جدید به قدیم
…تلسکوپ فضایی جیمز وب، جانشین تلسکوپ فضایی هابل ناسا، تصاویر جدیدی از شفقهای قطبی در قطب شمال مشتری ثبت کرده است. این شفقهای قطبی عظیم که در اثر برخورد ذرات باردار به جو مشتری ایجاد میشوند، صدها برابر درخشانتر از شفق قطبی کره زمین هستند و اکنون برای اولینبار، به لطف این تصاویر جدید، میتوانیم آنها را با جزئیات بیشتری ببینیم.شفقهای قطبی بر روی زمین در اثر طوفانهای خورشیدی ایجاد میشوند و حاصل برخورد ذرات باردار خورشید با جو بالایی سیاره ما هستند. این امر به گازهای موجود در جو زمین انرژی داده و باعث درخشش رنگی متمایز آنها میشود که ما آن را بهعنوان شفق شمالی (جنوبی) میشناسیم. از جمله جالبترین مشاهدات تلسکوپ فضایی جیمز وب این است که ذرات ناشی از توفانهای خورشیدی تنها منبع شفقهای قطبی مشتری نیستند. میدان مغناطیسی قوی این سیاره غولپیکر، ذرات باردار اطراف خود را نیز به درون میکشد که شامل ذراتی است که از فورانهای آتشفشانی آیو، قمری که بهدور مشتری میچرخد، به سمت جو آن پرتاب میشوند. این منابع متنوع در کنار هم، منجر به ایجاد یک شفق قطبی بزرگ میشوند که پیچیدهتر از آن چیزی است که در زمین وجود دارد.حساسیت بالای دوربین NIRCam (دوربین مادونقرمز) تلسکوپ جیمز…
…خاص دارد. این کوچکترین ماه کامل سال است که به عنوان «ماه کوچک»(Micromoon) نیز شناخته میشود، زیرا زمانی رخ میدهد که ماه در دورترین فاصله از زمین در مدار خود قرار بگیرد. این باعث میشود ماه کمی کوچکتر و کمنورتر از حد معمول به نظر برسد. ممکن است تفاوت آن با چشم غیر مسلح به سختی تشخیص داده شود.ماه صورتی نامی است که به ماه کامل آوریل داده شده است. اگرچه ماه کامل آوریل ماه صورتی نامیده میشود، در واقع صورتی نخواهد بود. سالنامه «The Old Farmer's Almanac» که انتشار نام ماه کامل را در دهه ۱۹۳۰ آغاز کرد، خاطرنشان میکند که برخی از قبایل بومی شرق آمریکا، ماه کامل آوریل را به دلیل ارتباط آن با گلهای وحشی اوایل بهار، ماه صورتی مینامند. سالنامه «The Maine Farmers' Almanac» این نام را به گیاه خزه صورتی بومی شرق آمریکا نسبت میدهد که در اوایل بهار شکوفا میشود.یک مکان باز یا مکانهای مرتفع با منظرهای بدون مانع رو به افق شرقی، بهترین مکان برای مشاهده ماه هنگام طلوع آن است. علاقهمندان میتوانند ماه کامل را با چشم غیر مسلح ببینند، اما دوربینهای دوچشمی یا تلسکوپ به آنها کمک خواهند کرد تا جزئیات سطح ماه را مشاهده کنند.
