی نور تولید میکند و باقیمانده ستاره به صورت یک تپاختر یا ستاره نوترونی و یا شاید سیاهچاله برجای میماند. در این انفجار، ستاره ماده خود را به سوی فضا پرتاب میکند و ممکن است درخشندگی آن به مدت چند روز از کل یک کهکشان هم بیشتر باشد. گفتنی است که هنوز هم میتوان بقایای درخشان ستارههای منفجر شده را که صدها یا هزاران سال پیش از هم پاشیدهاند، مشاهده کرد. ابرنواخترها به قدری درخشان هستند که حتی یکی از همین ابرنواخترها در گذشته، در چین و در روز با چشم غیر مسلح مشاهده شده است. در کهکشان خودمان بهطور میانگین در هر قرن یک یا دو ابرنواختر رخ میدهد که برخی از آنها نیز در پسِ غبارِ کهکشان پنهان…
ستارهشناسان یک سیاهچاله کشف کردهاند که در حال بلیعدن یک ستاره است و آن را مانند تافی در فضا میکشد و بقایای آن را به شکل یک دونات ستارهای در میآورد. به گزارش صبح ساحل و به نوشته ایسنا، پروژهی بررسی خودکار تمام آسمان برای کشف ابرنواخترها(ASAS-SN) اولین بار این پدیده خشن را که با عنوان «رویداد شکست کشندی»(TDE) شناخته میشود، از طریق یک تشعشع تابشی پرانرژی رصد کرد. این پدیده در قلب کهکشانی در فاصله ۳۰۰ میلیون سال نوری از زمین در حال وقوع است. ستارهشناسان مشاهداتشان از این تشعشع را با بازرسی صحنه در مرکز کهکشان «ESO ۵۸۳-G۰۰۴» در نور فرابنفش با استفاده از تلسکوپ فضایی هابل دنبال کردند. اگرچه هابل از این رویداد که «AT۲۰۲۲dsb» نامگذاری شده است بسیار دور است و نمیتواند سرنوشت ستاره را تشخیص دهد اما تیم منجمان توانستند صحنه را با استفاده از نور ستارهی محکوم به فنا بازسازی کنند. طیف نوری ستاره نشان داد که چگونه توسط سیاهچاله از هم پاشیده شده است، پیش از اینکه مانند تافی کشیده شود و وارد سیاهچاله شود. فرآیند رویداد شکست کشندی باعث شد که سیاهچاله با مواد ستارهای دونات شکل و گاز فوق گرم احاطه شود و در…
دختر تاریخساز وزنهبرداری ایران بهترین ورزشکار ایرانی این رشته در بخش زنان شد و در جایگاه هجدهم دسته ۸۱ کیلوگرم قرار گرفت. به گزارش صبح ساحل و به نوشته ایرنا، سیدهالهام حسینی که در مسابقات قهرمانی ۲۰۲۲ آسیا موفق به کسب سه مدال طلا در دسته ۸۱ کیلوگرم شده بود با قرار گرفتن در رتبه ۱۸ جهانی این دسته، بهترین عنوان یک دختر ایرانی در رنکینک فدراسیون بیناللملی وزنهبرداری را از آن خود کرد. زینب شیخارباب با رنکینگ ۴۰ در دسته ۸۷ کیلوگرم و فاطمه یوسفی با رنکینگ ۴۱ در دسته بهاضافه ۸۷ کیلوگرم در جایگاه های دوم و سوم قرار دارند. ابریشم ارجمندخواه با قرار گرفتن در جایگاه ۵۵ دسته ۷۶ کیلوگرم عنوان چهارم و پریسا نورعلی نیز با رتبه ۵۸ در جایگاه پنجم دختران ایرانی در سطح جهان قرار گرفته است. نورعلی نیز مانند ارجمندخواه در دسته ۷۶ کیلوگرم وزنه میزند. پوپک بسامی در دسته ۵۵ کیلوگرم با رکورد مجموع ۱۶۵ کیلوگرم رتبه ۸۷، فاطمه کشاورز در دسته ۵۹ کیلوگرم با رکورد مجموع ۱۷۵ کیلوگرم رتبه ۹۹، پوپک بسامی در دسته ۵۹ کیلوگرم با رکورد مجموع ۱۷۰ کیلوگرم رتبه ۱۰۹، فاطمه کشاورز در دسته ۶۴ کیلوگرم با رکورد مجموع ۱۸۰ کیلوگرم رتبه ۹۴، شینا امانی در دسته ۶۴…
…فلکی اسب بزرگ (Pegasus) قرار دارد، به دور یک هسته کهکشانی فعال (AGN) میچرخد. این یکی از کهکشانهایی است که در جهان ما به خوبی مورد مطالعه قرار گرفته، اما تلسکوپ فضایی جیمز وب به تازگی یکی از دقیقترین عکسها تاکنون را از این کهکشان تهیه کرده است. از آنجایی که انجیسی ۷۴۶۹ رو به سیاره ما قرار دارد، ستارهشناسان میتوانند کل گستره ۹۰ هزار سال نوری آن را رصد کنند. بخش جالب توجه آن، هسته کهکشانی فعال آن است. هسته کهکشانی یک منطقه روشن در مرکز کهکشان است که گرد و غبار و گاز آن هنگام مصرف شدن توسط سیاهچاله عظیم کهکشان میدرخشد. این ساختار، غیرمعمول نیست، اما چیزی که غیرعادی است این است که انجیسی ۷۴۶۹ دارای یک حلقه ستارهفشان است که تنها ۱۵۰۰ سال نوری از هستهی کهکشانی فعال فاصله دارد. از آنجایی که مواد بسیار زیادی در یک منطقه نسبتا کوچک قرار گرفتهاند، برای دانشمندان دشوار است که به هسته کهکشانی فعال و حلقه ستارهفشان اطراف آن نگاه کنند. اما اکنون با ابزارهای تصویربرداری مادون قرمز فوق العاده حساس وب این موضوع تغییر کرده است. این تصویر جزئیات جدیدی را در هستهی کهکشانی فعال انجیسی ۷۴۶۹ ثبت کرده است، که از جملهی آنها میتوان به…
