جدید به قدیم
ستارهشناسان یک انفجار رادیویی را مربوط به ۸ میلیارد سال پیش شناسایی کردند. به گزارش صبح ساحل و به نقل از نیو اطلس، ستارهشناسان یک سیگنال رادیویی را از هشت میلیارد سال پیش دریافت کردهاند، به این معنی که بیش از نیمی از سن و وسعت جهان قابل مشاهده را طی کرده تا به ما برسد. ستارهشناسان میگویند این سیگنال به لطف تجربه گستردهاش در کیهان در واقع میتواند به ما کمک کند تا «ماده گمشده» را ردیابی کنیم. این سیگنال با نام FRB ۲۰۲۲۰۶۱۰A متعلق به کلاسی است که به عنوان انفجارهای رادیویی سریع(FRBs) شناخته میشود. همانطور که از نام آن پیداست، اینها انفجارهای تیزی از امواج رادیویی هستند که تنها چند میلیثانیه طول میکشند و به نظر میرسد که از گوشه و کنار آسمان نشأت میگیرند. منشأ دقیق آنها ناشناخته باقی مانده است، اما مظنون اصلی، یک شکل بسیار مغناطیسی از ستارگان نوترونی به نام مگنتارها(مغنااخترها) است که قبلا نیز در حال پرتاب سیگنالهای مشکوک شبیه به FRB دیده شدهاند. بیشتر انفجارهای رادیویی سریع که تاکنون کشف شدهاند، از صدها میلیون تا چند میلیارد سال نوری دورتر آمدهاند و نزدیکترین آنها از فاصله چند ده هزار سال نوری در کهکشان راه شیری خودمان آمده بود…
…داشته باشند که شهابها عموما نه در نقطه کانون، بلکه از حدود ۳۰ درجهای کانون بارش و حتی بسیار دورتر، در همه پهنه آسمان دیده میشوند. کانون بارش جباری مدیر انجمن نجوم آماتوری ایران در خصوص نحوه ثبت این پدیده زیبای آسمان بامدادی ۳۰ مهرماه، توضیح داد: برای تصویربرداری بهتر است تا دوربینهای SLR و DSLR با امکان تنظیمات دستی و مدت زمان نوردهی دلخواه، ترجیحا به همراه لنز زاویه باز (واید) و یا حتی لنز نرمال با ۳پایه همراه داشته باشید تا به سمت کانون بارش و اطراف آن نشانه رفته و پس از عبور شهابها از میدان دید لنز شما، به عکاسی خود خاتمه دهید. وی با اشاره به نحوه تدوین گزارش رصدی، توضیح داد: «ترسیم دست آزاد» (اسکیس) از شهابها در بین برخی آماتورهای ستارهشناسی مرسوم است؛ همچنین شمارش شهابها، مقدار جا به جایی هر شهاب در آسمان بر حسب درجه، قدر (روشنایی) هر شهاب نسبت به ستارههای مشهور پس زمینه، صورت یا صور فلکی محل عبور شهابها، ثبت رنگ هر شهاب و تفکیک شهابهای پراکندهای که ممکن است در یک بارش مشاهده شود، به همراه نام رصدگران و موقعیت رصدی، میتواند بر کیفیت علمی گزارش افراد آماتور بیفزاید. عتیقی اضافه کرد: توصیه میشود که برای رصد…
…کهکشان هابل ناسا، که از دوم تا هفتم اکتبر است، منتشر شده، کهکشان مارپیچی انجیسی ۱۰۸۷ را نشان میدهد که در صورت فلکی نهنگ واقع شده است. این تکه خاص از آسمان به نام یک هیولای دریایی افسانهای یونانی نامگذاری شده و خانه صورت فلکی محبوب دلو و حوت است. نور قرمز پیچ خورده و شکسته نشان دهنده گاز مولکولی سرد است، که ماده خامی است که ستارههای جدید از آن تشکیل میشوند و در طول اعصار رشد میکنند. در مقایسه، مناطق آبی میزبان ستارگان داغی هستند که در گذشته شکل گرفتهاند. ستارهشناسان فکر میکنند بسیاری از آنها از دسته نادری از ستارگان بسیار ناپایدار به نام ولف-رایه(Wolf-Rayet) هستند. با