…سیارک 2024 YR4 بین ۴۰ تا ۹۰ متر است و در صورت برخورد با زمین، توانایی ایجاد انفجاری معادل ۸ مگاتن تیانتی را داشت که بیش از ۵۰۰ برابر قدرت بمب اتمی هیروشیما است. آژانس فضایی اروپا این احتمال را به ۰.۰۰۱ درصد کاهش داده و ناسا نیز برآورد خود را ۰.۰۰۲۷ درصد اعلام کرده است؛ به این معنا که این سیارک در سال ۲۰۳۲ با امنیت کامل از کنار زمین عبور خواهد کرد و در یک قرن آینده نیز تهدیدی برای زمین نخواهد بود. این سیارک دیماه توسط تلسکوپی در شیلی کشف شد و در مقطعی، احتمال برخورد این سیارک در سال ۲۰۳۲ تا حدود ۳ درصد تخمین زده میشد که در صدر فهرست تهدیدهای سیارکی جهان قرار داشت.با این حال، بر اساس دادههای ناسا، همچنان ۱.۷ درصد احتمال برخورد این سیارک با ماه در تاریخ ۲۲ دسامبر ۲۰۳۲ وجود دارد. رصدخانههای سراسر جهان همچنان مسیر حرکت این سیارک را دنبال خواهند کرد و ماه آینده، تلسکوپ فضایی جیمز وب بررسی دقیقتری از اندازه آن انجام خواهد داد. انتظار میرود که این سیارک در یکی دو ماه آینده از دیدرس خارج شود. ناسا در بیانیهای اعلام کرد: «هرچند این سیارک دیگر تهدیدی جدی برای زمین…
رصدخانهای برای همه؛ روز و شب در خدمت دانش و کشف آسمانرصدخانه پلانتاریوم بندرعباس، که بهعنوان مدرنترین و هوشمندترین رصدخانه کشور شناخته خواهد شد، فرصت بینظیری برای علاقهمندان به نجوم فراهم میکند. این مجموعه، برخلاف سایر رصدخانههای کشور که معمولاً به ساعات شب محدود هستند، امکان رصد و فعالیت در طول روز را نیز فراهم میآورد. با بهرهگیری از تجهیزات پیشرفته، این مجموعه نهتنها مکانی برای تحقیقات علمی بلکه فضایی آموزشی و تفریحی برای عموم مردم خواهد بود.یکی از ویژگیهای منحصربهفرد این رصدخانه، بزرگترین تلسکوپ خورشیدی آماتوری کشور با فناوری «Alpha هیدروژن» است که امکان مشاهده خورشید و پدیدههای نجومی روزانه را فراهم میکند. این فناوری پیشرفته، به علاقهمندان امکان مطالعه لکههای خورشیدی، شرارهها و دیگر فعالیتهای سطح خورشید را با وضوح بالا میدهد. نقش این پروژه در توسعه علمی و گردشگری بندرعباسبندرعباس، بهعنوان یکی از مهمترین مراکز تجاری و صنعتی جنوب ایران، با اجرای این پروژه بهسوی توسعه علمی و جذب گردشگران علمی گام برمیدارد. با توجه به موقعیت جغرافیایی بندرعباس، که دارای آسمانی نسبتاً پاک و بدون آلودگی نوری شدید است، این مجموعه میتواند به یکی از مراکز مهم رصد نجومی در کشور تبدیل شود.این رصدخانه نهتنها به دانشجویان و محققان امکان پژوهشهای علمی دقیق…
…این پروژه شامل زمین ورزشی، فضای بازی کودکان، و دیوار سرگرمی است و با اعتباری بالغ بر ۳.۴ میلیارد تومان ساخته شده است.رصدخانه هوشمند پلانتاریوم: چشماندازی به آسمانیکی از مهمترین پروژههای کلنگزنی این دوره، مجموعه رصدخانه هوشمند پلانتاریوم بندرعباس است. این مجموعه، اولین و تنها رصدخانه مدرن و هوشمند کشور است که امکان استفاده روز و شب را فراهم میکند. همچنین، این مجموعه بزرگترین رصدخانه خورشیدی آماتوری کشور با تلسکوپ "Alpha هیدروژن" خواهد بود.پروژههای عمرانی: زیرساختهایی برای آینده بندرعباسادامه بلوار جانباز عباسی با طول ۴۲۰ متر و عرض ۳۰ متر، شامل جدولگذاری، زیرسازی و آسفالت، پیادهروسازی، و روشنایی معابر است که با اعتباری بالغ بر ۱۰ میلیارد تومان به بهرهبرداری میرسد. کلنگزنی پروژه بوستان حاشیهای بلوار شهید رجایی نیز از دیگر اقدامات مهم است که مساحتی بالغ بر ۲ هکتار را در بر میگیرد.شهرک صنفی صنوف آلاینده: گامی در جهت کاهش آلودگی شهریپروژه شهرک صنفی صنوف آلاینده، با اعتباری بالغ بر ۲.۹ میلیارد تومان و مساحت ۲۸۰ متر مربع، کلنگزنی میشود. این پروژه در راستای ساماندهی مشاغل آلاینده و بهبود محیط زیست شهری طراحی شده است.بهسازی پارکها: فضایی برای خانوادههابهسازی بوستان شهدا، پارک آزادگان و دیگر فضاهای سبز شهری با…
…دیگری به زمین نزدیک است.سخنگوی کمیته آماتوری انجمن نجوم ایران اظهار کرد: در شرایط مقابله بهترین شرایط ممکن برای رصد مریخ برای زمینیان در شبهای پایانی دی ماه و اوایل بهمن فراهم شده است.وی اضافه کرد: بیشترین زمان نزدیکی سیاره مریخ به زمین، در روز ۲۷ دی است؛ ولی از چند شب قبل و بعد از این تاریخ نیز سیاره مریخ در اوج درخشش دیده میشود.کوکرم خاطر نشان کرد: زمانی که سیارهای در شرایط مقابله باشد، بلافاصله بعد از غروب خورشید، شاهد طلوع آن سیاره هستیم و در نیمه شب آن سیاره در وسط آسمان قرار دارد که بهترین زمان برای رصد آن با تلسکوپ خواهد بود.این فعال حوزه نجوم آماتوری، با اشاره به رصد سیاره مریخ با چشم غیر مسلح، اظهار کرد: سیاره مریخ این شبها با جرم بسیار روشن و پرنور و صورت فلکی جوزا دیده میشود. این جرم آسمانی با رنگ متمایل به نارنجی از سایر اجرام آسمانی، کاملا قابل تفکیک و تشخیص است.وی تاکید کرد: بر این اساس در این شبها به ویژه در شامگاه پنجشنبه ۲۷ دی از ابتدای شب تا سحرگاه سیاره مریخ در آسمان شب را شاهد خواهیم بود و ایدهآلترین شرایط برای رصد جرم آسمانی تا دو…
…شهابهای کمنورتر این بارش شهابی درصد بیشتری از کل شهابها را دارند؛ اما گاهی ممکن است غافلگیرانه با شهابهای درخشان این بارش نیز روبهرو شویم. بنابراین برای رصد این بارش شهابی به جایی نیاز داریم که آسمانی تاریک، دور از آلودگی نوری و دور از غبار داشته باشد.موقعیت کانون بارش شهابی ربعی در میان صورتهای فلکی عوا، دب اکبر و اژدهااین منجم آماتور ادامه داد: آخر این هفته ماه در شرایط خیلی خوبی برای رصد بارش شهابی است؛ در شبهای سیزدهم و چهاردهم دی، هلال باریک ماه ابتدای شب غروب میکند و فقط حدود ۱۱ درصد سطح ماه روشن است؛ بنابراین انتظار داریم بارش خوبی را از بارش شهابی ربعی رصد کنیم و شهاب های پرشماری را ببینیم.کوکرم اشاره کرد: برای دیدن این بارش شهابی به تلسکوپ نیاز ندارید. فقط کافی است بامداد جمعه (۱۴ دی)، لباس گرم بپوشید و زیر آسمانی تاریک بعد از نیمه شب، رو به جهت شمال یا شمال شرق بنشینید، با چشم غیرمسلح بالای سر را نگاه کنید و منتظر درخشش شهابها باشید؛ احتمالا هر چند دقیقه یک شهاب خواهید دید. اما اگر در تهران یا دیگر شهرها که آسمان پر از آلودگی نوری دارند رصد کنید، شاید در یک ساعت…
به گزارش صبح ساحل، مطالعات جدید نشان میدهد که تلسکوپ فضایی جیمز وب ناسا میتواند وجود جوهای حیاتبخش در سیارات فراخورشیدی را که در "منطقه قابل سکونت" یا "کمربند حیات" قرار دارند، تأیید کند و به این ترتیب احتمال کشف حیات فرازمینی را افزایش دهد.تلسکوپ جیمز وب که در اواخر سال ۲۰۲۱ به فضا پرتاب شد، فرصتهای تازهای برای شناسایی نشانههای حیات در سیارات فراخورشیدی – سیاراتی خارج از منظومه شمسی – فراهم کرده است.