وجود این درخشش قابل توجه، این کهکشان تنها یک ستاره شناخته شده دارد که در ماه اوت سال ۱۹۹۵ به ابرنواختر تبدیل شد و در همان زمان ستارهشناسان متوجه یک جهش کوتاه در روشنایی کهکشان شدند. با این حال، بارزترین ویژگی انجیسی ۱۰۸۷، میله ستارهای و سفید روشن آن در مرکز مسیرهای گازی پیچ خورده است. نشانههایی شگفتانگیز از تولد ستارگان، این کهکشان را به جسمی هیجانانگیز برای اخترشناسان تبدیل میکند. این میله در مقایسه با نوار مرکزی کهکشان راه شیری بسیار کوتاهتر است. موقعیت ما در…
…پرتوی ایکس مطالعه خواهد کرد. متیو گینازی، دانشمند پروژه XRISM از آژانس فضایی اروپا میگوید: نجوم پرتوی ایکس، ما را قادر میکند تا پرانرژیترین پدیدههای جهان را مطالعه کنیم. این کلید پاسخگویی به سؤالات مهم در اخترفیزیک مدرن را در خود دارد مشتمل بر این که بزرگترین ساختارهای جهان چگونه تکامل مییابند، مادهای که ما در نهایت از آن تشکیل شدهایم، چگونه در کیهان توزیع شده است و چگونه کهکشانها توسط ابرسیاهچالههای واقع در مرکزشان شکل میگیرند. این رصدخانه بهطور ویژه بر روی گاز فوق داغ اطراف خوشههای کهکشانی تمرکز خواهد کرد. مقامات آژانس فضایی اروپا میگویند: ژاپن ماموریت XRISM را برای تشخیص نور پرتوی ایکس متصاعد از این گازها طراحی کرده است تا به ستارهشناسان کمک کند جرم کل این منظومهها را اندازهگیری کنند. این کار، اطلاعاتی را در مورد شکلگیری و تکامل کیهان آشکار میکند. تلسکوپ XRISM تنها تلسکوپ پرتوی ایکس نخواهد بود که آسمانها را از مدار زمین مطالعه میکند. برای مثال، رصدخانه پرتوی ایکس چاندرا متعلق به ناسا و همچنین XMM-نیوتن متعلق به آژانس فضایی اروپا که هر دو در سال ۱۹۹۹ به فضا پرتاب شدند و همچنین تلسکوپ NuSTAR ناسا که در سال ۲۰۱۲ به فضا پرتاب شد، به انجام همین کار مشغول هستند.
…زیادی را در طول موجهای پرتو ایکس دارد. رصد خوشههای کهکشانی مانند آبل ۳۳۲۲ میتواند درک ما را در مورد تکامل و فعلوانفعالات ماده تاریک در خوشههای کهکشانی ارتقا دهد و همچنین، قدرت تلسکوپهای گرانشی را به نمایش بگذارد که اجرام دوردست را با کمک عدسی گرانشی بزرگنمایی میکنند. دانستن موقعیت این لنزها میتواند مشاهدات آینده را با تلسکوپ فضایی هابل و «تلسکوپ فضایی جیمز وب» امکانپذیر کند. این خوشه کهکشانی در صورت فلکی «سهپایه»(Pictor) و در فاصله ۲.۶ میلیارد سال نوری از زمین قرار دارد. دو تجهیزات هابل یعنی «دوربین میدان وسیع ۳»(WFC۳) و «دوربین پیشرفته نقشهبرداری»(ACS)، برای ثبت کردن این عکس به یکدیگر پیوستند. هر دوی آنها، تجهیزات نسل سومی هستند که کیفیت تصویر فوقالعاده و حساسیت بالایی را برای ستارهشناسانی که به مطالعه طیف گستردهای از پرسشهای علمی میپردازند، ارائه میدهند. هر دو، عکسهای مناطق وسیعی از آسمان شب را ارائه میدهند اما قسمتهایی را مشاهده میکنند که کمی متفاوت از طیف الکترومغناطیسی هستند. دوربین میدان وسیع ۳، طیفی از پرتو ماوراءبنفش تا نور مرئی و فروسرخ نزدیک را در بر میگیرد. برخلاف پوشش گسترده پانکروماتیک دوربین میدان وسیع ۳، دوربین پیشرفته نقشهبرداری برای مشاهده کردن نور مرئی تنظیم شده است.
تصاویر واضحی که با «تلسکوپ فضایی جیمز وب» گرفته شدهاند، نمای خیرهکنندهای را از «سحابی حلقه» به نمایش میگذارند. به گزارش صبح ساحل، «تلسکوپ فضایی جیمز وب»(JWST) تصاویر خیرهکنندهای را از مراحل پایانی زندگی یک ستاره دوردست با جزئیات بیسابقه و بدیع ثبت کرده است. این عکسها که توسط یک گروه بینالمللی از ستارهشناسان منتشر شدهاند، ساختاری به شکل دونات را نشان میدهند که «سحابی حلقه»(Ring Nebula) نام دارد و از گاز درخشان تشکیل شده است. سحابی حلقه، یک جرم شناختهشده در آسمان است که حدود ۲۶۰۰ سال نوری از زمین فاصله دارد. این سحابی زمانی به وجود آمد که یک ستاره در حال مرگ، بیشتر مواد خود را به فضا پرتاب کرد و حلقههای رنگی زنده، حبابهای در حال انبساط و ابرهای پیچیده و موز را به وجود آورد. چنین سرنوشت مشابهی نیز در انتظار خورشید است که شاید زندگی آن میلیاردها سال دیگر به پایان برسد. تصاویر بسیار واضحی که با «دوربین فروسرخ نزدیک»(Nircam) جیمز وب ثبت شدهاند، نه تنها ساختار پوسته در حال انبساط سحابی، بلکه ناحیه درونی اطراف کوتوله سفید مرکزی آن را که یک ستاره بسیار متراکم تقریبا به اندازه یک سیاره است، نشان میدهند. اگرچه این گونه اجرام هیچ ارتباطی با…
ستارهشناسان ممکن است دو سیاره نادر را پیدا کرده باشند که در یک مدار مشابه به دور یک ستاره جوان میگردند. به گزارش صبح ساحل و به نقل از سیانان، پژهشگران از مجموعه تلسکوپهای بزرگ «آرایه میلیمتری بزرگ آتاکاما» یا «آلما»(ALMA) در شیلی برای رصد منظومه «PDS ۷۰» استفاده کردند که در فاصله ۳۷۰ سال نوری از ما در صورت فلکی «قنطورس»(Centaurus) قرار دارد. دو سیاره مشتریمانند موسوم به «PDS ۷۰b» و «PDS ۷۰c» در حال حاضر به دور ستاره خود میچرخند. ستارهشناسان، ابری از زباله را نیز در مسیر مداری PDS ۷۰b مشاهده کردند که شاید نشاندهنده عناصر سازنده یک سیاره جدید باشد که به طور فعال در حال شکلگیری است. دانشمندان بر این باورند که تصویر مستقیم آنها شاید قویترین شواهد تا به امروز باشد که نشان میدهد دو سیاره فراخورشیدی میتوانند دقیقا مدار مشابهی داشته باشند. «اولگا بالسالوبر روزا»(Olga Balsalobre-Ruza) دانشجوی مقطع فوق دکتری اخترفیزیک در «مرکز اخترزیستشناسی مادرید»(CAB) و پژوهشگر ارشد این پروژه گفت: دو دهه پیش به صورت تئوری پیشبینی شد که دو سیاره با جرم مشابه ممکن است مدار مشابهی را به دور ستاره خود داشته باشند. این جفت سیارهای به اصطلاح «تروجان»(Trojan) یا…
…۲۰۲۳ MU۲) از فاصله ۲۱۵ هزار کیلومتری زمین یا فقط حدود ۶۰ درصد از میانگین فاصله سیاره ما تا ماه عبور خواهد کرد. اگرچه این پرواز از نظر نجومی بسیار نزدیک است اما سنگ فضایی به احتمال زیاد هیچ تهدیدی برای زمین یا فضاپیماهای حاضر در مدار آن ایجاد نمیکند. گزارش «مرکز مطالعات اجرام نزدیک به زمین»(CNEOS)، قطر این سیارک را بین ۳.۹ تا ۸.