بهترین گزینههای ممکن در این جستجو، سیارات صخرهای بهجای سیارات گازی هستند که به دور ستارگان کمجرم و متداولی به نام M-dwarf میچرخند. یکی از این ستارگان نزدیک، TRAPPIST-۱ است که حدود ۴۰ سال نوری با زمین فاصله دارد و دارای مجموعهای از سیارات است که برای بررسی امکان حیات مورد توجه قرار گرفتهاند.پژوهشهای پیشین تردیدهایی درباره قابلیت سکونت سیارات TRAPPIST-۱ ایجاد کرده بودند. یافتهها نشان میدادند که تابش فرابنفش شدید این ستاره میتواند آب سطح سیارات را از بین ببرد و آنها را خشک کرده و شاید حاوی اکسیژن واکنشپذیر کند؛ شرایطی که میتواند مانع شکلگیری حیات شود.امید به وجود جو در سیارات فراخورشیدیبا این حال، مطالعه جدیدی که توسط دانشگاه واشنگتن و در مجله Nature Communications منتشر شده است…
به گزارش صبح ساحل و به نوشته ایرنا، اِنجیسی ۵۲۴۸، یک کهکشان مارپیچی است که در فاصله ۴۲ میلیون سال نوری از ما در صورت فلکی گاوران (عوّا) قرار دارد و با نام کالدوِل ۴۵ نیز شناخته میشود؛ این کهکشان مارپیچی ساختاری خیرهکننده با بازوهای مارپیچی و میلهای مرکزی را به نمایش میگذارد.اِنجیسی ۵۲۴۸ بازوهای مارپیچی برجستهای دارد که از نزدیک هسته به بیرون از دیسک میرسند. همچنین ساختار میلهای ضعیفی در مرکز، بین انتهای داخلی بازوهای مارپیچی دارد که در این تصویر نور مرئی از هابل چندان مشخص نیست. چنین ویژگیهایی که تقارن چرخشی کهکشان را میشکنند، تأثیر زیادی بر نحوه حرکت ماده در آن و در نهایت تکامل آن در طول زمان دارند. آنها گاز را از قسمت بیرونی یک کهکشان به مناطق ستارهزایی داخلی و حتی به سیاهچاله مرکزی کهکشان، یعنی جایی که میتواند یک هسته فعال کهکشانی را راهاندازی کند، میرسانند.این جریانهای گازی اِنجیسی ۵۲۴۸ را شکل دادهاند. این کهکشان مارپیچی دارای تعداد زیادی منطقه درخشان ستارهزایی است که در سراسر دیسک آن پخش شده است. این کهکشان حتی دو ناحیه بسیار فعال و حلقهایشکل در اطراف هسته خود دارد که پر از خوشههای جوان ستاره است.این «حلقههای هستهای» به اندازه کافی شایان…
…و پایین این ابرسیاهچاله فوران میکنند، تریلیونها برابر بیشتر از خورشید ما در هر ثانیه انرژی تولید میکنند. یکی از اعضای تیم پژوهش به نام مارتین هاردکسل (Martin Hardcastle) از دانشگاه هرتفوردشایر، گفت: ما از مدتها قبل در مورد این ساختارها که توسط فوارههای ابرسیاهچالهها در مرکز کهکشانها ساخته شدهاند، میدانیم، اما این ساختار خاص به سه دلیل برجسته است؛ اول اینکه این فوارهها با بیش از ۲۰ میلیون سال نوری طول، بزرگترین فوارهها تاکنون هستند، به این معنی که از مرکز کهکشان میزبان خود به فضای خالی بین کهکشانها و گروههای کهکشانی میروند. وی افزود: دوم اینکه آنها یکی از قدرتمندترین فوارهها با سرعت فوقالعادهای از ریزش ماده به سیاهچاله هستند که ما در مورد آن میدانیم و در نهایت، زمانی که جهان تنها نیمی از سن کنونی خود را داشته است، پیدا شدهاند و تصور میشود که یک مکان بسیار خشنتر با اتفاقات بسیار بیشتر که میتوانسته این فوارهها را مختل کند، بوده است. محققان به این فوارههای غولپیکر نامی اسطورهای و مناسب دادهاند. تیمی که این ابرساختار را کشف کرده است، به آنها لقب «پورفیریون» (Porphyrion) دادهاند که به فرزندان غولپیکر یکی از خدایان در داستانهای اساطیری یونان اشاره دارد. پورفیریون بزرگترین غولها در کنار آلسیونئوس…