۸ متر تخمین زده که تقریبا به اندازه یک خانه یا ساختمان سه طبقه است. سیارک ۲۰۲۳ امیو۲ در روز ۲۵ ژوئن ساعت ۷:۱۹ بعد از ظهر به وقت منطقه زمانی شرقی، نزدیکترین فاصله خود را با زمین خواهد داشت. سیارک ۲۰۲۳ امیو۲ روز ۱۶ ژوئن شناسایی شد و توسط «مرکز بررسی ریزسیارهها»(MPC) تحت نظارت «اتحادیه بینالمللی ستارهشناسی»(IAU) در روز ۲۲ ژوئن مورد تایید قرار گرفت. این یک عبور بدون خطر خواهد بود. بسیاری از سنگهای فضایی هر هفته بدون حادثه از نزدیک زمین عبور میکنند. با وجود عنوانهای خبری بیشماری که این رویدادها را خطرناک یا ترسناک جلوه میدهند، نباید زیاد نگران باشید. به گفته ناسا، مرکز مطالعات اجرام نزدیک به زمین تا به امروز بیش از ۳۲ هزار سیارک نزدیک به زمین را فهرستبندی کرده است و…
تلسکوپ فضایی جیمز وب مولکولهای آلی پیچیدهی شکل گرفته در جهان اولیه را رصد کرد. به گزارش صبح ساحل، این مواد شیمیایی در کهکشانی قرار دارند که زمانی شکل گرفته که جهان حدود ۱۰ درصد از سن فعلی خود را داشته است. یک مطالعه جدید گزارش میدهد که ستارهشناسان قدیمیترین نمونههای شناخته شده از مولکولهای آلی پیچیده در جهان را کشف کردهاند. بر اساس این مطالعه، این مواد شیمیایی که بسیار شبیه به موادی هستند که در مه و دود روی زمین یافت میشود، در یک کهکشان اولیه قرار دارند که وقتی جهان حدود ۱۰ درصد از سن کنونی خود را داشته، شکل گرفته است. مولکولهای مبتنی بر کربن که از نظر فنی به عنوان هیدروکربنهای آروماتیک چند حلقهای شناخته میشوند، در ذخایر نفت و زغال سنگ روی زمین و همچنین در مه و دود یافت میشوند. جاستین اسپیلکر (Justin Spilker)، نویسنده ارشد این مطالعه، ستارهشناس دانشگاه A&M تگزاس میگوید: مولکولهایی که ما پیدا کردیم موارد سادهای مانند آب یا دی اکسید کربن نیستند. ما در مورد مولکولهای بزرگ با دهها یا صدها اتم صحبت میکنیم. این مولکولهای آلی پیچیده در فضا رایج بوده و اغلب به دانههای ریز گرد و غبار متصل هستند. اخترشناسان به…
…مورد تشکیل ستارهها در کهکشانهای مجاور ثبت شد. در پروژه «فیزیک با تفکیک زاویهای بالا در پروژه کهکشانهای نزدیک» (PHANGS) هر دو تلسکوپ فضایی وب و هابل به همراه تلسکوپهای زمینی دیگر مانند تلسکوپ بسیار بزرگ (VLT) و آرایه بزرگ میلیمتری/زیر میلیمتری آتاکاما شرکت دارند. این پروژه، بررسی و کاوشی است که میتواند تصاویر با وضوح بالا مانند این مورد از مناطق تشکیل ستارگان ارائه دهد. دانشمندان تاکید میکنند، در این پروژه، تلسکوپ جیمز وب تصاویری از ۱۹ کهکشان ستارهساز مجاور را جمعآوری کرد، که ستارهشناسان سپس میتوانند آنها را با کاتالوگهای هابل از ۱۰ هزار خوشه ستارهای، نقشهبرداری طیفسنجی از ۲۰ هزار سحابی ستارهزا توسط تلسکوپ بسیار بزرگ و ۱۲ هزار ابر مولکولی تیره و متراکم که توسط آرایه میلی متری/زیر میلی متری بزرگ آتاکاما (ALMA) شناسایی شده است، ترکیب کنند. این مشاهدات طیف الکترومغناطیسی را در بر میگیرد و فرصتی بیسابقه به ستارهشناسان میدهد تا جزئیات تشکیل ستارهها را با هم ادغام کنند. وب به طور ویژه برای مطالعه تشکیل ستارهها مفید است، زیرا این فرآیند در طول موجهای فروسرخ دیده میشود. این قابلیت به ابزارهای آن اجازه میدهد تا از میان ابرهای غباری که در طول موج نور مرئی تار دیده میشوند، عبور کند…
